Al die meningen over de EU gaan we dus wel plaatsen

Gelieve deze mening niet te plaatsen. Dat verzoek heb ik vaker van lezers gekregen naar aanleiding van de stukken van Thierry Baudet over Europa, al of niet met de juridisch promovendus Bastiaan Rijpkema. Zo’n verzoek, van een achttal prominente schrijvers, hebben wij in de krant gezet. Dit was geen oproep tot censuur, want NRC Handelsblad is geen overheid en lezers mogen hun wensen kenbaar maken over wat ze wel of niet in de krant willen zien. Stel Holleeder zou wekelijks schrijven, dan zou niemand de bezwaren daartegen als censuur zien.

Baudet zal ik komend jaar blijven plaatsen. Europacritici krijgen net zo goed ruimte als degenen die een sterkere EU willen. Of die – zoals afgelopen zaterdag Robert Cooper – het tegengestelde van Baudet bepleiten: de soevereiniteit van kleine landen kan alleen binnen een bondgenootschap worden gewaarborgd.

Onder die pleidooien voor een sterke EU zijn uiteraard de commentaren van deze krant die volgens zijn beginselverklaring liberaal is, grenzen wil openen en veel internationaal gerichte lezers heeft. Maar ook zij kunnen beter van kritiek op de EU en op de internationale rechtspraak kennis nemen.

Bij de verkiezingen voor het Europese Parlement in mei zal die kritiek terugkomen. Bovendien onderhandelt de Europese Commissie met de Amerikaanse regering over een baanbrekend Transatlantisch Partnerschap voor handel en investeringen. Debat over dergelijke kwesties ontstaat altijd te laat, als alles al is geregeld en aangenomen. Politici in Den Haag beschuldigen vaak Brussel, terwijl zij hun eigen kans om daar invloed uit te oefenen hebben laten passeren. Niemand keek toen het Europese plan voor natuurgebieden in Natura 2000 grote Nederlandse landbouwarealen bleek op te heffen. Specialistische kwesties, maar te belangrijk om alleen aan specialisten over te laten. Ook bij internationale handel hebben technische details grote maatschappelijke gevolgen. Heeft een buitenlands bedrijf recht op vergoeding als het niet meer naar schaliegas mag boren of zijn kerncentrale moet sluiten? Bederven subsidies voor Nederlandse film en televisie vrije concurrentie? Goed debat zonder jargon op de opiniepagina’s helpt.

Uiteraard moeten de feiten kloppen maar retorische middelen zijn welkom. Baudet en Rijpkema wezen op het geheime mandaat en de geheime onderhandelingen voor het EU-VS-handelsverdrag. Zij noemden dat „minachting van de democratie’’. De acht pamflettisten vonden deze retoriek ongeoorloofd. Maar geheimhouding is onvermijdelijk bij onderhandelingen, reageerde minister Lilianne Ploumen (Internationale Handel, PvdA) in een sterk betoog naast een stevig artikel van de Eurocommissaris voor Handel, Karel De Gucht. Je kunt niet direct je kaarten laten zien aan de tegenpartij. Dat betekent niet dat dergelijke geheimhouding geen bezwaren kent. Politiek debat is meer openbaar.

Vandaar dat we op de opiniepagina komend jaar een zo breed mogelijk debat hebben over Europa waar zo veel mogelijk standpunten aan de orde komen. Belangrijker dan de tongzoen van een burgemeester.

MAARTEN HUYGEN