Philips vaak beticht van vals spel

Financieel had Philips een goed jaar. De koers steeg, maar het aantal lastige rechtszaken nam toe.

Tientallen miljoenen euro’s investeert Philips in een campagne rondom het nieuwe logo. Hoewel, nieuw? Topman Frans van Houten liet het beroemde schildje uit 1926 afstoffen en moderniseren – een golfje minder. Van Houten put graag uit het roemruchte verleden van het elektronicaconcern, hoewel datzelfde verleden de bestuursvoorzitter die in april 2011 aantrad de nodige problemen oplevert.

Eerder deze maand deed de Europese mededingingsautoriteiten een inval bij Philips. De Europese Commissie vermoedt dat een aantal elektronicabedrijven, waaronder Philips, zich schuldig heeft gemaakt aan afspraken bij verkopen via internet. Dat zou mogelijk de prijzen voor de consument hebben opgedreven. Behalve Philips worden ook de Duitse Metro Group, bekend van Media Markt en Saturn, en het Koreaanse Samsung onderzocht.

Het onderzoek bij Philips naar verboden prijsafspraken is de derde zaak binnen een jaar waarbij het elektronicaconcern betrokken is. Een jaar geleden oordeelde de Europese Commissie dat Philips en zes andere elektronicabedrijven zich schuldig hadden gemaakt aan kartelvorming. Ze kregen een boete van 1,5 miljard euro, de hoogste kartelboete die de Commissie ooit heeft opgelegd. Van de zeven werd Philips het zwaarst beboet. Het concern moest bijna 510 miljoen euro betalen.

Begin dit jaar werd Philips samen met andere fabrikanten in Europa verdacht van verboden prijsafspraken rond chips voor pinpassen en simkaarten. Deze zaak loopt nog.

Afspraken maken met de concurrent – Philips is er groot mee geworden. In 1903 sloten Anton en Gerard Philips (de twee zonen van oprichter Frederik) met Duitse producenten een gloeilampenkartel, ze maakten prijsafspraken en verdeelden onderling de markt. En dat ging in alle openbaarheid – in Berlijn zetelde de Verkaufstelle Vereinigter Glühlampenfabriken.

Met de Europese Commissie als waakhond voor een eerlijke concurrentie moeten deze afspraken nu in het geniep worden gemaakt. En als ze dan door diezelfde commissie worden ontdekt, is dat een stevige deuk voor het imago. Immers, de consument betaalt een te hoge prijs voor zijn (Philips)-produkt.

2013 was voor Philips financieel gezien een goed jaar: de managementdoelstellingen zijn gehaald, de koers steeg met ruim 30 procent tot 26,30 euro. Maar in oktober kreeg het bedrijf nog wel te maken met een forse tegenvaller. De verkoop van het bedrijfsonderdeel Lifestyle Entertainment aan Funai Electric gaat niet door omdat het Japanse bedrijf zich volgens Philips niet aan de verkoopvoorwaarden heeft gehouden.

De ontvlechting was al in volle gang toen de Japanners, volgens Philips, op het laatste moment nieuwe eisen op tafel legden. Philips weigerde die te accepteren. Het bedrijf gaat proberen de geleden schade op Funai Electric te verhalen en spant een zaak aan bij het International Court of Arbitration in Parijs. Philips zal opnieuw een koper moeten zoeken voor zijn audio-, video- en multimediatak.

Deze week werd bekend dat Philips is aangeklaagd voor het schenden van de zogenoemde ‘Magnitsky Act’. De wet die Philips zou hebben geschonden, werd in de VS ingevoerd vanwege de vervolging en de dood van de Russische advocaat Sergej Magnitski. Toen Magnitski medewerkers van de Russische politie en belastingdienst beschuldigde van grootschalige belastingfraude, werd hij in 2008 opgesloten. In november 2009 stierf hij in voorarrest.

De Amerikanen voerden eind vorig jaar een wet in die bedrijven verbiedt zaken te doen met personen die betrokken zijn geweest bij de dood van Magnitski. Philips wordt vervolgd omdat het medische apparatuur heeft verkocht aan Medintegrator, een bedrijf dat werd geleid door Artem Koeznetsov. Hij staat op de lijst van mensen met wie niet mag worden gehandeld.

Het is weer een kopzorg erbij voor Frans van Houten aan het eind van het jaar. Maar volgend jaar is het feest, dan is het honderd jaar geleden dat het Philips Natuurkundig Laboratorium (NatLab) in Eindhoven werd opgericht.

Het moet een groter feest worden dan het eeuwfeest van de voetbalclub PSV die verzuimde om dit jaar kampioen te worden.

    • Cees Banning