Opinie

    • Floor Rusman

De drie thema’s van 2014

Er is de afgelopen weken veelvuldig teruggeblikt op het afgelopen jaar. Omdat we inmiddels heel 2013 hebben herbeleefd, waag ik me aan een voorspelling voor 2014. Het komende jaar zijn in elk geval drie thema’s van belang: privacy, Europa en de decentralisatie van zorgtaken naar de gemeenten. Deze thema’s hebben gemeen dat mensen er voorlopig niet van wakker liggen. Van privacyschending en Europese integratie merken de meesten van ons weinig, wat het probleem abstract maakt. De decentralisatie van zorgtaken is dubbel ver weg, want het gaat pas over een jaar in en over de concrete uitwerking weten we nog bijna niets.

Het publieke debat over deze onderwerpen zal dan ook op verschillende manieren de essentie missen.

Het onderwerp privacyschending weet de meeste mensen maar niet boos te krijgen. Waar men wel graag over praat en leest, is de verslaving aan smartphones en de behoefte aan ‘offline zijn’. Ik voorspel dus vele opiniestukken over de schadelijke gevolgen van sociale media, interviews met mensen die hun smartphone in de gracht hebben gegooid en reportages over offlinevakanties in wifivrije boomhutten. Er zal ook gepubliceerd worden over Google, de NSA en andere privacyschenders, maar deze stukken zullen ongeveer tien keer zo slecht gelezen worden.

Over Europa zal de komende maanden fel, maar voorspelbaar gedebatteerd worden. Thierry Baudet schrijft in de aanloop naar de Europese verkiezingen een opiniestuk in NRC. De strekking: de muntunie vernietigt de democratie. Er volgen boze reacties in de krant van juristen en beleidsmakers die vinden dat Baudet tendentieuze uitspraken doet. Dit zorgt in de weken erna voor een goedgevulde brievenrubriek. In dit debat zal men voornamelijk langs elkaar heen praten. De tegenstanders hebben geen praktische oplossing, de voorstanders erkennen het probleem niet. Terwijl het debat woedt, gaat de integratie door.

Over het derde grote thema, de decentralisatie, zal de discussie laat op gang komen. En dat terwijl het een enorme operatie is die veel mensen direct zal raken. Het CPB zette afgelopen september alle risico’s van de decentralisatie op een rijtje. Zo kunnen er grote verschillen ontstaan tussen gemeenten met als gevolg dat mensen verhuizen om elders goedkopere zorg te ontvangen. Ook vreest het CPB voor bokkige burgers die zich niet constructief opstellen tijdens het ‘koffietafelgesprek’ met een ambtenaar. Over deze en andere risico’s is opvallend weinig debat geweest. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen, maar die zullen meer over de landelijke politiek gaan dan over de decentralisatie. In 2015 schrikken mensen zich een hoedje als er ineens een ambtenaar in de keuken zit, maar dan is het te laat.

Ik ambieer geen toekomst als trendwatcher, dus ik hoop dat ik ernaast zit met mijn voorspellingen – en dat we in 2014 veel koffietafelgesprekken voeren over de onderwerpen die ertoe doen.

    • Floor Rusman