Langverwachte nieuwe roman Franca Treur ‘zwalkend’ en ‘kleurloos’

Franca Treur

Met ‘De woongroep’ verschijnt vandaag de langverwachte tweede roman van Franca Treur, bekend van het succesvolle debuut ‘Dorsvloer vol confetti’ (2009). ‘De woongroep’ is een zwalkende soms kleurloze roman waarin de lezer wordt uitgedaagd positie te kiezen.

Dat is waar Treur tenminste op aan lijkt te sturen, schrijft literair recensent Thomas de Veen vandaag in een recensie van De woongroep; een roman over de 28-jarige Elenoor, die zich uit onvrede met haar beroepsleven en relatie aansluit bij een woongroep in Amsterdam-Oost:

“Franca Treur lijkt erop uit om de lezer van haar nieuwe roman De woongroep positie te laten kiezen. Vóór de 28-jarige hoofdpersoon Elenoor, of tegen haar. Je ziet haar als een dommig, niet al te interessant meisje, met hopeloos naïeve verwachtingen van de wereld. Of je herkent haar, als jezelf of iemand van deze tijd, zonder doel of ideaal, met een zielloos baantje als ‘content manager’. Omdat ze toch iets moet doen.”

Zinnen vooral kleurloos en functioneel

Het is een ‘clash tussen een optimistisch en een pessimistisch wereldbeeld’, volgens De Veen een interessant aspect aan crisisroman De woongroep. Toch heeft de nieuwe ‘zwalkende’ roman van Treur ook minder goede aspecten. Het thrillerelement (een woongroepbewoner is zoek) haalt de roman uit balans en ook de stijl van de roman valt tegen:

“Dat was minder erg geweest als er meer te beleven was aan Treurs stijl, die het boerenland in haar debuut Dorsvloer vol confetti nog glans gaf. Nu zijn de zinnen vooral kleurloos, passend bij Elenoors wat oppervlakkige karakter – functioneel, niet mooi.”

Dan moet de grootste tegenvaller van deze roman, die van De Veen twee ballen heeft gekregen, nog komen.

‘Dorsvloer’ ging niet over mij

Katelijne, hoofdpersoon uit Dorsvloer vol confetti, speelt in De woongroep een bijrolletje. Het is volgens boekenredacteur Arjen Fortuin een teken dat Treur duidelijk wil maken dat ze een wezenlijk ander boek heeft geschreven dan Dorsvloer vol confetti. In een interview met Fortuin zegt Treur morgen in de Boekenbijlage van NRC Handelsblad zich vooral te willen distantiëren van de suggestie dat haar romans autobiografisch zouden zijn:

“Mensen waren zo geraakt door de hoofdpersoon, dat ze mij op literaire avonden wilden aanraken. Een vrouw zei in een volle zaal: ‘Ik vind het zo jammer dat je je eerste menstruatie niet hebt beschreven.’ Dat verbijsterde me. Ze zagen niet mij, maar een oudere Katelijne op het podium zitten. Heel fysiek. Daar kreeg ik op den duur wel genoeg van.”

Dorsvloer vol confetti heeft me veel gebracht, maar het is te vaak als autobiografie gelezen. Ik heb er veel voor uit mijn jeugd in Zeeland geput, maar het gaat niet over mij. Het gaat over Katelijne die ontdekt dat ze in een groot verhaal leeft en dat er nog meer verhalen bestaan.”

Treur maakte bij het schrijven van haar tweede roman gebruik van haar ervaringen als woongroepbewoner in Nijmegen en in het Amsterdamse huis dat in haar roman beschreven wordt:

“Van die kennis heb ik gebruik gemaakt, maar er zitten amper bestaande personen in, of situaties in. Al heb ik een van de leuzen die in het boek voorkomen, ‘G8 slaap zacht’, zelf in Nijmegen ook wel eens ergens met stoepkrijt opgeschreven.”

In een klap een van de succesvolste schrijvers van Nederland

Dorsvloer vol confetti maakte Treur vier jaar geleden in één klap tot een van de succesvolste schrijvers van Nederland. Het boek wordt nu verfilmd. Wat betreft boekenredacteur Arjen Fortuin geldt de publicatie van de opvolger dan ook als een van de grote uitgeefgebeurtenissen van 2014 - ‘en dat meteen op de tweede dag van 2014’.