Fed trekt zich terug

Yanet Yellen, de opvolger van Ben Bernanke, moet Amerika in 2014 van zijn geldverslaving afhelpen.

Zo op het oog heeft vertrekkend Fed-voorzitter Ben Bernanke de weg geplaveid voor zijn opvolger Janet Yellen. In januari begint de Fed, de Federal Reserve Bank, met het verminderen van de obligatieaankopen waarmee de centrale bank de Amerikaanse economie de afgelopen jaren heeft geholpen. En als alles goed gaat, zal de Fed bij elke beleidsvergadering de steunaankopen een beetje verminderen, tot het eind volgend jaar helemaal gedaan is.

Het is prettig voor Yellen dat Bernanke de afbouw nog voor zijn vertrek (op 1 februari) heeft ingezet. Dan hoeft zij dat moment, dat spannend was doordat de markt sterk kan reageren, niet meer te kiezen. Maar het is niet zo dat zij nu alleen maar de ingeslagen weg hoeft te volgen.

In zijn vermoedelijk laatste persconferentie als voorzitter zei Bernanke vorige week dat de vervolgstappen bij elke Fed-vergadering opnieuw bepaald zullen worden, afhankelijk van actuele economische ontwikkelingen. Als het minder goed gaat, „kunnen we een of twee vergaderingen niets doen”, zei Bernanke. En als het beter gaat kan de Fed de afbouw versnellen.

Daarmee heeft hij elke Fed-vergadering in het komende jaar tot nieuw weegmoment verklaard. Yellen staat bekend als econoom die bovengemiddeld veel waarde hecht aan het bestrijden van de werkloosheid, en daarom een groot voorstander was van de monetaire stimulering. Het is dus waarschijnlijk dat zij voorzichtig zal willen afbouwen.

Maar tegelijk met Yellens start krijgen twee tegenstanders van het stimuleringsbeleid stemrecht in het allesbepalende comité: Richard Fisher van de Fed in Dallas en Charles Plosser van de Fed in Philadelphia. Ook Sandra Pianalto uit Cleveland, die eerder had willen afbouwen, krijgt stemrecht.

Verder zal er veel belangstelling zijn voor de voordracht van de nieuwe vicevoorzitter. Volgens sterke geruchten heeft president Obama hiervoor Stanley Fischer benaderd. Fischer, die twee nationaliteiten heeft, was tot de zomer gouverneur van de centrale bank van Israël. Zijn roem is waarschijnlijk nog iets groter dan die van Yellen. Hij heeft Israël probleemloos door de crisis geloodst, was hoofdeconoom bij de Wereldbank en het IMF en heeft lesgegeven aan ECB-president Mario Draghi, oud-minister van Financiën Larry Summers en Ben Bernanke, wiens dissertatie hij begeleidde aan het MIT.

Fischers ideeën over het steunprogramma zijn vergelijkbaar met die van Yellen, maar hij verschilt met haar van mening over de manier waarop de centrale bank de markten moet informeren. Bernanke en Yellen hebben min of meer beloofd dat er tot 2015 geen renteverhoging zal komen. Fischer vindt dat zulke uitspraken de Fed te veel vastleggen.

Het is dus niet zo dat Yanet Yellen een onbezorgd eerste jaar bij de Fed tegemoet gaat. Zij zal rekening moeten houden met het nodige tegenwicht.

    • Hanneke Chin-A-Fo