Vijf gemeenten minder dan vorig jaar - elf megagemeenten

Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Nederland telt 403 gemeenten. Dat zijn er 5 minder dan een jaar eerder. Het aantal gemeenten met een oppervlakte van meer dan driehonderd vierkante kilometer staat sinds 1 januari op elf. In 2000 waren dat er 6.

Het aantal minigemeenten daalde tegelijkertijd. Sinds de eeuwwisseling zijn 22 gemeenten kleiner dan tien vierkante kilometer verdwenen. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De grootste gemeente is Súdwest-Fryslân met een oppervlakte van 505 vierkante kilometer. De kleinste is Schoonhoven met bijna zeven vierkante kilometer. In 2000 was de kleinste gemeente nog Bennebroek met nog geen twee vierkante kilometer.

De steeds grotere oppervlaktes van gemeenten zijn het gevolg van het samenvoegen van gemeenten. Op 1 januari is de nieuwe gemeente De Friese Meren ontstaan uit een fusie van Gaasterlân-Sleat, Lemsterland, Skarsterlân en een deel van Boarnsterhim. De rest van Boarnsterhim is verdeeld over Heerenveen, Leeuwarden en Súdwest-Fryslân. De gemeente Boarnsterhim is opgeheven. In Zuid-Holland werd Alphen aan den Rijn uitgebreid met Boskoop en Rijnwoude.

Gemeenten moeten groter

In het regeerakkoord is afgesproken dat alle gemeenten in principe meer dan 100.000 inwoners moeten hebben. Volgens minister Plasterk van Binnenlandse Zaken kunnen kleinere gemeenten de nieuwe taken op het gebied van werk, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning inhoudelijk en financieel onvoldoende aan. Daarom wil hij dat gemeenten fuseren tot nieuwe gemeenten met ten minste 100.000 inwoners. Tot het zover is, moeten gemeenten samenwerkingsverbanden vormen met eenzelfde omvang. Dat zou in 2014 geregeld moeten zijn.

Provincies tegen landsdeelvorming

Met Plasterks plan voor provinciefusering wil het niet erg vlotten. De twaalf provincies zijn tegen een landsdeelvorming zoals Plasterk die wil. De provincies “zien niet voor welke maatschappelijke problemen de vorming van landsdelen een oplossing is”. Als het aan Plasterk ligt, fuseren Noord-Holland, Utrecht en Flevoland als eerste, per januari 2016. Die provincies zijn alle drie tegen de fusie.