De global shopper winkelt niet in Arnhem

De Bijenkorf sluit vijf vestigingen en maakt de overige zeven nóg luxer Het filiaal in Arnhem is morgen voor het laatst open En dus is er opheffingsuitverkoop

Verslaggever

Het staat er wat triestig bij: een stalen rek met tweedelige pakken van het Britse merk Peter Werth in de Bijenkorf in Arnhem. Alles hangt rommelig door elkaar – kleuren, maten, modellen. ‘80 PROCENT KORTING’, staat er op een groen bordje boven. ‘VAN €479, VOOR €95,80’, meldt een roodgeel bordje ernaast. Haastig met de hand geschreven.

De pakken aan het rek op de herenafdeling zijn maar een paar van de vele artikelen die voor een bodemprijs wegmoeten. Overal in het pand hangen die felgekleurde bordjes. ‘SLUITINGSVERKOOP’, staat er ook op. En: ‘ALLES MOET WEG’. Deze Bijenkorf is, net als het filiaal in Enschede, morgen voor het laatst open. Teleurstelling van de gemeentebesturen en protest van inwoners – ruim 8.000 Arnhemmers liken de Facebookpagina ‘Bijenkorf Arnhem moet blijven’ – haalden niets uit. Het chique warenhuis liet zich niet overtuigen.

De 78-jarige Hilbert Keizer pakt een blauw-wit gestreept colbertje uit het rek en trekt het aan. Zijn vrouw Clara (72) maakt de knoopjes dicht. Hij loopt naar de spiegel en knikt naar zichzelf. Dit jasje wil hij hebben. Clara houdt hem dan een ander, donkerblauw exemplaar voor. „Deze is ook leuk hoor. Sprekender.” Hilbert trekt het gestreepte jasje weer uit.

Het echtpaar Keizer is hier voor het laatst. „Echt jammer” vinden ze het dat de Bijenkorf vertrekt. De twee zijn verknocht aan ‘hun’ warenhuis. Ze komen er al zolang de vestiging bestaat, sinds 1975. Clara herinnert zich de avonden voor vaste klanten, op dinsdagavond. Dan waren er modeshows en kon je make-up uitproberen. Klanten – en dat vond Clara het leukst – werden altijd begroet met een glaasje wijn. Of die keer dat ze dat fluwelen jasje voor Hilbert kochten, voor een klassiek concert. „Helemaal super” zag Hilbert eruit in dat jasje.

De slag om de rijke toerist

Dat is vanaf morgen voorbij. De Bijenkorf, in 2011 overgenomen door het Britse warenhuisconcern Selfridges, vertrekt uit de provincie. In 2016 gaan ook de vestigingen in Den Bosch, Breda en Groningen dicht. Zeven filialen blijven over, de meeste in de Randstad. Die moeten nóg luxer en duurder worden, in de slag om de ‘global shopper’, de rijke toerist. En die winkelt niet in Arnhem.

De Arnhemse Loes van den Berg (67) wel. Ze pakt een colbertje van het rek en houdt het omhoog. Haar man Leo (66) kijkt er even naar en schudt zijn hoofd. Te klein. Leo’s maat is er niet meer. Het echtpaar komt iedere week wel even in de Bijenkorf. „Niet altijd om iets te kopen”, zegt Loes. „Voor de gezelligheid.” Ze voelt zich „prettig” in de winkel. Het personeel heeft nog „manieren”, zegt ze. „Ze spreken je hier nog gewoon aan met ‘u’.”

Dat personeel mag overigens niet met journalisten praten – dat is „beleid”, zegt het management. Aan dat beleid houden de werknemers zich keurig. Routineus werken ze rijen klanten weg. Alsof ze dat over een week nog doen. Dat is niet zo: in Arnhem gaan door de sluiting 99 arbeidsplaatsen verloren. In Enschede 54.

De on-Bijenkorfse uitverkoop trekt ook een niet-klassiek Bijenkorfpubliek. De Chinese uitwisselingsstudent Falcon Miao zoekt bijvoorbeeld ook een pak. Hij hoorde dat er „closing deals” waren. Of een oudere Iraakse heer, die de Bijenkorf eigenlijk „veel te duur” vindt, maar nu ook een nieuw jasje zoekt. Het aanbod kan hem weinig bekoren. „Het is ook veel te druk”, moppert hij. Druk is het zeker: mensen persen zich met moeite door de winkelpaden, rijen van meer dan vijftien wachtenden zijn geen uitzondering.

Vaste klant Jos Welling (71) gaat door de overgebleven pakken aan het rek heen – er zit niks meer voor hem tussen. „Vreselijk”, vindt Welling het, dat „dit soort mooie winkels” uit Arnhem verdwijnt. „En wat komt ervoor terug? De Pri? Hoe heet die zaak?” Hij denkt even na. „De Primark, juist ja.”

Zowel in Arnhem als in Enschede neemt de goedkope Ierse kledingwinkel Primark intrek in de panden, ook onderdeel van het Selfridgesconcern. Geen zaak die bij oudere, vaste klanten veel enthousiasme oproept. Goedkoop spul, vinden ze. Geen allure. Nee, daar zullen ze zich niet vertonen.

Vroeger, zegt Welling, had Arnhem de naam ‘Haagje van het Oosten’ te zijn. Arnhem was de ambtenarenstad, Nijmegen de industriestad. Het vertrek van de Bijenkorf vormt in zijn ogen het bewijs dat die periode nu echt voorbij is. „Het is over met Arnhem. Ze maken er een goedkope stad van.”

    • Andreas Kouwenhoven