Een dag na de shock zijn de herinneringen verdwenen

Met elektroshocks kunnen gericht herinneringen gewist worden // Dat kan interessant zijn voor de behandeling van een posttraumatische stress-stoornis

Elektroshocktherapie was in het verleden vaak omstreden. In 1991 werd bij de Amsterdamse rechtbank gedemonstreerd tegen herinvoering van elektroshocktherapie in het AMC en het Lucas Ziekenhuis. Foto ANP

medewerker wetenschap

Een elektrische schok kan herinneringen van depressieve mensen verstoren en ‘wissen’, schrijft een internationaal team onderzoekers geleid door Nederlanders in Nature Neuroscience. Ze verstoorden de opslag van herinneringen met elektroshocks. Dit kan interessant zijn voor patiënten met een posttraumatische stress-stoornis.

Depressieve mensen worden soms al behandeld met elektroshocks. Bij deze ‘elektroconvulsietherapie’ (ect) krijgen ze onder narcose een elektroshock toegediend, als laatste redmiddel bij bijvoorbeeld zware depressie, als andere behandelingen niet aanslaan. De therapie wordt als veilig beschouwd, maar heeft tijdelijk of blijvend geheugenverlies als bijwerking.

Dit komt doordat een elektroshock de geheugenopslag verstoort, vermoedt hoofdonderzoeker Marijn Kroes van de Radboud Universiteit Nijmegen: „Herinneringen zijn vlak nadat ze zijn opgehaald vatbaar voor verstoring.” Om te testen of ze gericht gemanipuleerd kunnen worden, vroeg Kroes 42 depressieve patiënten die al ect ondergingen om twee indringende fotoreeksen te bekijken, over een auto-ongeluk en een ontvoering. Na een week bekeken de patiënten één ervan opnieuw. Patiënten die direct hierna een elektroshock hadden gekregen, konden twee uur daarna één op de drie vierkeuzevragen correct erover beantwoorden. Maar een dag later presteerden de patiënten alsof ze alle vragen gegokt hadden: nog maar een kwart correct. Beide groepen presteerden even goed op vragen over de fotoreeks die niet opnieuw was bekeken.

„Dit bewijst dat we met elektroshocks de originele herinnering van een gebeurtenis kunnen wissen”, legt Kroes uit. „Heel gericht, want de hersenverbindingen die deze herinnering vormen, worden pas kwetsbaar op het moment dat je de herinnering ophaalt uit het langetermijngeheugen.” Herinneringen die iemand niet net heeft opgehaald, lijken niet te worden aangetast. De afbraak van herinneringen blijkt een tijd te duren. „Een paar uur na de elektroshock zijn ze er nog, maar een dag later niet meer.”

    • Anna Tuenter