Een klein wonder in de sneeuw

Bibian Mentel genas van kanker, maar moest een onderbeen opgeven // De snowboardster weigerde bij de pakken neer te zitten en is nu, op 41-jarige leeftijd, kanshebber voor goud in Sotsji

Sportredacteur

Wat er door haar hoofd spookte toen Bibian Mentel moest besluiten over amputatie van haar rechteronderbeen? „Hoe in godsnaam kan een vrouw van 27 jaar, die twee benen nodig heeft om te snowboarden, dit overkomen? Ik dacht mijn beroep, mijn passie niet meer te kunnen uitoefenen. Het was bijna onmenselijk.”

Mentel was jong, mooi, hip en één brok levenslust toen ze na een slepende enkelblessure te horen kreeg dat ze botkanker had. Amputatie zou haar redding betekenen. De zesvoudige Nederlands kampioen (zowel halfpipe als snowboardcross) mocht twee dagen nadenken van de artsen. De sportvrouw die het leven innig omarmde werd ineens bevangen door angst en twijfel. En vooral diepe droefenis. „De bedenktijd was loodzwaar; ik heb in die twee dagen alleen maar gehuild.”

Een positieve levenshouding – „meegekregen van mijn moeder” – sleepte Mentel door haar ellendige situatie heen. Evenals haar topsportmentaliteit, vonden ook de maatschappelijk werksters die haar tijdens de revalidatie begeleidden. Mentel: „Net als na een verloren wedstrijd heb ik na de operatie gekeken wat ik nog kan verbeteren. En ik heb me stellig voorgenomen niet bij de pakken neer te zitten. Ook met een geamputeerd onderbeen kan ik wat moois van het leven maken.”

Favoriet bij de Winterspelen

Snowboarden, dat moest ze, ook al verzocht de revalidatiearts haar herstel de tijd te gunnen. Maar voor zo’n advies was de sportvrouw niet ontvankelijk. Mentel koestert haar vrijheid, zelfs als ze een deel van haar been mist. Haar eigen pad volgen, dat wil ze. Dus stond ze vier maanden na de operatie weer op een snowboard. En na drie dagen fröbelen maakte ze alweer een afdaling. Alsof er niets was veranderd. Met een brede lach: „Natuurlijk had ik pijn aan mijn stompje. Maar dat ik nog kon snowboarden maakte me intens gelukkig.”

Eigenlijk ontdekte Mentel dat ze als sportvrouw weinig had ingeleverd. Niet dat ze net zo goed is als voorheen, maar ze heeft wel het gevoel even goed op een snowboard te staan. Mentel is intussen doorgedrongen tot de top van het paralympische snowboarden. Op het onderdeel cross, vanzelfsprekend. Want kunstjes maken in de halfpipe is wel uitgesloten. Mentel is nu dusdanig goed dat ze begin maart bij de Paralympische Winterspelen in Sotsji als favoriet voor goud geldt.

Een klein mirakel, want veertien jaar verder heeft Mentel nog meer medische tegenslagen moeten overwinnen. Uitzaaiingen bleken haar longen te hebben aangetast. En de tumor was zo hardnekkig dat chemokuren en bestralingen geen oplossing boden. De snowboardster is intussen drie keer geopereerd, eenmaal aan haar rechter- en tweemaal aan haar linkerlong.

Opnieuw moest Mentel vechten. Voor haar leven, maar ook voor haar zoontje, die tussen alle medische ingrepen door was geboren. Een extra motivatie. Op een toon die geen twijfel verraadt: „Met zo’n klein mannetje heb je iets om voor te knokken. Ik wil niet dat hij zonder moeder komt te staan.”

Waar Mentel die mentale kracht vandaan haalt? Dat zit in haar, het is haar sterke karakter. Ze heeft ook geen professionele mentale begeleiding nodig. „Tegenslagen verwerk ik alleen”, zegt ze met een opvallende nuchterheid. „In sport kan ik me ontladen. Als ik eens down ben, stap ik op de fiets en ga ik een uur lang rammen. Al mijn agressie, woede en frustratie kan ik daarin kwijt. Bij terugkomst ben ik een ander mens, die ook weer kan relativeren.”

Dát Mentel naar de Paralympische Spelen mag, is deels haar eigen verdienste. Zij is acht jaar geleden een lobby begonnen om snowboarden op het programma te krijgen. Met steun van Rita van Driel, Nederlands bestuurslid van het internationaal paralympische comité IPC, is dat op de valreep gelukt. Het organisatiecomité ‘Sotsji 2014’ wilde graag, maar opvallend genoeg het Russische paralaympisch comité niet, vermoedelijk uit angst het medailleklassement niet te kunnen winnen. De Russen missen namelijk goede paralympische snowboarders. Uiteindelijk heeft Van Driel de druk dusdanig opgevoerd dat de Russische tegenstand is gebroken.

It’s all about mentality

Zo kan het gebeuren dat Mentel op 41-jarige leeftijd in Sotsji haar olympisch debuut maakt. Te oud? Kom daar niet mee aan bij de snowboardster. Ze wenst niet als een belegen sportvrouw afgeschilderd te worden. Getergd: „Ik denk zelfs dat mijn leeftijd een voordeel is. Bij snowboardcross komt het in belangrijke mate aan op ervaring en inzicht. Nou, die heb ik in ruime mate.”

Beweer evenmin dat Mentel zich zo heeft ingespannen om zelf goud te kunnen winnen – „echt, dat is nooit mijn bedoeling geweest”. Haar drijfveer is kinderen met een beperking te laten kennismaken met snowboarden, zegt ze. Dan is een olympisch platform toch ideaal? Die motivatie vloeit ook voort uit de doelstelling van haar Mentelity Foundation, bedoeld om gehandicapte kinderen te enthousiasmeren voor snowboarden.

De stichtingsnaam is ontleend aan haar lijfspreuk ‘It’s all about mentality’. „Want ik geloof heel sterk in mentale kracht. Je kunt gaan kniezen, maar ook wat moois uit je leven halen. Daarom bof ik met mijn achternaam.”