Mijn ex, ik wil je niet vergeten

Iedereen gaat anders om met een verbroken relatie. Wees boos, adviseerde een vriend me ooit. Woede verdringt verdriet. Drink veel, zeggen anderen: alcohol laat alles in nevelen opgaan. En een derde tip: zorg voor structuur in je leven. Een vriendin kocht als haar relatie uit was altijd groenten op de markt. Verse aubergines gaven haar een veilig gevoel.

Maar deze strategieën werken niet voor iedereen. Sommige mensen komen niet los van hun verdriet. We noemen ze melancholici.

De melancholicus moet huilen als hij langs het bankje fietst waar hij drie jaar geleden een ijsje at met zijn verloren liefde. Hij wordt onwel wanneer hij het liedje hoort dat ze zo vaak luisterden. De jubilea (eerste zoen, laatste ontbijt) herdenkt hij nog steeds – in stilte.

De melancholicus kan, kortom, niet loskomen van het verleden. De verloren liefde blijft de maat der dingen. Eigenschappen van een mogelijke nieuwe liefde die afwijken van deze maat, boezemen de melancholicus walging in.

Maar voor de melancholicus is één ding erger dan liefdesverdriet: het voorbijgaan ervan. Als het bankje, het liedje en de jubilea geen pijn meer doen, is hij zijn geliefde pas echt kwijt. Zoals schrijfster Patricia de Martelaere zei in een prachtig essay over rouw: ‘De melancholicus is de rouwende die niet wil dat de rouw ooit voorbijgaat, omdat hij dan pas écht zijn object zou verliezen. (…) Ontneem hem zijn lijden en hij heeft niets meer.’

Dat klinkt dramatisch. Gelukkig kan ik de melancholicus geruststellen: je hoeft het verleden niet te vergeten. Maar laat de herinnering ten minste rijmen met de werkelijkheid. Herdenk niet alleen de mooie momenten, maar ook de saaie en vreselijke. Dus: ‘Dit is het bankje waar we ruzie kregen over het eten.’ En: ‘Dit liedje stond aan toen ik per ongeluk al zijn/haar smsjes las.’

Wees niet bang dat je hiermee jullie liefde verraadt. Juist vervorming is verraad; een eerlijke terugblik is de werkelijke ode.