Beste expo’s waren in het buitenland Biënnale Venetië als parade van outsiders

Het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum doen weer mee, vinden onze recensenten. De collectiepresentatie van het Rijks en de Malevitsj-expositie scoren hoog in de lijstjes, waarop verder opvallend veel buitenlandse exposities prijken.

Beeldende kunst

De hoofdtentoonstelling van de Biënnale van Venetië is doorgaans een parade van grote namen die hun recente werk laten zien. Maar dit jaar werd met die traditie radicaal gebroken door de Italiaanse curator Massimiliano Gioni. Zijn tentoonstelling The Encyclopedic Palace bestond voor een groot deel uit werken van kunstenaars van wie niemand ooit gehoord had. Kunstenaars die hun hele leven als docent hadden gewerkt, of als mijnwerker, verzekeringsagent of tandtechnicus. Kunstenaars dus, die vaak pas na hun pensionering of na hun dood waren ontdekt. Maar ook kunstenaars die vanwege een psychische stoornis nooit aan de gevestigde kunstwereld deel hadden kunnen nemen.

Waar Gioni al die vergeten genieën, amateurs en outsiders opeens vandaan had gehaald, was een raadsel. Maar het leverde een onvergetelijke en rijke biënnale op, die nadrukkelijk bedoeld was als statement tegen de kunstmarkt. „Kunstenaars die goed verkopen op veilingen zijn niet de enige kunstenaars die er rondlopen”, aldus Gioni. Hij wilde de kunstwereld met deze biënnale redden van haar navelstaarderij en haar voeden met nieuwe energie. Dat is hem schitterend gelukt, met deze beste biënnale sinds jaren.

Wat opviel in Venetië, was dat veel kunstenaars zich hadden afgekeerd van de waan van de dag. The Encyclopedic Palace was een tentoonstelling die de verbeeldingskracht van de menselijke geest vierde – een expositie over dromen, over visioenen, over hallucinaties, over wat we zien met onze ogen dicht. Daarbinnen, zo bleek in Venetië, is een ware schatkamer vol inspiratie te vinden.

    • Sandra Smallenburg