Voordelen van de EU? Een Frans rijbewijs

‘Niet dat ik graag een Frans rijbewijs wilde. Liever helemaal niet. Ik blijf hier niet de rest van mijn leven en die puntenaftrek bij hardrijden of andere verkeersovertredingen leek me ook al weinig aantrekkelijk.

Maar de Nederlandse Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) was onverbiddelijk. „Dat zijn nou de voordelen van de Europese Unie, meneer”, zei de telefonist. „Als u in Frankrijk woont, dan kunt u uw verlopen Nederlandse rijbewijs gewoon daar inruilen voor een Franse.” Kunt? „Nee, moet.”

Dus vervoeg ik me op een gure novemberochtend na enig uitzoekwerk bij de Parijse Préfecture. De afdeling rijbewijzen blijkt gevestigd in een mistroostig gebouw bij Porte de Clignancourt, net achter de Périphérique. Tevens voor al uw asielaanvragen.

Een ontvangstbalie scheidt hier het kaf van het koren. „U wilt een Frans rijbewijs? Maar dan heeft u vast niet de juiste documenten mee”, begint een medewerkster steevast tegen iedereen die aan haar balie verschijnt. De vrouw hangt laag in haar stoel. Ze draagt een grijze trui met daarop groot de tekst ‘Always 100% grumpy’.

Engels blijft lastig in Frankrijk.

Vluchtig werpt ze een blik op de documenten die ik aan de hand van een checklist op de regeringswebsite had meegenomen: bankafschriften, elektriciteitsrekeningen, pasfoto’s en een door de RDW verstrekte ‘echtheidsverklaring’.

Tussen twee vingers houdt ze mijn fragiele roze Nederlandse rijbewijs, ‘model van de Europese Gemeenschappen’, omhoog. „Dit moet vertaald.” Ik wijs op de tekst ‘Permis de conduire’ en op het EU-logo. „Maar wat staat hier dan? Driving license? En hier? Führerschein? Meneer, ik wil louter Frans.”

Met een fors bestempelde vertaling van een beëdigde vertaalster Nederlands-Frans (65 euro) keer ik een week later terug. Ik murmel bij de ontvangstbalie dat „nog slechts één document ontbrak”, waarna een toeschietelijker dame me meteen een nummertje voor een van de loketten geeft.

„Warm hier, niet?” vraag ik om de stilte te breken. De condens staat op de ramen, het moet hier binnen zeker 26 graden zijn. „Nee, u heeft het alleen warm omdat u bang bent de verkeerde documenten mee te brengen”, antwoordt de loketjuffrouw. Terecht, concludeert ze even later: de verklaring van de RDW, in het kader van de Europese samenwerking louter Engelstalig leverbaar, moet ook vertaald.

Opnieuw een week verder laat ik de door weer een andere vertaalster (een Engelse deze keer, 50 euro) naar het Frans omgezette RDW-verklaring zien. Ik mag meteen door naar de wachtruimte voor de loketten. Als een computer me naar loket 2 verwijst, zinkt de moed me in de schoenen: 100% grumpy heeft nu hier dienst. Ze draagt vandaag een neutraal wit shirt.

Zij: „Kunt u aantonen dat u in dit land staat ingeschreven?” Ik: „Nee, dat hoeft hier niet vanwege vrij verkeer voor EU-burgers” Zij: „Weet u zeker dat uw land lid van de Europese Unie is?” Ik: „Ja, al enige jaren.” Zij: „Waarom heeft u geen kleurenkopie van uw rijbewijs meegebracht?” Ik: „Omdat op uw website niet staat dat dat nodig is.”

Even kijkt ze me indringend aan. Vanuit een ooghoek loopt ze een op de wand geprikte lijst met EU-lidstaten af. Dan: „U kunt na de Kerstdagen terugkomen om uw Franse rijbewijs op te halen.” En de kleurenkopie dan? „Meneer, die zie ik voor één keer door de vingers. Dat zijn nou de voordelen van de Europese Unie.”

    • Peter Vermaas