Kwaliteit van leven moet maatstaf zijn

illustraties cyprian koscielniak

De medische bril moet af, de ‘kwaliteit van leven-bril’ op. Dan kunnen we een halt toeroepen aan het bieden van onzinnige en zinloze behandelingen. Niet-behandelen vergoeden, zoals Schippers begin december voorstelde, helpt niet. Wat ook niet helpt, is stoppen met het vergoeden van niet-bewezen behandelingen, zoals gynaecoloog Ben Willem Mol voorstelt in een interview met de NRC van 24 december. We moeten af van een vergoedingensysteem dat uitgaat van ziekte en medische mogelijkheden, en toe naar een systeem waarin gezond en actief ouder worden, participatie en functioneren van de patiënt centraal staan. Wat wil hij (nog) kunnen doen in het leven? In zo’n systeem is de patiënt soms beter geholpen met een aangepaste auto dan met een belastende operatie.

Artsen en ziekenhuizen krijgen in ons land alleen een vergoeding als ze opereren, bestralen of medicijnen voorschrijven. Daarmee stimuleren we dat er op het randje van de dood nog behandelingen in gang worden gezet. De arts die zich daar niet aan wil bezondigen en de patiënt adviseert niet voor behandeling te kiezen, krijgt niet betaald. Minister Schippers wil dat graag anders, en terecht. Maar haar voorstel om het niet-behandelen te vergoeden is net zo pervers als het huidige vergoedingensysteem. Het gesprek in de spreekkamer moet niet gaan over de zin of onzin van een behandeling, zoals Schippers stelt, maar over de betekenis van ziekte voor de patiënt en zijn naasten. Wat is voor u gezondheid? Wat zijn de doelen in uw leven? Waar beleeft u plezier aan? Dát zijn de wezenlijke vragen.

Dat betekent dat een 84-jarige patiënte met een behandelbare aandoening als slokdarmkanker, intensief behandeld wordt omdat zij voor haar kleinkinderen zorgt. Dat een even oude vrouw die ook slokdarmkanker heeft, niet behandeld wordt omdat het voor haar niet meer hoeft.

In dat gesprek is een model nodig dat niet voor ziekte maar voor gezondheid en functioneren zoals de International Classification of Functioning, Disability and Health. Om te onderzoeken wat dit model betekent voor de kosten van zorg en welzijn. Daarin moet de minister investeren.

Petrie RoodbolGonda Stallinga