‘Voorlopig krijgen nog 1500 spookburgers een uitkering’

Het Werkplein van het UWV in Den Haag. Foto ANP / Lex van Lieshout

Vijftienhonderd “spookburgers” krijgen voorlopig nog uitkering. Het zou volgens uitkeringsinstantie UWV niet mogelijk zijn hun uitkering op korte termijn te stoppen. Dat meldt RTL Nieuws vandaag.

Het kabinet heeft een speerpunt gemaakt van het stoppen van toeslagen en uitkering die ten onrechte worden uitgekeerd. Mensen die in de gemeentelijke basisadministratie geen adres blijken te hebben, zouden met ingang van het nieuwe jaar als het aan het rijk ligt geen uitkeringen of toeslagen meer mogen krijgen. Bij het UWV gaat het wat langer duren om de gegevens na te gaan.

“Het kabinet wil dat het aan UWV doorgegeven adres van mensen die een uitkering krijgen overeenkomt met gegevens uit de GBA (de Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten, red). Vanaf 1 juli worden onze gegevens automatisch gekoppeld aan die van de GBA. Vanaf dan krijgen mensen van wie de adresgegevens niet overeenkomen hierover een brief. We schatten dat het gaat om zo’n 1500 man. Dit zijn niet per se fraudeurs. Er kunnen allerlei redenen zijn dat de gegevens niet overeenkomen.”

Frauderen met toeslagen

Het kabinet presenteerde eerder deze maand een “rijksbrede aanpak” van fraude met toeslagen en uitkeringen. Dit gebeurde nadat eerder dit jaar duidelijk werd dat Oost-Europese bendes, voornamelijk Bulgaren, naar Nederland afreisden om als “spookburgers” te frauderen met toeslagen.

De fraudeurs werden geronseld door gespecialiseerde bendes en aangespoord zich bij de gemeente Rotterdam te melden met een identiteitsbewijs en een vals huurcontract. Na hun inschrijving bij de gemeente en het ontvangen van een burgerservicenummer, keerden ze terug naar Bulgarije. Ze kregen een kleine vergoeding, terwijl de bendes hun gegevens overnamen.

De bendes maakten daarop een DigiD aan, om vervolgens met terugwerkende kracht huur- en zorgtoeslag voor de zogenaamde inwoner van Rotterdam aan te vragen. Zo ontfutselden ze ten onrechte geld van de Belastingdienst. Die controleert vaak pas achteraf of er onregelmatigheden in de aanvraag zitten. Volgens het politie-onderzoek konden de uitbetalingen oplopen tot achtduizend euro per persoon in één keer.

Koppelen van gegevens

De “rijksbrede aanpak” van fraude houdt onder meer in dat opsporingsdiensten een sterkere informatiepositie krijgen, doordat ze gemakkelijker gegevens kunnen uitwisselen met de relevante instanties.

Overheidsdiensten krijgen ook meer mogelijkheden om bestanden te koppelen. Zo trekken de Belastingdienst, Inspectie SZW, UWV, SVB, politie, openbaar ministerie en gemeenten in 2014 samen op bij de aanpak van adresfraude. Daarnaast komen er nieuwe registers, zoals het centraal aandeelhoudersregister waarmee bijvoorbeeld fraude met bv’s kan worden tegengegaan. Ook wil het kabinet een portaal inrichten dat ervoor zorgt dat opsporingsdiensten gemakkelijker kunnen achterhalen welke bankrekeningen een verdachte op zijn naam heeft staan.

Dit bericht is op 31 december aangepast na een gesprek met een woordvoerder van UWV. De genoemde “spookburgers” zijn niet per se fraudeurs.