Geen enkel schaatsland zo sterk als Nederland

Het was een hoogstaand toernooi in Thialf met een recordregen en goede prestaties in de breedte.

Vlnr: Bianca Roosenboom,Manon Kamminga,Elma de Vries enIrene Schouten maken een knieval tijdens een ereronde ter nagedachtenis aan Sjoerd Huisman, die op die wijze in 2009 een NK won. Foto ANP

Hij of ik, wisten beide schaatsers bij de start van rit zeven op de 1.500 meter. Coming man Kjeld Nuis (24) had verloren op de 1.000 meter en vocht voor zijn laatste kans. Winst als enige optie. Regerend olympisch kampioen Mark Tuitert (33) was al voor het begin van het olympisch kwalificatietoernooi afgeschreven. Derde op de 1.000 meter, dat bood al enig perspectief. En nu, op het koningsnummer, op het moment dat het echt moest, kroop hij op zijn tandvlees in de laatste binnenbocht toch nog voorbij Nuis. Eerste, in de snelste tijd van allemaal. Tuitert naar Sotsji, Nuis (vierde) niet.

Net echte trials, keiharde selectiewedstrijden zonder excuus. Prachtige apotheose van een hoogstaand toernooi in Thialf, met een recordregen en goede prestaties in de breedte. Geen enkel schaatsland is sterker dan Nederland, dat in Sotsji royaal de oogst van Vancouver 2010 (drie goud, één zilver, drie brons) moet kunnen overtreffen. Dankzij die weelde verstomt de discussie over het selectiesysteem. Van echte trials, hij of ik, was in Thialf geen sprake. Elke topprestatie werd direct geplaatst in het perspectief van de zogenoemde prestatiematrix, een betwistbaar rekenmodel dat schaatsbond KNSB gebruikt om de tien deelnemers (m/v) voor Sotsji aan te wijzen.

Bij de mannen leidde het eindresultaat van vijf dagen topschaatsen tot weinig discussie. Met Tuitert als meest verrassende winnaar slaagden vrijwel alle gekende toppers erin zich voor de Spelen te plaatsen. Omdat Jan Blokhuijsen (derde op de vijf kilometer) en Koen Verweij (tweede op de 1.500 meter) zich op eigen kracht plaatsten, hoefde bondscoach Arie Koops geen gebruik te maken van aanwijsplekken voor de ploegachtervolging. Goud kan de ploeg met kopman Kramer nauwelijks ontgaan. Zoals ook op de 500 meter, vijf en tien kilometer het niveau zo hoog bleek dat alles minder dan goud in Sotsji teleurstellend zou zijn.

Grootste verliezer was middenafstandspecialist Nuis. In november nog op het podium bij wereldbekerwedstrijden, nu net als in 2010 met lege handen. Nuis schaatste op de 1.500 meter punten bij elkaar voor de matrix, die gebaseerd is op de Nederlandse resultaten van dit en vorig seizoen. Maar hij profiteert er zelf niet van. Zijn vierde plek in Thialf, in principe goed voor een startbewijs in Sotsji, wordt door de rekenmeesters ingeschaald als het minst kansrijk voor een olympische medaille. Liever een ‘zeker’ 1-2-3-tje op de lange afstanden dan strijden tegen de wereldtop op het koningsnummer. Dus valt Nuis buiten de boot, net als Jesper Hospes (vierde op de 500 meter) en Thomas Krol (vierde op de 1.000).

Bij de vrouwen leeft Thijsje Oenema door de prestatiematrix tussen hoop en vrees of haar derde plaats op de 500 meter goed genoeg is voor deelname in Sotsji. Vrijwel in haar eentje zorgde de topsprintster van Liga, vorig jaar vierde bij de WK sprint en vijfde op de 500 meter bij de WK afstanden, dat de kortste afstand punten kreeg in de prestatiematrix. Door een ernstige ziekte in het voorseizoen kon ze daar zelf niet van profiteren, en zag ze Margot Boer (met topprestatie) en Laurine van Riessen al wel de tickets binnenhalen. Zelf blijft Oenema in bange afwachting van de discussie om het derde ticket op de drie kilometer, waar Annouk van der Weijden en Yvonne Nauta al dreigden met rechtszaken voordat de KNSB vanmiddag een beslissing zou nemen. Matrix boven topsport.

In de matrix wordt de nummer drie op de vijf kilometer van gisteren, Nauta, meer kans op een olympische medaille toegedicht dan Oenema. Maar resultaten uit het verleden geven hier een ernstig vertekend beeld, omdat toen de wereldtoppers op de vijf kilometer, Martiná Sáblíková en Claudia Pechstein, niet in goeden doen waren. Al was het Nederlands niveau op de langste afstand in Thialf hoger dan ooit. Met de 35-jarige moeder Carien Kleibeuker als verrassende winnares. Haar 6.57,30 was de snelste wereldseizoentijd, nipt voor de absolute uitblinker van het vrouwentoernooi Ireen Wüst (6.57,98), die al eerder haar kandidatuur stelde voor goud op 1.500 meter (1.53,31!) en drie kilometer.

    • Maarten Scholten