Eerste kersttoespraak koning - ‘hij blijft binnen de lijntjes’

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima komen aan voor de historische landing van prins Willem Frederik, eind november in Scheveningen. Foto ANP / Evert-Jan Daniels

Koning Willem-Alexander houdt vanmiddag zijn eerste kersttoespraak tot de bevolking. Deskundigen verwachten dat hij inhoudelijk niet veel zal afwijken van de lijn van zijn moeder, maar dat hij qua stijl wel eens vernieuwend kan zijn.

De traditionele kersttoespraak was voor koningin Beatrix altijd een van de belangrijkste momenten van het jaar, waarin ze zich persoonlijk tot de bevolking kon richten. Bij zijn aantreden kondigde koning Willem-Alexander aan de traditie van de kersttoespraak in ere te willen houden. Beatrix kaartte in de rede thema’s aan die ze belangrijk vond, zoals verdraagzaamheid en duurzaamheid. Historicus Jan Willem Brouwer denkt dat Willem-Alexander inhoudelijk op dezelfde lijn zal zitten, zei hij gisteren in NRC Handelsblad:

“Inhoudelijk zal hij het, denk ik, niet zo heel anders doen dan zijn moeder. Het zal gaan over tolerantie en verdraagzaamheid. Mensen een hart onder de riem steken. De bindende factor, daar is de monarchie voor. Maar misschien wordt het iets moderner.”

‘Vanzelfsprekend geldt ministeriële verantwoordelijkheid’

De Rijksvoorlichtingsdienst laat weten dat het staatshoofd in deze speech “traditiegetrouw ruimte heeft voor eigen accenten, maar vanzelfsprekend geldt ook hiervoor de ministeriële verantwoordelijkheid”. Kortom, de koning zal keurig binnen de lijntjes blijven. Hij heeft voor de kersttoespraak een vaste speechschrijver omarmd, de ervaren Jan Snoek.

Mogelijk kiest Willem-Alexander wel voor een andere presentatie dan zijn moeder. Beatrix las de toespraak altijd zittend aan één stuk door voor. Brouwer ziet mogelijkheden voor Willem-Alexander om daar wat verandering in te brengen. “Als ik hem was, zou ik Máxima en die dochters maximaal inzetten”.

Vorig jaar ophef door uitlekken toespraak

Over de laatste kersttoespraak van koningin Beatrix ontstond vorig jaar ophef omdat deze vroegtijdig uitlekte. Door een fout op een overheidsserver was de toespraak, die altijd eerder wordt opgenomen, dankzij een oplettende internetgebruiker al op 24 december te bekijken.