Zo mega als in 2013 wordt het in elk geval niet

Het afgelopen jaar was zelfs voor Amsterdamse begrippen bijzonder hectisch, met bijna louter hoogtepunten. Komend jaar wordt een iets ‘normaler’ jaar. Maar er gebeurt nog genoeg.

Tekst Bas Blokker Illustratie Olivia Ettema

‘Gelukkig”, zegt Machteld Ligtvoet, wordt 2014 niet zo vol van evenementen als 2013. Dat zelfs de woordvoerder van Amsterdam marketing daar niet ongelukkig mee is, zegt niks over haar maar alles over het afgelopen jaar.

Amsterdam keek een jaar geleden vooruit naar een recordkalender. Tal van grote instellingen die jubileerden: de grachtengordel die zijn 400ste verjaardag vierde, Artis, Felix Meritis, het Concertgebouw en nog veel meer. Dan waren er drie uitzonderlijk grote internationale congressen in de RAI, waaronder één met meer dan 30.000 cardiologen. De hele wereld keek uit naar de heropening van het Rijksmuseum op 13 april (en heel Amsterdam naar de heropening van de fietstunnel onder het museum door). Sindsdien zijn er 2,2 miljoen bezoekers binnen geweest. Het Stedelijk Museum was in 2013 voor het eerst weer een vol jaar open en trok direct 700.000 bezoekers, ook al een record.

Kortom, er was al genoeg te doen in 2013. En toen behaagde het koningin Beatrix ook nog om in januari haar aftreden aan te kondigen. Amsterdam kon zich opmaken voor een miljoen bezoekers en een nationaal, live uitgezonden inhuldigingsfeest, bovenop de gebruikelijke Koninginnedagfestiviteiten en de vrijmarkt.

De stad heeft zich een jaar lang de longen uit het lijf gelopen. In 2014 kan Amsterdam heel even ademhalen, het jaar daarop komen de zeilschepen alweer voor Sail 2015 en organiseert het Rijksmuseum een tentoonstelling rond Rembrandts latere werk.

Een tussenjaar, zou je dus kunnen zeggen, 2014. Maar, zegt Ligtvoet, de enorme publiciteit rond 2013 zal ook in het komend jaar gevolgen hebben. Toeristen die vorig jaar dachten: het zal wel druk zijn bij het Rijksmuseum, die komen volgend jaar en dan zijn de rijen lekker wat korter. En die weten dat de grachtengordel er ook nog mooi bij ligt als ie vierhonderdenéén jaar oud is. „Volgend jaar kunnen we de vruchten plukken van alle publiciteit van 2013”, zegt Ligtvoet.

Wat evenementen in het komende jaar betreft springen het meest in het oog de viering van 150 jaar Heineken in februari, met een expositie gewijd aan oer-brouwer Gerard Heineken, en in het najaar een overzichtstentoonstelling van schilder Marlene Dumas in het Stedelijk Museum. En natuurlijk krijgen we volgend jaar voor het eerst in 65 jaar een nieuwe datum voor Koningsdag; die verschuift van 30 naar 26 april, waardoor de meivakanties in het hele land van 26 april tot en met 5 mei duren.

De toeristen die Amsterdam aandoen kunnen in de loop van het jaar in verschillende nieuwe hotels terecht. Meest opvallende: het Waldorf Astoria opent in april zijn deuren aan de Herengracht. Het wordt niet groot: nog geen honderd kamers, maar zeer luxueus en de „restauratieve voorzieningen”, zeg maar het eten en drinken, worden er verzorgd door het sterrenduo van de Librije, Jonnie en Thérèse de Boer.

Amsterdam verwacht komend jaar zo’n duizend extra hotelbedden nodig te hebben om de voorspelde groei aan bezoekers op te vangen. Het Waldorf is dus maar één van de nieuwe hotels. Aan de andere kant van het spectrum – in de zin van niet statig – gaat in de lente ook het Volkshotel open; 172 kamers in het voormalige stugge Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat, al jaren een broedplaats van creativiteit.

En om iedereen goed de stad in te loodsen werkt Amsterdam al jaren aan de zogeheten Rode Loper, de grondige opschoning en herinrichting van Damrak en Rokin. Rood wordt de loper al niet meer, het plaveisel krijgt een stemmiger kleur. Maar het idee blijft hetzelfde: gun bezoekers die uit het Centraal Station komen, een mooiere eerste kennismaking met de stad dan nu. Dus is en wordt nog altijd gerooid in de schreeuwerige gevelreclames, de houtje-touwtjeterrassen en de uitwassen van de toeristensector.

Het Damrak is qua upgrading misschien nog niet zover als het Rokin, waar volgend jaar begonnen wordt met de herontwikkeling van de voormalige Fortisbank – het roze gebouw gaat geheel tegen de vlakte; in 2016 openen hier twee warenhuizen, waaronder een filiaal van Marks & Spencer. Daar staat tegenover dat de fysieke herinrichting van het Damrak naar verwachting volgend jaar oktober al klaar is. Het Rokin, waar ook het metrostation bijvoorbeeld nog moet worden opgeleverd, is zover nog lang niet. Maar het begin van die mooiere kennismaking met Amsterdam is volgend jaar in ieder geval een feit.