De koning kan moeilijk zichzelf gaan beledigen

Hij kan moeilijk wegblijven, straks in Sotsji. Dat het een belediging voor president Poetin zou zijn, vooruit, dat kan er nog wel bij na dat zo krampachtig verlopen Nederland-Ruslandjaar, treurfeest van dronken, uitgewezen, vastgebonden en mishandelde diplomaten, en nog wat akkefietjes. Nee, het probleem is eerder dat absentie van koning Willem-Alexander bij de Olympische Winterspelen een affront zou zijn voor het Internationaal Olympisch Comité. Toen hij kroonprins was, vervulde Willem-Alexander het lidmaatschap van het IOC; sinds hij op de troon zit is hij erelid. De koning kan moeilijk zichzelf gaan beledigen.

Hij was er als gewoon, nou ja gewoon, IOC-lid bij in Guatemala Stad in 2007 toen Sotsji werd uitverkoren ten koste van Salzburg (Oostenrijk) en PyeonChang (Zuid-Korea). Poetin was ook present, voornamelijk om te benadrukken dat het de hoogste tijd werd Rusland de Winterspelen toe te wijzen. Dat was tenslotte nog nooit gebeurd. Hij was al verzekerd van de steun van het erelid Samaranch; in 1980 gekozen tot president van het IOC vooral dankzij de steun van het toenmalige, door de Sovjet-Unie gedomineerde Oostblok. Voor wat hoort wat.

In het decembernummer van de Internationale Spectator herinnert ex-politicus Bob van den Bos eraan dat direct nadat de uitslag van de stemming bekend werd, de Russische delegatie Samaranch om de hals vloog, de Spanjaard die als staatssecretaris dictator Franco nog terzijde had gestaan. Het was natuurlijk een idioot besluit om de Winterspelen in Sotsji te houden. Je kunt het over mensenrechten hebben – maar dat kwam later pas – maar je kunt ook vinden dat je dat niet doet: schaatsen en skiën tussen palmbomen.

Hoe Willem-Alexander heeft gestemd, weten we niet, maar zoals bekend maakt het Nederlandse staatshoofd officieel geen fouten en als hij ze wel maakt is de premier daarvoor verantwoordelijk. Vandaar dat minister Timmermans van Buitenlandse Zaken alvast heeft gezegd dat Nederland op regeringsniveau waarschijnlijk wel present zal zijn in Sotsji.

Van den Bos, die voor D66 zowel Eerste Kamerlid, Tweede Kamerlid als Europarlementariër is geweest, voorspelde dat Poetin straks, in februari, veertien dagen lang genoeglijk kaviaar zal eten met de groten der aarde. Maar dat kon weleens vies tegenvallen. Obama gaat niet. Merkel ook niet, Hollande evenmin. Di Rupio, de premier van België – we zakken weg uit de categorie groten der aarde – blijft ook thuis. Dat wordt dus kaviaar eten met de president van Wit-Rusland en met nog wat van die staatshoofden uit landen die het met democratie niet al te nauw nemen. En met Willem-Alexander dus, maar die mag ook rekenen op de aanwezigheid van zijn soort mensen. Prins Albert van Monaco en groothertog Hendrik van Luxemburg, beiden staatshoofd én IOC-lid, zullen zich de steurkuit vast ook laten smaken.

Maar eerlijk gezegd: zoveel stelt dat wegblijven van de ‘groten’ niet voor, zeker als ze er geen reden voor opgeven. Obama was vier jaar geleden evenmin bij de Winterspelen in Vancouver en ook de Franse president en de Duitse bondskanselier ontbraken in Canada. Wel aanwezig was de Nederlandse premier Jan Peter Balkenende, niet gehinderd door de crisis rond zijn laatste kabinet, dat één week later zou vallen. De minister-president van Nederland is, het moet worden toegegeven, ook niet tot de groten der aarde te rekenen, maar hij was er niet alleen. Een Drentse delegatie onder leiding van de commissaris van de koningin Tichelaar was ook naar de Winterspelen getogen. Drenthe moest nodig op de kaart worden gezet in Canada, waar ze maar eens moesten begrijpen dat die provincie meer is dan Coevorden, de gemeente (of eigenlijk de familie Van Coevorden) waaraan Vancouver zijn naam te danken heeft.

Over dat Drentse uitstapje zijn toen nog boze Kamervragen gesteld. Hopelijk doet ditmaal geen provincie zo mal.

John Kroon is redacteur en commentator van NRC Handelsblad

    • John Kroon