Alternatieven voor de allerarmsten

Luchtvervuiling is in veel landen een ernstig, maar oplosbaar milieuprobleem. Plaats effectieve filters op schoorstenen en de uitlaat van auto’s en de lucht wordt al schoner. Klimaatverandering is daarentegen onomkeerbaar als kritische grenzen (tipping points) worden overschreden, bijvoorbeeld door het vrijkomen van het broeikasgas methaan uit de oceaanbodem. De mens is dan alle controle kwijt.

Het klimaatprobleem is urgent. De planeet heeft geen geduld voor een iets schonere tussenstop zoals van stoken op hout en mest naar ‘efficiënte’ kolencentrales die nog veertig jaar CO2 uitstoten.

De ontwikkelingen in Duitsland tonen dat aan. Ondanks een sterke toename van energie uit wind en zon, is daar de CO2-uitstoot vorig jaar met 1,5 procent gestegen. Deze alarmerende trend heeft zich in 2013 doorgezet als gevolg van een omschakeling van gas en nucleaire energie naar kolen.

Wat zijn de alternatieven voor de allerarmsten? Jaarlijks sterven 3,5 miljoen mensen als gevolg van het inademen van rook die vrijkomt bij koken op open vuur. De introductie van een half miljard zuinige kooktoestellen (clean cookstoves) in ontwikkelingslanden verbetert de leefomstandigheden van vrouwen en kinderen direct. Door een efficiënter gebruik van hout levert het een CO2-reductie op die vergelijkbaar is met de jaarlijkse CO2-uitstoot van 170 miljoen auto’s.

In aanvulling daarop kan in de elektriciteitsbehoefte van deze mensen grotendeels door zonne- en windenergie worden voorzien. De maatschappelijke kosten van windstroom zijn nu al lager dan kolenstroom. Dus waarom zouden deze mensen zich overgeven aan de bestaande fossiele industrie, terwijl ze samen lokaal schone energie kunnen opwekken?

Heeft u ook een vraag? mail naar groen@nrc.nl of twitter @GroenNRC