Ook Groningse kinderen zijn tegen de sluiting

Duizend boze mensen – ook partners en kinderen – demonstreerden gisteren in Delfzijl // Is er na de sluiting van de fabriek Aldel nog toekomst voor de provincie Groningen? // „Dit is het begin van de opstand

verslaggever

Schuilen is niet mogelijk op het plein voor het gemeentehuis in Delfzijl, waar een menigte van meer dan duizend demonstranten zich verzameld heeft. Paraplu’s en regenponcho’s zijn niet opgewassen tegen de harde regen die iedereen binnen enkele minuten doorweekt. Toch vertrekken maar weinig mensen voordat de demonstratie tegen de sluiting van de Groninger aluminiumfabriek Aldel officieel afgesloten is. Als één stem juichen ze wanneer in het midden van het plein een „Kamp-vuur” gestookt wordt met de brief waarin minister Kamp (Economische Zaken, VVD) eind december schreef dat Aldel niet levensvatbaar is.

„Vuurwerk”, zegt Klaas Pijper, de voorzitter van ondernemingsraad van Aldel, „klinkt in het Gronings als ‘voor werk’”. En daarom stonden alle werknemers van de Groningse aluminiumfabriek, afgezien van de zeventig man die op dat moment nog afsluitende werkzaamheden verrichtten in de fabriek, samen met hun gezinnen in Delfzijl.

Begin deze week vroeg Aldel, een van de grootste werkgevers van de regio, faillissement aan. Het bedrijf was al tijden verliesgevend, de zware concurrentie met fabrieken net over de Duitse grens een terugkerend probleem.

Overbruggen kan niet meer

Een van de belangrijkste oorzaken is de hoge energieprijs in Nederland: door het hoge stroomverbruik in de aluminiumindustrie verslechterde de concurrentiepositie van Aldel. Volgens FNV Bondgenoten ligt de stroomprijs in Duitsland zo’n 30 procent lager dan in Nederland. Dat betekent dat concurrenten die maar een paar kilometer verderop zitten veel goedkoper kunnen produceren.

Om een eind te maken aan deze situatie wilde Aldel een directe verbinding met het Duitse stroomnet. Deze verbinding kon echter niet voor 2016 worden gerealiseerd, en dus zouden de aandeelhouders van Aldel tot die tijd nog flink moeten bijbetalen.

In totaal zou zo’n 40 miljoen euro nodig zijn. Eigenaar Gary Klesch weigerde te betalen, net als minister Kamp. „Kamp is daarmee verantwoordelijk voor het faillissement”, stelt FNV-bestuurder Albert Kuiper.

Daar denkt de menigte in Delfzijl hetzelfde over. De woede richt zich op de politiek in Den Haag. Als Tweede-Kamerlid Tjeerd van Dekken (PvdA) zijn solidariteit op het podium wil uiten, wordt hij uitgejouwd. De Groningers voelen zich in de steek gelaten. Terwijl ‘Den Haag’ aan de Groningse energiewinning verdient, zien zij de regio verarmen. Bovendien zorgen de gasboringen voor aardbevingen die de huizen beschadigen.

De ‘kolonie’ Groningen

„Zelfs als we weg willen, is het onmogelijk om te verhuizen”, zegt Jaap Wijkstra (51), voormalig teamleider bij Aldel. Hij woont in een huis met scheuren van de aardbevingen. Met zijn vrouw en drie kinderen staat hij op het plein. „Wat voor toekomst is dit voor mijn kinderen, in een regio die helemaal leeggetrokken is”, zegt Wijkstra. „Eerst had Nederland koloniën, nu hebben ze Groningen.”

Zijn dochter Sanne-Marije (12) knikt heftig. Zelf begon ze een Facebookpagina om haar onvrede te uiten. Daarop staat: ‘kinderen uit groningen zijn tegen de sluiting van ALDEL ook de kinderen tellen mee’.

„Als de regering niet ingrijpt, is het voorbij voor Aldel”, zegt de curator van de fabriek, Erik Eshuis. Wel liet hij weten dat de metaalgieterij van Aldel nog een maand langer openblijft, waardoor nog dertig mensen langer kunnen werken.

Op het plein roept de vakbond de Groningers op om naar Den Haag te gaan. Volgens Nico Dahler (63) en zijn vrouw Ina (50) zal het niet lang meer duren. De maat is vol. „Dit is het begin van de opstand.”