Via je telefoon ben je altijd te volgen, zelfs als hij uit is

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Dat stond op 26 mei in nrc.next.

De aanleiding

Het is een bekende scène in een doorsnee gangsterfilm. De crimineel, op de hielen gezeten door de politie, pakt zijn telefoon uit zijn broekzak en gooit hem uit het raam. Want dat mobieltje was vast de reden dat de politie hem na vijftien ontsnappingspogingen nog steeds wist te vinden.

Waarom zet de gangster zijn telefoon niet gewoon uit?

Tijd om te checken wat de politie kan doen om gsm’s op te sporen.

Waar is het op gebaseerd?

Mobieltjes zijn te traceren. Daarvoor hoef je niet eens bij de NSA te werken. Onlangs bleek dat een Londens bedrijf honderd prullenbakken in de Britse hoofdstad had uitgerust met zendertjes die wifi- en bluetooth-signalen van telefoons opvangen. Zo kon worden nagegaan wie de persoon is die voorbijloopt, welke route hij neemt en zelfs bij welke winkels hij naar binnen gaat. Die informatie werd doorverkocht aan adverteerders.

Wat kun je proberen om je telefoon onvindbaar te maken?

Je haalt de simkaart uit je telefoon.

Het betekent dat je niet meer bent aangemeld bij een telefoonnetwerk. En niet meer kunt bellen. Dan wordt het best lastig om de telefoon op te sporen.

Maar het kán wel. Een mobiel heeft naast het eigen telefoonnummer ook nog een ander nummer: de vijftiencijferige IMEI-code is voor iedere gsm uniek en door de politie op te vragen bij de provider. Hiermee is na te gaan bij welke zendmast de telefoon zich voor het laatst heeft aangemeld.

En als je telefoon een connectie maakt met een wifi-netwerk, kan dit signaal ook worden opgepikt door de Nederlandse inlichtingendienst. Je mobieltje is dus in theorie nog steeds op te sporen.

Je zet je telefoon uit.

Zonder stroom maakt hij immers geen verbinding met een netwerk en ben je zeker niet te volgen. Dat is ook wat providers Vodafone en KPN per mail laten weten: wie zijn telefoon uitzet, is niet traceerbaar.

Toch weet je het nóg niet zeker. Heb je bijvoorbeeld een oudere ‘feature phone’ (voorloper van de smartphone), dan is je mobiel feitelijk niet uit te schakelen. Deze telefoons blijven signalen uitzenden.

Daarnaast, zo bevestigen meerdere IT-experts, kan er zogenoemde ‘malware’ op telefoons zijn geïnstalleerd. Hierdoor dénk je dat je telefoon uitstaat, terwijl hij stiekem signalen blijft uitzenden.

Van deze methode wordt nu al gebruik gemaakt. Een expert van het Nederlandse internetbeveiligingsbureau ITSX was onlangs bij een presentatie in Las Vegas waarin werd uitgelegd hoe de malware op Android-telefoons kan worden geïnstalleerd. Het zou ook al op de Blackberry kunnen.

Met behulp van malware kan niet alleen worden achterhaald wáár de telefoon zich bevindt, maar kan ook op afstand de microfoon worden aangezet om mee te luisteren. Onlangs berichtten verschillende media dat de NSA hier al op grote schaal gebruik van maakt.

De Nederlandse politie kan het vanaf volgend jaar ook. Dan is de wetswijziging klaar die het voor de politie mogelijk maakt in te breken op computers en telefoons.

Ronald Prins van internetbeveiligingsbedrijf Fox-IT verwacht dat de politie er veelvuldig gebruik van zal maken. „Waar het ouderwets tappen van een telefoon alleen gesprekken oplevert, zal het hacken van een telefoon veel meer informatie opleveren. Vanachter het bureau kan de politie volgen waar iemand is en zelfs de microfoon en camera ongemerkt aanzetten.”

Je haalt de batterij eruit.

De enige mogelijkheid als je niet gevolgd wil worden. Zonder batterij in je telefoon staat-ie écht uit, en ben je dus met geen mogelijkheid via de zendmasten te traceren. Alleen wordt het bij steeds meer smartphones vrijwel onmogelijk om de batterij eruit te halen.

Conclusie

Wil je zeker weten dat je niet te volgen bent, haal dan de accu uit je telefoon. Want als je je simkaart eruit haalt of je telefoon uitzet, ben je in principe nog te volgen (al moet je in dat laatste geval wel een flinke gangster zijn, want dan moet de politie je telefoon al gehackt hebben). We beoordelen de stelling dat je telefoon ook als hij uitstaat nog te traceren is dus als waar.

Zo bezien is de crimineel die in de gangsterfilm zijn telefoon uit het raam gooit, zo gek nog niet.