In beeld

Een onvolledig verhaal van 2013

Volgens de chef van de fotoredactie van NRC Handelsblad plaatst de krant elke dag ongeveer honderd foto's: ruim dertigduizend in totaal dit jaar. Daaruit selecteerden redacteuren hun foto van het jaar. Dat overzicht ziet u hier - met beknopte motivering van de redacteur in kwestie. Hoofdredacteur Peter Vandermeersch vat de selectie samen: "Deze fotoselectie vertelt per definitie het onvolledige verhaal van 2013. Laat dit verhaal vooral een eerbetoon zijn aan de documentairefotografie. Aan die honderdduizenden fotografen in ons land en wereldwijd die, soms beter en treffender dan schrijvende journalisten kunnen, de waarheid en emotie proberen vast te leggen." In de bijlage van de zaterdagkrant staat de uitgebreide motivering van de redacteuren. Wat vindt u de mooiste of meest indrukwekkende foto? Klik op 'Stem op deze foto' bij de desbetreffende foto.
"Op 24 juli 2013 vloog bij Santiago de Compostela een flitstrein met 179 km/u uit een bocht. 79 van de 222 inzittenden kwamen om. Foto’s van de ravage brachten de ramp voor mij als nieuwbakken snelletreinforens akelig dichtbij." - Roelie Fopma, redacteur Kunst AFP / Oscar Corral
Agenten omringen actievoerder Joanna tijdens de inhuldiging van koning Willem-Alexander op de Dam op 30 april 2013. De arrestanten werden na enkele uren met excuses vrijgelaten. "Van rechts reikt een hand naar het bord dat Joanna ophoudt. Omdat die hand van een man in burger was, is veel gespeculeerd over de oorsprong van het aanhoudingsbevel. Geheime dienst? Koninklijk Huis? Volgens de Amsterdamse politie zou het een agent „uit het oosten van het land” zijn geweest." - Bas Blokker, correspondent Amsterdam ANP / Robert Vos
Een foto van de ringen om Saturnus. "Deze foto van planeet Saturnus is letterlijk huisvlijt. De Kroatische ICT-er en amateurastronoom Gordan Ugarkovic combineerde 36 foto’s die de ruimtesonde Cassini op 10 oktober 2013 maakte tot één geheel. De enorme gasbol is bijna 800 keer groter dan de aarde, hij staat tien keer zo ver van de zon, maar toch, hij voelt vertrouwd." - Hendrik Spiering, chef Wetenschap AFP / NASA / G. Ugarkovic
"Marianne Vos, de kersverse wereldkampioen van de wegwedstrijd in Florence verblindt op deze foto zowel de wielerfans als de neutrale toeschouwer." - Jaap Bloembergen, plaatsvervangend chef Buitenland ANP / Bas Czerwinski
Hollande arriveert op 30 mei 2013 met Merkel in het Élysée-paleis. "Het was weer niet het jaar van François Hollande. Mali, een massademonstratie tegen het homohuwelijk... De president bereikte zelfs peildiepten waarvan onderzoekers niet wisten dat ze bestonden." - Peter Vermaas, correspondent Frankrijk AP / Jacques Brinon
"Drie binnenlandse vluchtelingen in Somalië banen zich op 4 augustus 2013 een weg door een cactushaag om voedsel van een hulporganisatie te bemachtigen. Wat een doorzettingsvermogen! Ik raak er steeds weer door ontroerd. Schrijven is mijn vak, maar één krantenfoto zegt soms meer dan duizend woorden." - Danielle Pinedo, redacteur Binnenland AFP / Tobin Jones
Regisseur Abdellatif Kechiche en diens leading ladies Adèle Exarchopoulos en Léa Seydoux nemen op 26 mei 2013 in Cannes de Gouden Palm in ontvangst voor La vie d’Adèle. "Daarna liep het mis. De actrices betichtten de regisseur ervan een wispelturige slavendrijver te zijn, al lijkt het nu weer goed te zijn." Coen van Zwol, filmredacteur Reuters / Eric Gaillard
Burgemeester Aleid Wolfsen (rechts) kondigt zijn opvolger aan op 5 november 2013:VVD'er Jan van Zanen. "Het burgemeesterschap van Utrecht vroeg iets dat de stugge Aleid niet heeft: souplesse. De media legden het genadeloos bloot." - Hugo Logtenberg, redacteur binnenland ANP / Jerry Lampen
Jaap Smit van CNV, Hans Biesheuvel van MKB Nederland, Albert Jan Maat van LTO Nederland, voorman Bernard Wientjes van VNO-NCW, FNV-voorzitter Ton Heerts, Mark Rutte en Lodewijk Asscher tijdens de persconferentie over het sociaal akkoord. "Zoals wel vaker in Den Haag bleek op het laatste moment één aspect volkomen over het hoofd gezien: de beeldregie. Niemand die op het idee was gekomen dat negen mannen aan een tafel een weinig dynamische indruk maken." - Thijs Niemantsverdriet, redacteur Politiek NRC Handelsblad / David van Dam
Op deze foto van 2 april 2013 houdt voetballer Lionel Messi zijn been vast tijdens de kwartfinale van de Champions League tussen Paris Saint-Germain en Barcelona in Parijs. Na slechts twintig minuten gespeeld te hebben, strompelde Messi van het veld af met een gescheurde hamstring. "Alle voetballers willen Messi zijn, ook in de tweede veteranenklasse waar ik dit seizoen mijn velddebuut maakte bij PKC’85. Na een paar veelbelovende weken voelde ik een felle pijnscheut achterin mijn bovenbeen. Het bleek een klassieke hamstringblessure, net zoals Messi die had opgelopen." - Robert Buizer, vormgever AFP / Franck Fife
De Iraanse juriste en mensenrechtenactiviste Nasrin Sotoudeh lacht met haar schoonmoeder, op de avond dat ze uit de gevangenis komt op 18 september 2013. Sotoudeh belandde in 2010 in de gevangenis omdat ze de nationale veiligheid in gevaar zou hebben gebracht. "Ik heb lang naar deze foto gekeken, de avond dat we ‘m in de krant zetten. Zo zien mensen eruit als hen recht wordt gedaan." - Carola Houtekamer, redacteur nrc.next AFP / Behrouz Mehri
Voor zijn modeshow in Parijs op 26 september 2013 ruilde de Amerikaanse ontwerper Rick Owens zijn gebruikelijke lange, dunne modellen in voor stevige, gespierde studentes die aan stepping doen. "Daarbij is het ritme en het geluid van het klappen en het voetenwerk net zo belangrijk als de bewegingen. Het resultaat was verrassend, vernieuwend, en imponerend en laten we hopen, trendsettend." - Milou van Rossum, redacteur Mode Peter Stigter
Op 28 mei 2013 kwamen beelden naar buiten van een Chinese baby uit de stad Jinhua, in de oostelijke provincie Zhejiang, die uit een afvoerpijp werd bevrijd. De baby zou door het toilet gespoeld zijn. "Baby Nummer 52, zoals het jongetje in het ziekenhuis genoemd werd, maakt het goed dankzij de zorg van zijn grootouders." - Oscar Garschagen, correspondent China AFP / AFPTV screenshot
De Amerikaanse zangeres Miley Cyrus 'twerkt' tegen zanger Robin Thicke aan als ze het nummer "Blurred Lines" ten gehore brengen tijdens de MTV Video Music Awards op 25 augustus 2013. "Het twerken was onderdeel van een imagocampagne. (...) Ze ging in 2013 ook nog bloot op een sloopkogel zitten en rookte een joint op televisie." - Wilfred Takken, redacteur Media Reuters / Lucas Jackson
Deze badgasten in Rio de Janeiro 'demonstreren' op 21 oktober 2013. "Als de frustraties hoog oplopen komt men in verzet. Tegen lage lonen, tegen werkloosheid, tegen bezuinigingen, tegen gebrekkige hulpverlening of – in dit geval – tegen de veiling van een Braziliaans olieveld. Deze badgasten op Barra da Tijuca Beach mensen doen daar niet aan mee." - Philip de Witt Wijnen, plaatsvervangend chef Economie AFP / Christophe Simon
"Een Nederlandse fotograaf en een Amerikaanse journalist reisden op 6 september 2013 undercover met een groep Iraanse asielzoekers mee van Java naar het Australische Christmas Island. De bootvluchtelingen worden doorgaans naar een tentenkamp op Papoea Nieuw-Guinea of het eiland Nauru gebracht. Australië laat hen zelf niet toe. En dus was de reis vol ontberingen waarschijnlijk voor niks." - Jeroen van der Kris, redacteur nrc.next New York Times / Joël van Houdt
Tweeduizend omroepmedewerkers en duizend kijkers, onder wie de beide dames, demonstreren op 9 oktober 2013 tegen de bezuinigingen op de publieke omroep. "Het kostte de verslaggever van het satirische programma Man bijt hond (NCRV) nog behoorlijk wat moeite. Maar na een paar keer bellen kreeg hij twee dames mee naar het Malieveld in Den Haag." - Jan Benjamin, redacteur Media NRC Handelsblad / David van Dam
Reizigers in een trein in Hong Kong kijken op 14 juni 2013 naar een reportage over klokkenluider Edward Snowden. "De man achter de onthullingen over de wereldwijde afluisterpraktijken van de NSA schuilde voor de VS in China, en later in Rusland. Op 11 juni was de kop van het commentaar van deze krant: ‘Privacy is echt voorbij’. Het is dé boodschap van 2013. Een trieste boodschap." - Peter Vandermeersch, hoofdredacteur Reuters / Bobby Yip
Tijdens een trip naar de de Britse onderzoeksbasis Rothera op Antarctica ontdekt NRC-wetenschapsredacteur Lucas Brouwers tijdens een bbq een kleine Adéliepinguïn: "Langzaam komt hij dichterbij. Totdat hij met zijn slechte oogjes ziet dat wij geen soortgenoten zijn en hij stuntelig uit de voeten maakt, zoals alleen een pinguïn dat kan." NRC Handelsblad / Lucas Brouwers
De oven waarin de schilderijen van de Kunsthalroof in zijn verbrand. "Kunst die populair is bij de allerrijkste kunstliefhebbers ging in rook op, ergens in de minst fortuinlijke regio’s van wat in de rest van de wereld ‘het westen’ wordt genoemd." - Pieter van Os, redacteur Kunst Mugur Varzariu
"Twee weken bij de sportredactie, en dan meteen naar je geboorteplaats worden gestuurd voor een verhaal over de noodlijdende voetbalvereniging." Op 15 maart 2013 won SC Veendam met 2-1 van FC Oss. "Maar de Brabanders kregen gelijk: het zou de laatste wedstrijd blijken van de Veenkolonialen. Nooit meer Veendam, nooit meer een wedstrijd in het legendarische stadion Langeleegte." - Derk Walters, redacteur Sport Kees van de Veen
"Dit lijk ken ik. Ze was voor mij de poortwachter van Tacloban, de eerste dode die ik tegenkwam aan de rand van het Filippijnse provinciestadje dat in november werd verwoest door tyfoon Haiyan." - Melle Garschagen, correspondent Zuidoost-Azië AP / Wong Maye-E
"Peer Steinbrück, de moedige sociaal-democraat die het opnam tegen Bondskanselier Merkel, was altijd al snedig én pedant. In de slotfase van de Bondsdagverkiezingen verscheen hij half september 2013 met opgestoken middelvinger op een magazinecover. De Stinkefinger werd later aangewezen als één oorzaak van de smadelijke nederlaag van de SPD." - Michel Kerres, chef NRC Weekend EPA / Alfred Steffen / SZ Magazin
Piet Moerland geeft op 28 oktober 2013 een toelichting op zijn terugtreden als topman van Rabobank naar aanleiding van het Libor-fraudeschandaal. "Voor mij is dit het meest cruciale moment in de Nederlandse bankenwereld van 2013. Het was de demasqué van Rabobank." - Chris Hensen, redacteur Economie ANP / Screenshot website Rabobank
De zomer van 2013 kende een officiële hittegolf, de eerste sinds 2006. "Zo’n zomer leverde natuurlijk meteen problemen op, schreven we die dag in de krant. Zo blijkt bijvoorbeeld uit laboratoriumonderzoek dat hitte leidt tot oververhitting, gevolgd door agressie. Hier op de foto ziet u dus wellicht geen kalm genietende zonaanbidders, maar uitpuffende vechtersbazen." - Jessica van Geel, redacteur NRC Weekend ANP / Robin Utrecht
De plek bij Cothen waar de vermiste broertjes Ruben (9) en Julian (7) dood aangetroffen werden door een voorbijganger. Ze werden gevonden in de duiker, een betonnen afwateringsbuis. "Daar eindigt dan het leven. Weggestopt om nooit meer gevonden te worden." - Enzo van Steenbergen, correspondent Utrecht NRC Handelsblad / Olivier Middendorp
Oud-neuroloog Ernst Jansen komt aan bij de rechtbank in Zwolle voor de zitting van het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. "Zittend in de auto van zijn advocaat rijdt hij ruim voor het begin van de zitting de (voor het publiek afgesloten) garage binnen. Dan wordt deze foto gemaakt." - Annette Toonen, correspondent Oost-Nederland ANP / Vincent Jannink
Bram Moszkowicz werd op 22 april 2013 voor het leven uit zijn ambt gezet. "Na een loopbaan van 28 jaar is de man die zichzelf de Meester Messi van de advocatuur noemde (en deken Germ Kemper die hem aanpakte vergeleek met de trainer van FC Knudde) werkloos." - Marcel Haenen, redacteur Justitie NRC Handelsblad / Merlin Daleman
Stinkend, wit schuim. Dat is hier de straten van de oost-Chinese stad Nanjing opgestroomd. "Godzilla's braaksel, zo noemden inwoners het. De geur was volgens omstanders afschuwelijk. Vermoedelijk is de stof een giftige mix afkomstig uit het riool van chemische stoffen, in combinatie met menselijke uitwerpselen." - Marieke Wijntjes, beeldredacteur nrc.next AFP
Nick Cave en zijn Bad Seeds geven een optreden in de Amsterdamse Heineken Music Hall op 4 november 2013. "Hij fluisterde, schreeuwde, voelde de handen van het publiek over zijn lichaam, danste zoals alleen hij danst. Zijn zang is woest, grillig, dan weer beheerst en ingetogen. Dit is alles wat muziek moet zijn." - Marije Willems, internetredactie NRC Handelsblad / Andreas Terlaak
Een strijder van het Vrije Syrische Leger rust op 11 november 2013 in een kamer in Deir al-Zor, een stad in oost-Syrië. "Het is er te gevaarlijk voor de meeste buitenlandse pers maar lokale (foto-)journalisten en activisten wagen er nog dagelijks hun leven om verslag te doen." - Claudia Hinterseer, fotoredacteur Reuters / Khalil Ashawi
De vrouw van Tim Holmes schuilt op 4 januari 2013 met haar kleinkinderen in het water voor het vuur van de bosbranden in Tasmanië. "Tims vrouw Tammy ging met haar vijf kleinkinderen het water in. Alleen vlak boven het water viel nog een beetje te ademen. Op dat moment nam Tim deze foto met zijn telefoon, om zijn dochter, die zich aan de andere kant van de bosbrand bevond, te kunnen laten weten: we leven." - Martine Kamsma, redacteur Lux AP / Holmes Family, Tim Holmes
Erik Staal, de oud-directeur van woningbouwvereniging Vestia, moest dit jaar vanwege wanbeleid opstappen. "Zijn foto staat overal op internet, maar omwille van zijn gezin wilde hij niet frontaal in de lens kijken. Fotograaf Bram Budel maakte een silhouet met de zwarte grijparmen van een industriële kroonluchter." - Eppo König, redacteur Economie NRC Handelsblad / Bram Budel
"De crack rokende en vloekende burgemeester van Toronto waar ik van alles over gelezen had zag ik ineens vol in beeld. Het circus, zijn buik, de media. Maar bovenal de burgemeester zelf, die zonder woorden zegt: mij krijg je niet weg. Ik ging alle stukken over hem nog maar eens lezen. Hij zit er nog steeds." - Japke-d. Bouma, redacteur Binnenland Reuters / Mark Blinch
Een vrouw geniet van het zonlicht dat weerkaatst wordt door de Walkie Talkie-toren in het financiële hart van Londen, the City. "De eerste keer dat ik haar zag, naast een angstaanjagend krantenverhaal uit Londen over ontsporende handelaren, gaf ze me een gevoel van lichtzinnigheid. Schoonheid en naderende calamiteit." - Menno Tamminga, columnist Economie en commentator Reuters / Suzanne Plunkett
Een vrouw rent langs het lichaam van een man die is neergeschoten bij het winkelcentrum Westgate in Nairobi op 21 september 2013. "Wat opviel bij de aanval in Nairobi was de kwaliteit van de beelden. Twee ervaren oorlogsfotografen gaven ons een fotoreportage ‘as it happens’. Hun aanwezigheid resulteerde in een uitvoerige en aangrijpende reportage zeer dicht op de huid van terreur." - Arjan de Jongh, vormgeving en techniek nrc.nl Goran Tomasevic
"Igor Belyi uit Moldavië was een van de tientallen hongerstakers in de detentiecentra van Schiphol en Rotterdam het afgelopen jaar. Ze protesteerden tegen de omstandigheden in de vreemdelingenbewaring. Ik bezocht Igor. Hij bleef achter en kon alleen door het raam naar buiten kijken. Ik kon later weer opgelucht de buitenlucht inademen." - Sheila Kamerman, correspondent Rotterdam ANP / Robin Utrecht
Kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima lopen naar de Nieuwe Kerk in Amsterdam voor de inhuldiging op 30 april 2013. "De handen van prins en prinses vinden elkaar in een vreemdsoortige, stevige omstrengeling: Máxima omklemt de wijsvinger van haar toekomstig koning in een half geheven vuist." - Kees Versteegh, redacteur Binnenland NRC Handelsblad / Ilvy Njiokiktjien
"Deze still uit De Nieuwe Wildernis van Ruben Smit en Mark Verkerk laat zien waar het in deze natuurfilm om draait: de onafhankelijke kracht en ontembare schoonheid van de natuur. (...) Deze foto symboliseert prachtig de souplesse, kracht en gratie van in het wild levende dieren." - Kester Freriks, medewerker Theater Screenshot De Nieuwe Wildernis
Na tien jaar renoveren heropende op 13 april 2013 het Rijksmuseum haar deuren. "Het lijkt wat overdreven, dit bombardement van rood-wit-blauw-oranje vuurwerk. Maar de heropening van het Rijksmuseum op 13 april kon mij niet met genoeg spektakel gepaard gaan. Want wat was het fijn om al mijn oude lievelingsschilderijen weer te zien." - Sandra Smallenburg, redacteur Kunst ANP / Robin Utrecht
Een vrouw kijkt toe hoe de Sinabungvulkaan in het noorden van Sumatra op 18 november 2013 as spuwt. De vulkaanuitbarsting dreef zo’n 15.000 omwonenden uit hun woningen. "Het indrukwekkende aan deze foto vind ik dat de vulkanische as als een gigantische hand boven de houten huizen schuift. Als een naderende apocalyps glijden de knokkels over de daken." - Reinout Versteeg, vormgever Reuters / Roni Bintang
Rembrandts Nachtwacht wordt op 27 maart 2013, ruim twee weken voor de heropening van het verbouwde Rijksmuseum, verplaatst naar zijn originele plek aan het einde van de eregallerij. "Het spannendste moment was toen het schilderij naar binnen werd gehesen via een superbrievenbus in het plafond van de fietstunnel. Iedereen hield zijn adem in, want de Nachtwacht was onverzekerd – en onvervangbaar." - Claudia Kammer, redacteur Kunst NRC Handelsblad / Olivier Middendorp
Bauke Mollema (links) en Laurens ten Dam op 10 juli 2013 na hun race in de Tour de France. De elfde etappe van de Tour was een individuele tijdrit over 33 kilometer van Avranche naar Mont Saint-Michel. "Ogenschijnlijk nauwelijks vermoeid. Dat krijg je als je op de derde en zesde plaats in het klassement van de tour staat. Uiteindelijk eindigen ze als 6de (Mollema) en 13de (Ten Dam)." - Jan Paul van der Wijk, Art director DeLUXE, vormgever NRC Weekend ANP / Bas Czerwinski
Paus Franciscus zwaait op 15 mei 2013 naar zijn volgelingen tijdens het wekelijkse bezoek aan het publiek op het Sint Pietersplein in Rome. "Paus Franciscus is een mensen-mens. In plaats van vermanend met zijn vinger te zwaaien, opent hij zijn armen. Voor iedereen." Marc Leijendekker, redacteur Buitenland Getty Images / Franco Origlia
Op 24 april 2013 stort in de buurt van Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh, een textielfabriek in. Ruim 1100 mensen komen daarbij om het leven. "Zij maakten daar onder erbarmelijke werkomstandigheden kleren voor de Westerse markt. De foto brandmerkt een gretigheid naar goedkope kleren en staat symbool voor ongebreideld consumentisme. De tijd staat stil. Een fossiele liefdesverklaring." - Paula van Akkeren, plaatsvervangend chef vormgeving Taslima Ahkter
Demonstranten rennen weg van traangas dat de oproerpolitie naar hen spuit tijdens betogingen in een straat bij het Tahrirplein in de Egyptische hoofdstad Kaïro op 24 januari 2013. "Exact twee jaar na de val van de Egyptische president Hosni Mubarak was het weer onrustig in de straten van de hoofdstad Kaïro. Deze foto die een dag later op de voorpagina van de krant stond, toonde wat mij betreft de paniek na een traangasaanval. Met in het midden, als enige scherpe element in de foto, het verstilde lichaam van een kind." - Egbert Kalse, adjunct-hoofdredacteur Reuters / Mohamed Abd El Ghany
Zuid-Afrikaanse zussen rusten in hun hut tijdens de uitvaart van voormalig president Nelson Mandela in Qunu op 15 december 2013. "Een beeld dat op mijn netvlies staat." - Joyce Siahaya, fotoredacteur AP / Muhammed Muheisen
Bob en Pien krijgen hulp van Buurtzorgmedewerkster Rinkje in Amsterdam. "Je kunt zeggen dat dit het beeld is van de ‘participatiesamenleving’. Dag en nacht verzorgt Bob liefdevol zijn vrouw Pien, die na een herseninfarct niet meer kan praten en lopen." - Karel Berkhout, plaatsvervangend chef Binnenland NRC Handelsblad / Ilvy Njiokiktjien
Mabel Wisse-Smit loopt met haar dochters Luana en Zaria en prinses Beatrix na de begrafenis van prins Friso op 16 augustus 2013 in Lage Vuursche, de begraafplaats die grenst aan het landgoed van kasteel Drakensteyn. Friso overleed 12 augustus na anderhalf jaar in coma te hebben gelegen na een ski-ongeluk. "Zelfs hun ruggen tonen het verdriet, al lopen ze fier rechtop." - Patricia Veldhuis, chef Binnenland ANP / Robin van Lonkhuijsen
Mensen lopen langs het olifantenkarkas dat uit een spoorburg in het west-Indiase Jalpaiguri steekt, op 14 november 2013. "In eerste instantie gniffelde ik een beetje, totdat de tragiek ervan tot me doordrong. Er kwamen zeven olifanten om het leven toen een trein vol op een overstekende kudde inreed. De olifant is hier de dupe van de menselijke vooruitgang." - Jade van Beek, vormgever Reuters / Stringer
De opening van de tentoonstelling 'Fellini- The Exhibition' in de Arena van het Amsterdamse filmmuseum EYE door de 81-jarige actrice Anita Ekberg (ster uit o.a. La dolce vita), die een glas wijn aanneemt. " iedereen die erbij was, hield van haar." - Joyce Roodnat, commentator Hollandse Hoogte / Paul van Riel
Een man houdt het lichaam van een overleden kind vast. Het ligt tussen de andere doden die volgens activisten zijn omgekomen bij de gifgasaanval van de troepen van de Syrische president Assad in hoofdstad Damascus op 21 augustus 2013. "Onze oud-correspondent in Damascus Maarten Zeegers belde geëmotioneerd op: zijn vrienden daar spraken van honderden doden. Toen kwam deze foto binnen. De eerste van persbureau Reuters, een onafhankelijke bron! Dankzij speurwerk durfden we het aan om groot op de voorpagina te zetten: gifaanval in Damascus." - Elske Schouten, chef Buitenland Reuters / Bassam Khabieh
Overlevenden van de tyfoon Haiyan lopen op 18 november 2013 in een religieuze processie in Tolosa, op het oostelijke eiland van Leyte in de Filippijnen. Volgens de VN zijn ruim 13 miljoen mensen slachtoffer geworden van de tyfoon, zo'n 1.9 miljoen mensen raakten dakloos. (voorpagina NRC) AFP / Philippe Lopez