Ziet er niet gevaarlijk uit, toch?

Michael Schumacher ligt nog in coma na zijn ski-ongeluk // Skiën we steeds roekelozer? // Nee. Maar wintersport blijft gevaarlijk

Verslaggevers

Er was het ongeluk van prins Friso, februari 2012, bedolven onder een lawine. Afgelopen zondag kwam een zestienjarige jongen uit Overijssel om, slecht gevallen op een piste in Oostenrijk. En diezelfde dag kwam het nieuws over autocoureur Michael Schumacher, die ondanks een helm toch in coma raakte na een val op zijn hoofd. Een veelbesproken ongeval als met prins Friso of nu Schumacher levert vragen op: gaan we steeds sneller, steeds roekelozer, steeds onveiliger de berg af?

Nee, wintersporten is niet onveiliger geworden. De cijfers spreken dat tegen. Van de één miljoen Nederlandse wintersporters waren er al jaarlijks zo’n 60.000 die na het wintersporten een medische behandeling kregen, en dat aantal is niet gestegen de afgelopen jaren. Internationaal gezien geldt: per duizend wintersporters raken twee tot drie mensen gewond, minder dan bij rugby of voetbal.

Er gaan volgens de Nederlandse Ski Vereniging wel meer mensen buiten de piste skiën en snowboarden (off-piste), en toch gebeuren er niet meer ongelukken. „Dus wintersporten is eigenlijk juist veiliger geworden”, zegt commercieel directeur van die skivereniging, Bart Romani. Ja, mensen nemen wel meer risico’s, maar ze bereiden zich ook beter voor. „Wij noemen dat het ‘Friso-effect’. Sinds het ongeluk met de prins zien we alleen maar meer aanmeldingen bij onze cursussen voor verantwoord off-piste skiën, en we verkopen meer lawine-airbags.”

Vooral off-piste skiën, wat overigens niet overal verboden is, heeft een gevaarlijke bijklank. Maar verreweg de meeste ongevallen gebeuren óp de piste, zegt Romani. „Als het met Friso of Schumacher gebeurt, wordt dat natuurlijk breed uitgemeten. Maar het seizoen is net begonnen, en er zijn in de Alpen al 250.000 mensen van alle nationaliteiten die zich hebben gemeld bij de medische diensten. Bijna allemaal kleine ongevalletjes, opgelopen op de piste.”

Wintersporters gaan op pad met betere skispullen, wintersportlanden zorgen voor strengere regels en naleving daarvan, en goed geprepareerde pistes zonder kans op lawines: de lijst is lang. „Maar wie de spullen heeft om risico’s te kunnen nemen, zoekt ook die randen van de veiligheid op,” zegt ANWB-woordvoerder Ad Vonk. „Het is in de basis wel veiliger geworden, maar skiën en snowboarden blijven risicosporten. Als we als ANWB waarschuwen voor de gevaren, worden we vaak een beetje uitgelachen. Maar we blijven het doen.”

Hetzelfde ziet voormalig speedski-kampioene Annie Breyton, nu eigenaar van een skischool in het Franse Les Trois Vallées, het gebied waar Schumacher ten val kwam. „De beleving van skiërs is veranderd. Door de betere randvoorwaarden is het gemakkelijker geworden om snel een piste af te dalen. Als je weet hoe je daarmee om moet gaan, is dat oké. Maar veel mensen hebben geen ervaring. En als ze het dan ook nog doen terwijl het druk is op de piste wordt het heel gevaarlijk.”

Soms is de sneeuwlaag te dun

Schumacher viel verkeerd, maar nam ook risico’s. Hij skiede, tussen twee pistes in, op een plek waar slechts een dun laagje verse sneeuw ligt. Tot Kerst had het daar nauwelijks gesneeuwd, en toen ineens heel veel. Pistes hebben als ondergrond doorgaans een zachte grasweide, maar daarbuiten kunnen grote, scherpe rotsen onder dat verse sneeuwlaagje verborgen zijn. Schumacher nam een risico door zich zo vroeg in het seizoen buiten de pistes te bevinden.

Risico’s horen erbij, zegt Ad Vonk. „We moeten ons realiseren dat je je voor sporten als skiën en snowboarden niet voor niets apart moet verzekeren. Ongevallen horen nou eenmaal bij wintersporten.”

    • Sam de Voogt
    • Peter van der Ploeg