Sporten en winkelen: het kán met Kerstmis

Lekker sporten terwijl je kind op de crèche is en daarna een kant-en-klare kalkoen halen bij de supermarkt. Gewoon, omdat het kan. Met Kerst.

Foto thinkstock

Op Eerste Kerstdag kun je bij yogastudio Balansz in Den Haag een yogaklas volgen. Instructeur Eric geeft er om twaalf uur een hot x-mas flow. De yogastudio is open op verzoek van klanten, staat op de site. Voor als ze behoefte hebben aan „een momentje voor jezelf” tijdens de Kerst of een „Kerstdiner detox”.

Het laatste christelijke bastion lijkt geslecht. Al jaren zijn woonboulevards geopend op Tweede Kerstdag. Maar nu openen sportscholen, supermarkten en zelfs crèches ook op Eerste Kerstdag hun deuren. Wordt er gebruik van gemaakt? En verandert het karakter van Kerst daardoor?

Sportschool Sportsworld in Amsterdam Oost (zelf noemen ze zich healthclub) is sinds een jaar iedere dag geopend. De sportschool heeft een multicultureel klantenbestand, zegt general manager Richard van Riel. „Als we dicht zouden zijn op Eerste Kerstdag, waarom dan niet op Yom Kippoer?”

Bij Sports World leert de ervaring dat ongeveer 30 procent van het gemiddelde aantal bezoekers op feestdagen sport. Op Eerste Kerstdag vorig jaar: 150. Leden die kwamen wilden volgens Van Riel hun vaste sportritme niet doorbreken. Anderen wilden compenseren dat ze op de feestdagen meer of ongezonder eten.

Kinderopvang

Ouders die zelf moeten werken op Eerste Kerstdag kunnen hun kinderen laten opvangen door Kidstalent, dat vestigingen heeft in onder meer Bladel, Hapert en Oirschot. Sinds 2006 kunnen ouders er 24 uur per dag 365 dagen per jaar met hun kinderen terecht. Maar tot nu toe heeft volgens directeur Stefan Beekveldt niemand er met Kerst gebruik van gemaakt. „Mensen zoeken eerst naar alternatieven. De tarieven liggen op feestdagen ook hoger. Maar ik verwacht dat er de komende jaren ook op Eerste en Tweede Kerstdag een beroep op ons zal worden gedaan. Wij zien dat werkgevers steeds meer flexibiliteit van hun werknemers verwachten.” In het klantenbestand van Kidstalent zitten veel ouders met onregelmatige werktijden, zegt Beekveldt. „Ze werken bij de brandweer, politie of een ziekenhuis.”

Ook steeds meer supermarkten zijn geopend op Eerste Kerstdag. Net als vorig jaar gaan 35 AH to go’s open. Nieuw is dit jaar dat ook 30 gewone filialen geopend zijn. Supermarktketen Vomar voordeelmarkt opent sinds 2010 zijn filialen in Almere en sinds 2011 ook in Amsterdam en enkele andere gemeenten. Algemeen directeur Hein Breekveldt laat weten hiermee „tegemoet te komen aan de wensen van onze allochtone, maar ook sommige autochtone klanten. De eerste groep heeft immers een heel andere band met Kerstmis.”

Breekveldt wil niet zeggen hoe goed de winkels worden bezocht, maar in 2011 meldde Retailnews op gezag van toenmalig Vomar-topman Harry Westra dat er 10- tot 15.000 klanten kwamen. Sommigen „sloegen hele kerstdiners in”, zei Westra.

Kerst verandert

Het karakter van Eerste Kerstdag verandert als alles open is, zegt Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed. „Eerste Kerstdag is van oudsher een ingetogen dag, waarin kerkbezoek centraal stond en er met de familie werd gegeten.” Tweede Kerstdag was juist meer een doe-dag, zegt Strouken. „Je trok erop uit. Boeren reden langs hun landerijen.” Nu is het blijkbaar zo, zegt zij, dat beide dagen worden gezien als dagen waarin je „van alles” kunt doen. „Het is de vraag of de ouderwetse waarden van Kerst – zoals geven aan de armen en zorgen dat niemand eenzaam is – daaronder lijden.”

Voor de katholieke kerk is het „niet verstandig zuur of bitter te reageren” op deze ontwikkelingen, schrijft de bisschop van Groningen en Leeuwarden, Gerard de Korte, in een reactie. Wel denkt hij dat „de ontkerkelijking en ontkerstening van Nederland gevolgen heeft „voor de tijdsbeleving en de tijdsbesteding”. Voor veel mensen, vindt hij „is iedere dag min of meer hetzelfde geworden”.

De kerken blijven opkomen voor het belang van een collectieve rustdag, schrijft De Korte ook. „Het is goed dat een samenleving ‘van ophouden weet’.” Op Eerste Kerstdag hoopt de kerk „dat zoveel mogelijk mensen met een kerkelijke viering de geboorte van Jezus vieren”. De rest van de dag is vrij ter invulling, vindt de bisschop, maar „een goede maaltijd met familie of vrienden” lijkt De Korte „een rijkere tijdsbesteding” dan een bezoek aan winkel of sportschool.

    • Merel Thie