Erdogan: ‘nieuw proces staatsgreep’

Een corruptieaffaire bedreigt de Turkse premier Erdogan. Daarom zoekt hij nu de steun van de oude vijand, het leger.

De Turkse premier Tayyip Erdogan wil een herziening van de processen tegen honderden militairen, academici en publicisten die de afgelopen jaren zijn veroordeeld wegens het beramen van een staatsgreep tegen de zittende regering. Onder hen zijn hoge officieren en voormalig legerleider Ilker Basbug, die levenslang kreeg in het beruchte proces tegen de organisatie Ergenekon.

De aankondiging van premier Erdogan volgt op een suggestie van diens politiek adviseur Yalçin Akdogan dat de processen het gevolg zijn van een „complot” van groepen binnen de politie en justitie.

„Iedereen weet dat degenen die een complot beraamd hebben tegen hun eigen leger, inlichtingendienst, nationale bank en burgerbestuur niet hebben gehandeld voor het welzijn van dit land”, schreef Akdogan in een column in de krant Star.

Volgens Akdogan zijn dezelfde groepen verantwoordelijk voor het corruptieonderzoek dat een crisis heeft veroorzaakt binnen de regerende AK-partij. De politie deed enkele weken geleden invallen bij 52 mensen, onder wie de zonen van drie opgestapte ministers en ondernemers die nauw gelieerd zijn aan de regering. Ze zouden betrokken zijn bij illegale transacties met Iran en omkoping bij grote bouwprojecten. Erdogan verving nog eens zeven ministers in een poging de politieke gevolgen in te dammen.

Premier Erdogan houdt de invloedrijke Turkse islamgeleerde Fethullah Gülen – die leidt een wereldwijd imperium van scholen, media en bedrijven – verantwoordelijk voor het corruptieonderzoek. Aanhangers van Gülen, die hoge posities bekleden binnen politie en justitie, zouden zijn regering willen ondermijnen.

In een reactie heeft Erdogan vijfhonderd politiefunctionarissen laten overplaatsen en de openbaar aanklager van het onderzoek afgehaald. Volgens waarnemers probeert premier Erdogan met de heropening van de eerdere strafzaken de steun van het leger te krijgen in zijn machtsstrijd met Gülen.

Dit zou een flinke ommezwaai zijn. In de eerste jaren van zijn premierschap heeft Erdogan juist samengewerkt met justitie om de politieke macht van het leger in te perken. Het Ergenekon-proces wordt gezien als een onderdeel daarvan. De verdediging kreeg nauwelijks de tijd haar verdediging voor te bereiden en met bewijsmateriaal bleek te zijn geknoeid. De straffen die de rechter uitdeelde waren zo hoog, dat het vermoeden overheerste van een heksenjacht tegen Turken die de regering niet welgezind zijn.

Erdogan gaat nu eerst onderzoeken of er juridische grond is de rechtszaken te heropenen. De zaken die nu voor een hof van beroep liggen, worden naar een lagere rechtbank teruggestuurd. En de zaken die al zijn afgerond, worden heropend.