Hij wil maar niet verdwijnen

Morgenavond begint seizoen drie van de populaire BBC-misdaadserie Sherlock // Fans hebben twee jaar gespeculeerd over het vervolg // De plek waar de cliffhanger zich afspeelde is nu een bedevaartsoord

Illustratie Thinkstock

Verslaggever

Sherlock Holmes is niet dood. Echt niet, dat weet een fervente Sherlock-fan zeker. Hoe verklaar je anders dit: in India is een moord opgelost op een manier die onmogelijk het werk kan zijn van een doorsnee rechercheurtje. Dit móet te maken hebben met het observeer- en deduceervermogen van de meest gewiekste speurder van het westelijk halfrond. De doorslaggevende aanwijzing was een stukje chocolade, waarvan uitgezocht was hoe ver het in het ijshoorntje van het slachtoffer was gezakt.

De verdwenen gewaande Holmes moet dus wel zijn ondergedoken in India, volgens de Sherlock-volgeling die een hoofdrol had in het zeven minuten durende filmpje dat vorige week online kwam.

Het was een promotietrailer als opmaat naar het derde seizoen van de BBC-serie Sherlock, waarin de klassieke speurder zich door het Londen van nu beweegt. Net als in de detectiveserie van Arthur Conan Doyle woont hij aan Baker Street, nummer 221b, en net als vroeger is zijn speurneus onovertroffen en onnavolgbaar – maar hij is ook met zijn tijd meegegaan.

De terugkeer van Sherlock, morgenavond op BBC1, brengt Engeland in beroering. Vrijwel alle Britse kranten pakten er dit weekend groot mee uit, en op internet komen er iedere minuut tweets bij met de hashtag #Sherlocklives.

Want inderdaad: Sherlock leeft. En dat is geen spoiler voor wat komen gaat: het tweede seizoen eindigde met een spectaculaire verdwijning, die een verdwijntruc bleek. Na de laatste confrontatie met zijn aartsrivaal Moriarty sprong Sherlock (Benedict Cumberbatch) van een hoog gebouw, voor het oog van zijn trouwe metgezel Dr. John Watson (Martin Freeman). Terwijl zijn dierbaren hem dood waanden, zagen de kijkers in de slotminuut dat Sherlock zijn dood in scène gezet had. Van een afstandje keek hij toe hoe Watson zijn graf bezocht.

De vraag hoe dat kon – hoe hij van een gebouw af kon springen, hoe hij bloedend, levenloos op de straat had gelegen en tóch niet was verongelukt – gaf de fans voer voor twee jaar speculeren. Observeren en deduceren was daarbij de opdracht. Dat was ook het handelsmerk dat de eerste twee seizoenen zo onweerstaanbaar maakte: Sherlocks vermogen om de oplossing van een misdaad op te diepen uit kleine details die niemand nog had gezien.

Goed kijken dus, extreem goed kijken, want de oorspronkelijke detectiveboeken, waarop de tv-serie gebaseerd is, boden nauwelijks aanwijzingen. Omdat Arthur Conan Doyle in 1893 schoon genoeg had van zijn personage (hij wilde zich op „serieuzere” literatuur richten), liet hij in het verhaal The Final Problem Holmes samen met Moriarty van een klif storten. Onder druk van Holmes-liefhebbers verscheen in 1903 alsnog The Adventure of the Empty House, waarin bleek dat hij helemaal niet van die klif gevallen was.

„Maar wij wilden niet valsspelen, zoals Conan Doyle deed, door hem achter de schermen te vermoorden”, zei scenarioschrijver Steven Moffat onlangs tijdens een promotie-interview. „Hij moest sterven in Watsons armen, op een manier dat je niet aan zijn dood zou twijfelen. En dan bleek dat toch anders te zijn.”

Dat bleek een gouden keuze: de afgelopen twee jaar deden de fans in talloze blogposts en vele YouTube-filmpjes hun theorieën uit de doeken. Maar zelf Sherlockje spelen bleek nog niet zo eenvoudig. Dé oplossing werd niet gevonden, volgens Moffat. „Eén cruciaal punt heb ik nog in geen enkele theorie gezien”, hintte de scenarioschrijver. „Iets wat Sherlock doet, maar heel atypisch voor zijn karakter is.” En zo ging het speculeren weer door.

Sherlock leeft dus: door alle theorieën groeide hij tijdens zijn afwezigheid uit tot een grotere ster dan hij twee jaar geleden was. De rode telefooncel naast het Londense St. Bartholomew’s Hospital, waar Sherlock in de serie vanaf sprong, werd een bedevaartsoord voor fans, die het volhingen met briefjes aan de hoofdpersonages en de serieschrijvers. De Britse premier David Cameron kreeg tijdens een recent staatsbezoek aan China de publieksvraag of hij er niet eens bij de seriemakers op kon aandringen dat ze opschoten.

„Als er een rode draad is in het derde seizoen, is het dat het leven doorgegaan is”, vertelde Moffat. Het is twee jaar na Sherlocks verdwijning – ook in de serie. En dat er in die twee jaar het één en ander veranderd is bleek al uit een van de promotietrailers: de BBC speelt ook in de publiciteitscampagne slim met de grote fanbase. Het nieuws van Sherlocks terugkeer komt als een groepje volgelingen met elkaar in een kamer zitten. Op alle telefoons verschijnt de hashtag #Sherlocklives.

Sherlock. BBC1, Nieuwjaarsdag, 22:00-23:30 uur. De overige twee afleveringen van seizoen 3 worden uitgezonden op 5 en 12 januari.

    • Thomas de Veen