Rechter: Emmen mag geen eigen bijdrage eisen

Emmen vroeg honderden inwoners ten onrechte bijdrage huishoudelijke hulp.

De gemeente Emmen mag thuiswonende ouderen, chronisch zieken en gehandicapten niet langer een zogeheten ‘tariefsbijdrage’ vragen voor huishoudelijke hulp. Dat heeft de meervoudige kamer van de bestuursrechtbank in Assen vorige week bepaald. Het gaat om thuishulp in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) die de gemeente aan enkele duizenden inwoners heeft verstrekt.

De bijdrage van 12 euro per maand betalen de betreffende inwoners sinds begin dit jaar aan de zorgorganisatie die hen helpt met het schoonmaken van hun huis en het doen van de was. Naar het oordeel van de rechtbank mag er geen tariefsbijdrage gehanteerd worden omdat de huishoudelijke hulp „een individuele voorziening” is. Bovendien voert de gemeente hiermee volgens de rechtbank „inkomensbeleid” en dat is in strijd met de wet.

Volgens een eerste schatting van de gemeente gaat het om een totaalbedrag van zo’n 600.000 euro. De gemeente gaat de uitspraak bestuderen en komt in januari met een inhoudelijke reactie. Wel laat CDA-wethouder Henk Jumelet weten dat „onze inwoners de ondersteuning houden die zij nu ook ontvangen. Onze inzet is en blijft het bieden van schoonmaakondersteuning aan onze inwoners”. De raadsfracties van CDA en PvdA vinden dat het geld in januari aan de inwoners moet worden terugbetaald.

De ‘tariefsbijdrage’ maakt deel uit van de nieuwe werkwijze die Emmen sinds begin dit jaar hanteert. Tientallen ouderen en hulpbehoevenden hebben daartegen bezwaar gemaakt, ook bij de bestuursrechtbank in Assen. Emmen baseerde zich voor de nieuwe aanpak op richtlijnen die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft geformuleerd. Doel van Emmen was om 7 miljoen euro te bezuinigen op een budget dat in 2012 nog 23 miljoen bedroeg.

Voor de huishoudelijke hulp voor ouderen en chronisch zieken bepalen gemeenten hun eigen regels sinds het Rijk in 2007 deze taak overdroeg. In dat jaar trad de Wmo in werking, bedoeld om mensen langer zelfstandig te laten wonen en functioneren. De wet verplicht gemeenten om hulpbehoevende mensen te ondersteunen. De meeste gemeenten geven daarom meer Wmo-geld uit dan ze binnenkrijgen. Daarom vragen „bijna alle gemeenten” sinds een aantal jaar een eigen bijdrage aan Wmo-gebruikers, zo meldde de VNG eerder.

Het is niet voor het eerst dat gemeente Emmen wordt bekritiseerd om de aanpak van thuishulp. Al in maart tikte de bestuursrechtbank de gemeente op de vingers omdat de nieuwe opzet onvoldoende maatwerk leverde aan de ouderen, chronisch zieken en gehandicapten. Uit niets blijkt dat bij de toegekende schoonmaakhulp rekening is gehouden „met de persoonskenmerken, de behoeften en met de capaciteit [...] om zelf in maatregelen te kunnen voorzien”, stond destijds in het vonnis.

    • Wubby Luyendijk