Als je dit kunt lezen ben je een mens

Kun je in Nederland anno 2014 nog echt van de radar verdwijnen? // Die vraag proberen kunstenaars, ontwerpers en technici ook te beantwoorden

// Aan de slag met make-up, ijzerdraad en creatieve lettertypes

Verslaggever

Hoe verdwijn je van de radar? Niet alleen criminelen en dissidenten vragen zich dat af. Ook maatschappijkritische kunstenaars en ingenieurs hebben zich op die vraag gestort. Vier stealth-technieken voor persoonlijk gebruik in het post-Snowden-tijdperk.

1. Stealth Wear

Wil je onzichtbaar blijven voor de infraroodcamera’s waar drones mee zijn uitgerust? Koop dan de lichtgewicht burka’s en capuchoncapes van de New Yorkse kunstenaar Adam Harvey. In de Stealth Wear die je in zijn webshop kunt kopen, zit dun metaaldraad verwerkt. Dat reflecteert je lichaamswarmte, waardoor je vrijwel onzichtbaar bent voor infrarooddetectoren. Waarom een burka? Omdat de burka dient als sluier die de mens van God scheidt, zegt Harvey. En zo dient zijn kleding als sluier tussen mens en drone.

Koop de kleding via ahprojects.com/projects/privacy-gift-shop

2. Onherkenbaar gezicht

Hoe voorkom je dat camera’s je gezicht herkennen? De Japanse IT’er Isao Echizen bedacht er de ‘privacy goggles’ voor. Het is een doorzichtige, plastic bril met lampjes die bijna-infraroodlicht uitzenden. Een camera met gezichtsherkenningssoftware ziet vooral de lampjes en kan daardoor het achterliggende gezicht niet meer detecteren. De bril valt wel op in het publiek.

Subtieler is de methode die actiegroep Anonymous in een filmpje propageert: hou je hoofd schuin als je langs camera’s loopt. Dan gaat het ook vaak mis. Adam Harvey, van de anti-drone-kleding, biedt op zijn website make-upadvies aan. Wie op een bepaalde manier witte en zwarte blokken en strepen op zijn gezicht tekent, ontloopt ook veel herkenningssoftware. Valt dan wel weer erg op voor het gewone oog.

3. Verberg je signaal

Toen Edward Snowden in Hong Kong journalisten ontving, vroeg hij hen om hun mobieltjes in de koelkast te leggen. Een metalen koelkast kan fungeren als kooi van Faraday en radiogolven tegenhouden. De instanties die Snowden zochten, zouden zo niet kunnen weten waar de telefoons waren. Nu werkt een koelkast niet heel goed als kooi van Faraday, blogden wetenschappers al snel. Beter is om je mobieltje in een cocktailshaker te stoppen. En gewoon uitzetten? Dan ben je niet helemaal van de radar. Veel telefoons kunnen ook in de uit-stand data doorsturen.

Nu kan het plots volledig verdwijnen van je telefoonsignaal juist een teken voor inlichtingendiensten zijn dat er iets loos is. Wie alleen maar zeker wil weten dat z’n telefoon niet stiekem als afluisterapparaat wordt ingezet, stopt ‘m gewoon diep weg onder een paar zware kussens.

En wie niet met een cocktailshaker wil rondlopen, kan op internet een 'Faraday Bag' aanschaffen

4. Schrijf onleesbaar

De NSA kan onze mail lezen, weten we. In ieder geval: de computers van de NSA kunnen onze mail lezen, want tekstanalyse is prima te automatiseren. Tenzij je een lettertype ontwikkelt waar de computers op vastlopen. Dat was het idee van de Zuid-Koreaanse IT’er en voormalig NSA-werknemer Sang Mun. Hij ontwikkelde ZXX, een lettertype dat Optical Character Recognition-software verstoort, doordat er kleine elementjes en mini-lettertjes in de letters verstopt zitten. Mensen kunnen die ‘ruis’ in de tekst wel onderdrukken tijdens het lezen, veel computerprogramma’s niet.

Download ZXX gratis via http://z-x-x.org/

    • Carola Houtekamer