Naar de beurs met overheidsbank ABN Amro – en snel een beetje

De aandelen van banken deden het in 2013 nog beter dan de totale markt.

Het klimaat voor de beursgang van ABN Amro verbetert sterk.

Het klinkt wellicht wat tegennatuurlijk, maar een van de beste aandelenbeleggingen van 2013 was die in een bank. Voor beleggers was het sowieso het beste beursjaar in tijden, maar bankaandelen deden het uitzonderlijk goed.

Ga maar na: over heel 2013, tot en met gisteren, steeg de waarde van de Eurostoxx-600 index van Europese aandelen met 14,2 procent. De Eurostoxx-index van bankaandelen ging met 19,7 procent omhoog. Als het uitgekeerde dividend was herbelegd, kwam de total return-index van Europese aandelen uit op 18,2 procent winst. En die van bankaandelen op 25,1 procent.

Die ommekeer stamt van halverwege het jaar. Het verhaal gaat dat Amerikaanse beleggers zich toen realiseerden hoe laag Europese banken gewaardeerd waren en zich daar en masse op stortten. Dat kan waar zijn, maar feit is ook dat rond die tijd in Europa en de internationale financiële gemeenschap de overtuiging postvatte dat de eurocrisis echt over was.

Banken zitten nog steeds aan een comfortabel infuus: zij financieren zich met ultragoedkope euro’s, met name bij de Europese Centrale Bank (ECB), en zetten die winstgevend uit in staatsleningen. Dat laatste was wel enigszins de bedoeling, om via een herstelde winstgevendheid de kapitaalbuffers van de banken te versterken. Maar het is uiteindelijk wél het idee dat banken hun geld weer gaan uitlenen aan burgers en bedrijven. Dat valt nog tegen: gisteren kwam de ECB met cijfers die uitwezen dat deze kredietverlening in december is gedaald.

Hoe dan ook: het gaat de Europese banken goed op de beurs. Vanaf zeer lage, door wantrouwen beheerste waarderingen veren zij nu op. De waardering van het gemiddelde Europese aandeel zullen zij niet snel krijgen – maar dat was in het verleden ook al niet het geval. De voor het eerste kwartaal door Bloomberg voorspelde koers-winstverhouding voor banken is 11,9, terwijl die voor de algemene index gemiddeld 13,7 is. De koers ten opzichte van de boekwaarde van banken is nu 0,72, terwijl die voor gemiddelde aandelen 2,5 maal zo hoog is.

Waar dat allemaal naar toe gaat, is een open vraag. Er is, na de snelle koersstijgingen van 2013, de vrees dat de beurzen last hebben van een ‘sugar high’, een kortstondige, door overoptimisme gedreven juichstemming. Of er zou zelfs sprake zijn van een ‘melt up’: een dramatische spiraal, maar dan niet naar beneden maar naar boven (denk aan de dotcom-rally van de eeuwwisseling).

Voor Nederland is in elk geval de koersstijging van de bankenindex relevant. Eind augustus kwam het kabinet-Rutte II met een voorbereidend document over een beursgang van ABN Amro, nu nog in staatshanden. 15,4 miljard, zoveel kon de bank opbrengen. Daar was nogal wat kritiek op: 11 miljard zoveel, kon het hoogstens zijn. Dat laatste getal was toen al onterecht, en intussen hebben de koersstijgingen van banken die al wel op de beurs staan de lezing van het document alleen maar bevestigd. Sindsdien zijn bankaandelen met ruim 20 procent gestegen. Als dat zo doorgaat krijgt minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) nog een aardig bedrag voor zijn bank. Dan moet het gunstige beursklimaat natuurlijk wel blijven.