Gekkenwerk, met die conditie van jou

Prins Harry (links) in actie voor gewonde soldaten. foto AFP

Buiten wil het maar geen winter worden, de eerste sneeuwklokjes bloeien al, maar op de televisie was het deze week elke avond wel ergens 20 graden onder nul, of kouder.

Gordon Buchanan joeg in De ijsberenfamilie en ik (EO) achter Lyra en haar welpen Miki en Luca aan tot een poolstorm hem dwong om terug naar huis te gaan. Geertjan Lassche volgde in Holland Doc: Zwart IJs (EO) drie orthodox-christelijke marathonschaatsers tot aan de Elfstedentocht van 2012 die op het laatste moment niet doorging.

Gisteravond waren het vier Engelse Afghanistanveteranen die zich in Harry’s Arctic Heroes (MAX) aan het voorbereiden waren om samen met prins Harry over The Devil’s Dancefloor naar de Noordpool te gaan, 160 mijl, skiënd en sleeënd. Sowieso al een gewaagde onderneming, maar zeker voor deze vier: twee missen een arm, een mist een been en een heeft een gebroken rug gehad.

Prins Harry heeft het trouwens ook best moeilijk: hij is lang niet zo goed getraind als de anderen. Zijn vader had het nog zo tegen hem gezegd: gekkenwerk, met die conditie van jou. Prins Harry doet mee omdat er geld moet worden ingezameld voor oorlogsveteranen die er nog beroerder aan toe zijn dan deze vier.

Sprookjes zijn het, allemaal. Dappere mannen die zichzelf en talloze andere moeilijkheden moeten overwinnen om het hoogste doel te bereiken: roem en glorie. De doornroosjes komen dan vanzelf wel.

Kijk maar eens naar die van de marathonschaatsers Geert-Jan van der Wal en René Ruitenberg. Archetypische schoonheden.

Het kan geen toeval zijn dat een boek als Butcher’s Crossing van John Williams – die van Stoner – meteen al zo’n succes is. Dat gaat over drie mannen die in het dan nog nét Wilde Westen van Amerika op jacht gaan naar de laatste kuddes bizons en ingesneeuwd raken in een van God verlaten bergvallei. Als ze na zeven maanden eindelijk weer naar huis kunnen, laten ze duizenden dode bizons achter, ontdaan van hun huid, want daar was het ze om te doen, maar zij voelen dat ze Leven.

Archetypisch gedrag in 3Doc: De superjoden van Ajax (NTR). De Israëlische immigrant en documentairemaker Nirit Pered uit Tel Aviv probeert te begrijpen waarom de harde kern van de Ajax-supporters doet alsof ze Joden zijn en waarom hun tegenstanders zo graag „Hamas, Hamas, Joden aan het gas!” brullen, met hun armen omhoog in een Hitlergroet. Haar wordt verteld dat ze het niet zo serieus moet nemen: het is spel. Pered weet niet of ze dat moet geloven.

Ontroerende momenten: als het zoontje van een hardcore Ajax-supporter met een dun stemmetje voordat hoe hij in het stadion „Joden, Joden, Joden” zingt en daarna vertelt dat zijn vader drie jaar geleden overleden is, „na de wedstrijd tegen FC Barcelona”.

Of als mevrouw Visser, geboren in 1920, over haar liefde voor Ajax vertelt – zelden heeft ze een wedstrijd gemist, in het stadion of bij de televisie – en daarna opeens zachtjes begint te huilen. Haar vader, haar moeder, haar zusje Sonja van tien, haar nichtjes en neefjes, haar ooms en haar tantes, in de oorlog zijn ze allemaal vergast. „Ik ben de enige die is blijven leven.”

NRC-redacteur Jannetje Koelewijn verving deze week tv-recensent Hans Beerekamp.