Zo veel verdriet op de ijsbaan

Arjan Stroetinga en Foske Tamar van der Wal werden kampioen, maar de NK waren vooral een hommage aan Sjoerd Huisman.

Ereronde voor Sjoerd Huisman tijdens de NK marathonschaatsen, gisteren in Dronten. Foto Robin Utrecht

Gary Hekman had vlak voor de wedstrijd een rood-gele Superman-S op de mouw van zijn schaatspak laten drukken, met daaronder de naam van zijn overleden collega: Sjoerd Huisman. „Je gaat gewoon mee maat!!”, twitterde Hekman kort voor de race. „Die S stond eigenlijk voor Sjoerd, zei hij altijd. Hij had zelf een keer voor de gein zo’n pak gekocht. Dat was Sjoerd.”

Bleke koppies aan de startlijn in het Leisure World Ice Center in Dronten. Bomen van kerels, zoals Hekman, met vochtige ogen. Schaatsers met rouwbanden, klaar voor de start, maar in gedachten bij de vriend die hun vorige week zo plotseling was ontvallen. Achter een foto van Huisman zet het peloton zich schoorvoetend in beweging voor een laatste ronde met hun makker, aangevoerd door Huismans ploeggenoten van Radson-Jinstal, en muzikaal begeleid door het nummer Hey Brother van de Zweedse deejay Avicii. Het publiek, drie rijen dik afgekomen op de nationale titelstrijd, applaudisseert als de rijders passeren tijdens hun ereronde voor Huisman. Dan zijn ze weg voor de wedstrijd, gadegeslagen door Huisman vanaf een manshoge poster in de binnenbocht. Onder zijn muts zijn kenmerkende blonde manen.

De NK marathon, gistermiddag op de overdekte kunstijsbaan in Dronten, waren vooral een indrukwekkend eerbetoon aan de marathonschaatser die vorige week op 27-jarige leeftijd plotseling overleed aan een hartstilstand, thuis in Avenhorn. De schaatser die net op de weg terug was nadat hij een lange periode had gekwakkeld met zijn gezondheid, in de nasleep van een auto-ongeluk in 2011, na een onverklaarbare black-out. „Maar hij telde echt weer mee”, zei Hekman gisteren. „Iedereen hield weer rekening met Sjoerd.”

Ja, aan het eind van de dag waren er kampioenen in Dronten: Arjan Stroetinga haalde bij de mannen zijn vijfde nationale titel na een eindsprint met Hekman, bij de vrouwen ging de titel naar Foske Tamar van der Wal.

Maar Van der Wal kon het niet opbrengen uitvoerig te juichen. „Ik voel geen grote vreugde”, zei ze – de gouden medaille om haar nek. „Het is een heel gekke week geweest. Je voelde zo veel verdriet op de ijsbaan. Het speelt de hele week door je hoofd. Steeds denk je, als je wakker wordt: wát een drama. Ik ben de hele week geen moment bezig geweest met dit NK. Pas toen ik in de auto naar Dronten stapte, werd ik een beetje nerveus.”

Afgelopen vrijdag had de schaatswereld in Hoorn al met een imposante hommage aan Huisman afscheid genomen van de schaatser, met een laatste ronde over kunstijsbaan De Westfries. De rouw in het hechte Nederlandse schaatswereldje betrof niet alleen het verlies van een groot schaatser – zoals hij toonde tijdens die gedenkwaardige titelstrijd van 2009, op het ijs van de Oostvaardersplassen. Het peloton verloor vooral een bijzonder mens, geliefd bij ploeggenoten en concurrenten, zoals Hekman. Een man met een lach en een vriendelijk woord voor iedereen in zijn omgeving. „Sjoerd was een zeer gewaardeerde en populaire sportman”, zei sportdirecteur Arie Koops van schaatsbond KNSB over Huisman. „Kinderen liepen weg met hem. Hij was hun held, maar toch voor iedereen aanraakbaar. Een groot kampioen, maar hij voelde zich voor niemand te groot.”

Door de plotseling dood van Huisman kenden de NK in Dronten een bizarre voorbereiding voor de meeste schaatsers. Vrijdagavond waren ze urenlang op de been voor het afscheid van Huisman in Hoorn, zaterdag volgde de crematie. „Natuurlijk is zo’n voorbereiding waardeloos”, zei Hekman. „Bij de ceremonie in Hoorn sta je twee uur op je benen. Zaterdag bij de crematie weer lang gestaan. Je wilt waardig afscheid nemen van Sjoerd. Ik heb niet eens aan het NK gedacht.”

In overleg met de familie Huisman besloot schaatsbond KNSB het NK in Dronten ‘gewoon’ door te laten gaan, omdat dat ook de wens van Sjoerd Huisman zelf was geweest, zei KNSB-directeur Koops.

Bij de wedstrijd voor de vrouwen ontbrak wel Huismans zus Mariska, vorig jaar nog nationaal marathonkampioene op natuurijs. Zij kon het zo kort na het overlijden van haar broer niet opbrengen aan de start te verschijnen. „De afgelopen week is voor ons allemaal een emotionele achtbaan geweest”, zei haar partner Barry de Jong, tevens ploegleider van het schaatsteam beteropenhaardhout.nl. „Mariska heeft wel even overwogen te rijden, als eerbetoon aan Sjoerd, maar ze kan het niet opbrengen. Ze heeft geen energie op dit moment, ze is een wrak. Het moet eerst een plekje krijgen.”

Hoewel de sfeer bij het kampioenschap totaal anders is dan andere jaren, verlopen de wedstrijden volgens een bekend patroon. Bij de vrouwen sprint Van der Wal geroutineerd naar de zege, bij de mannen wordt afmaker Stroetinga door zijn BAM-ploeggenoten vakkundig afgezet voor de eindsprint. Hij is net te snel voor Hekman, die zich snikkend over de boarding laat vallen.

Hekman had maar één doel gehad deze zondagmiddag: zijn kameraad Sjoerd Huisman gedenken met een nationale titel. „Als we toch gingen rijden, wilde ik geen pelotonvulling zijn, ik wilde iets kunnen betekenen.”

Vandaar ook die spontane actie om een plaatje van Superman op zijn arm te laten drukken. „Ik dacht alleen maar: ik ga winnen, ik ga wel tien keer dood in de koers. Het moet gewoon. Tijdens de wedstrijd keek ik af en toe even naar beneden, naar mijn arm”, zei Hekman. „Dan dacht ik: ik moet het voor hem doen. Maar ja, het heeft niet geholpen. Tweede worden is waardeloos. Ik was liever 25ste geworden.”