Spreiden van bijstandtrekkers helpt niet

Nee, uitkeringsgerechtigden veroorzaken niet automatisch onveiligheid en verloedering, stellen Salima Belhaj en Brenda Dirkse. Stop daarom de wet die uitkeringsgerechtigden weert uit bepaalde Rotterdamse wijken.

Woningen in een Rotterdamse wijk. Foto Robin Utrecht

Wanneer er meer ijsjes worden gegeten, neemt het aantal verdrinkingsdoden toe. Veroorzaken ijsjes dan de verdrinkingsdoden? Nee, natuurlijk niet.

De denkfout dat er een oorzakelijk verband wordt gelegd tussen slechts gelijktijdige gebeurtenissen, wordt aan de lopende band gemaakt. Zo zijn de Rotterdamse partijen PvdA en Leefbaar Rotterdam overtuigd van een causaal verband tussen de (relatieve) hoeveelheid bijstandsgerechtigden in een wijk enerzijds en de mate van onveiligheid en verloedering anderzijds. Hun redenering: bijstandstrekkers veroorzaken onveiligheid en verloedering.

Het gevolg is een niet-effectieve, stigmatiserende en dure wet: de Rotterdamwet. Deze maakt het mogelijk mensen met een bijstandsuitkering te weren uit bepaalde wijken. Wijken zouden zo een ‘adempauze’ krijgen. Hierdoor zouden er meer mensen met een baan in deze wijken komen wonen, waardoor de onveiligheid, verloedering en het straatvuil afneemt en de sociale sterkte toeneemt.

Allereerst, uit de cijfers blijken dergelijke verbanden niet te bestaan. Nederland wordt steeds veiliger, terwijl het aantal bijstandsgerechtigden stijgt. De redenering van PvdA en Leefbaar Rotterdam gaat hier dus al niet op. Volgens de redenering van de PvdA en Leefbaar zou het nu onveiliger moeten zijn geworden in Nederland. En volgens de laatste veiligheidscijfers, is het juist veiliger geworden in dit land.

Ten tweede; ook in Rotterdam tonen de cijfers in de veiligheids- en sociale index het verband tussen bijstand en verloedering niet aan. Volgens de evaluatie van de Rotterdamwet is het aandeel bijstandsgerechtigden in deze wijken afgenomen, maar zijn de wijken gemiddeld genomen niet veiliger geworden. In de ene wijk is het aantal misdrijven iets afgenomen, in de andere wijk iets gestegen. Ook ervaren de bewoners niet minder overlast, of vuil op straat en is de WOZ-waarde van de huizen niet toegenomen. In de controlewijken, waar de wet niet werd toegepast, is een grotere verbetering dan in de wijken waar de wet wel werd toegepast.

Zo zijn er inmiddels miljoenen euro’s verbrast. De toepassing van de Rotterdamwet heeft ook andere negatieve gevolgen. Mensen schrijven zich bijvoorbeeld niet in de gemeentelijke basisadministratie in en worden zo onzichtbaar voor hulpverlening. En ook: hele wijken worden gestigmatiseerd. Dit zou het ‘succes’ van de controlewijken kunnen verklaren.

Ook mensen worden gestigmatiseerd. Net zo goed als dat je ijsjes niet het verdrinken van mensen kunt verwijten, is het beledigend te stellen dat bijstandsgerechtigden ‘blijkbaar’ criminaliteit, overlast, vervuiling en allerlei andere sociale problematiek veroorzaken.

De gemeenteraad, een meerderheid bestaande uit PvdA, Leefbaar Rotterdam, CDA en VVD, besloot onlangs de wet in nog meer wijken in te voeren. Niet op basis van cijfers, maar van de retoriek en emotie van PvdA en Leefbaar Rotterdam, die de wet als hun politieke liefdeskind beschouwen. Het geloof in de maakbare samenleving is blijkbaar zo groot dat zelfs snoeiharde cijfers, die aantonen dat het middel niet effectief ishen niet uit deze politieke tunnelvisie halen.

Stop met dit dure en onzinnige verhuisverbod en besteedt het geld aan het bieden van hoop op een betere toekomst. Juist het gebrek aan perspectief is een belangrijke factor voor overlast gevend en crimineel gedrag. Niet het feit of iemand wel of niet een uitkering heeft. Zet in op onderwijs, werkgelegenheid en arbeidsmarkt.