Nee, we komen niet naar Amsterdam

Dinsdag breekt Soldaat van Oranje een record Het is dan de meest gespeelde musical Het geheim van succesvolle musicals: ze reizen niet rond, maar spelen op een vaste locatie

medewerker kunst

De spektakelmusical Soldaat van Oranje gaat opnieuw een record breken. Komende dinsdag wordt de 1.095ste voorstelling gespeeld – één meer dan de 1.094 voorstellingen van The Phantom of the Opera in het Circustheater in Scheveningen, tussen 1993 en 1996. Zo’n lange ononderbroken speelperiode is in de naoorlogse Nederlandse musicalgeschiedenis nooit eerder vertoond. Alleen het bezoekersrecord van The Phantom (1,8 miljoen) staat nog overeind. Soldaat trok er tot dusver 1,1 miljoen, omdat de verbouwde hangaar op het voormalige militaire vliegveld Valkenburg bij Katwijk minder zitplaatsen telt dan het Scheveningse musicalpaleis.

Volgens de planning zou het voorstellingenrecord vanavond al sneuvelen. Eerder deze week moesten echter enkele voorstellingen worden geannuleerd, omdat de storm het dak van de foyer had beschadigd.

De drie jaar durende zegetocht van Soldaat van Oranje is nog niet voorbij. De kaartverkoop loopt nu tot en met augustus 2014 en producent Fred Boot zegt nu al te hopen dat de voorstelling vijf jaar op het repertoire kan blijven staan. Matteo van der Grijn blijft voorlopig nog te zien in de hoofdrol, die hij ook tijdens de premièreavond in oktober 2010 al speelde. In de markante rol van koningin Wilhelmina traden daarentegen al twaalf verschillende actrices aan; dezer dagen wordt die rol gedeeld door Juul Vrijdag en Jacqueline Blom.

Negen miljoen in één jaar

De productie vergde een investering van negen miljoen, die na het eerste jaar was terugverdiend. Sindsdien maakt New Productions, het debuterende theaterbedrijf van Fred Boot en Robin de Levita, winst. Er wordt nu gewerkt aan een musical op basis van het boek van historicus Russell Shorto over de Amsterdamse oorsprong van New York. Wanneer die klaar is, is nog niet bekend. Wel is al aangekondigd dat ook deze productie in een vast, eigen theater komt te staan. „Ik ga nooit een reisproductie maken”, aldus Boot. „Ik wil niet afhankelijk zijn van de bestaande theaters.”

In de toptien van de langst lopende musicals in Nederland zijn de niet- reizende producties veruit in de meerderheid. Alleen de twee successhows My Fair Lady en Anatevka zijn voorstellingen die in de jaren zestig op tournee waren. De rest werd geproduceerd door Joop van den Ende en stond in een van de twee eigen theaters van zijn bedrijf: het Circustheater of het Beatrixtheater in Utrecht.

Ook bij het theaterbedrijf Albert Verlinde Entertainment, dat voornamelijk reisproducties maakt, bestaan plannen voor een productie die avond aan avond in één vast theater staat. „Dat wordt een groot muziektheaterspektakel over Van Gogh”, zegt directeur Jeroen Dona. „We werken er al een paar jaar aan, maar een openingsdatum is nog niet vastgesteld. Volgend jaar in elk geval nog niet. We zoeken de locatie die het best bij de inhoud past. En gezien het onderwerp gaat onze voorkeur uit naar een niet-traditionele theaterlocatie in Brabant.”

Een productie in een vast theater kan blijven doorspelen zo lang er genoeg publiek op afkomt. Voor een reisproductie moeten alle theaters al vóór het begin van het seizoen worden geboekt, zodat het vaststaat wanneer die stopt. Als de voorstelling een kassucces wordt, kan er niet worden geprolongeerd. Zo gaat de nostalgische musical De Jantjes, die vorig seizoen een tournee met overvolle zalen maakte, pas in het najaar van 2014 in reprise. „Er valt dus een gat van een jaar”, beaamt producent Ruud de Graaf. „Dat is wat onhandig, ja, maar de theaters moeten nu eenmaal zo ver vooruitplannen. Dat kan niet anders.”

    • Henk van Gelder