Prijzenslag Franse telecom

Telecomaanbieder Free Mobile verovert de markt luidruchtig met ‘du low cost’.

Het was Xavier Niel ten voeten uit. De oprichter van telecombedrijf Free ontketende deze maand met veel kabaal een prijzenoorlog rond de nieuwe generatie mobiele telefonie en internet, 4G. Opnieuw wisten de concurrenten en de Franse staat niet wat ze met de atypische ondernemer aanmoesten.

Niel is met Free Mobile, een dochteronderneming van zijn beursgenoteerde bedrijf Iliad, actief. Volgens de laatste cijfers heeft hij met zo’n 7,5 miljoen abonnees inmiddels 11 procent van de Franse markt in handen. De telefoonaanbieder ‘du low cost’ verstrekt voor Europese begrippen tamelijk unieke abonnementen: van 2 euro per maand met een klein beetje data plus 2 uur bellen naar een groot aantal landen tot 20 euro voor ongelimiteerd gebruik. En dat zonder langlopende verplichtingen, en nu dus ook op 4G.

Toen minister Arnaud Montebourg van Herindustrialisatie nog in de oppositie zat, twitterde hij twee jaar geleden dat „Xavier Niel met zijn nieuwe ongelimiteerde tarief meer voor de koopkracht van de Fransen heeft gedaan dan Nicolas Sarkozy in vijf jaar”. Niel heeft dat in interviews regelmatig herhaald. Hij zegt de Fransen in 2012 2 miljard euro aan koopkracht te hebben teruggegeven, „40 euro per Fransman”, rekende hij voor in de Financial Times. Anderhalve week geleden kreeg Montebourg antwoord op zijn tweet: „@Montebourg Nog altijd meer koopkracht: #4G voor € 2 dankzij #FreeMobile :-)”, schreef Niel. De minister, dag en nacht op de bres voor behoud van werkgelegenheid, twitterde spoorslags terug: „@xavier75 Nog altijd vernietiging van banen in de telecomsector, dankzij excessieve low cost van #FreeMobile :-( ”. Waarop Niel weer repliceerde met cijfers die moesten aantonen dat dankzij Free 5.000 banen waren gecreëerd. „En wat is uw eindresultaat, meneer de minister? :-)”

De vraag is of die cijfers kloppen. Bij de rivalen van Free, onder andere voormalig staatsbedrijf Orange en Vivendi-dochter SFR, zijn de afgelopen maanden totaal 12.500 banen wegbezuinigd. De bedrijven betichten Niel van oneerlijke concurrentie, onder andere door callcenters in Marokko te vestigen. Ook zijn er twijfels over de kwaliteit van het 4G-netwerk.

Free zegt 700 zendmasten operationeel te hebben voor 4G-signaal. Ter vergelijking: Bouygues Telecom, de op twee na grootste Franse aanbieder, beweert er 5.392 te hebben en marktleider Orange 3.879. Maar volgens Niel rekenen die bedrijven masten mee die door de gebruikte frequenties niet 4G-snelheid hebben.

Niel (46) geldt als de Franse Steve Jobs; hij noemde Jobs ooit „de Amerikaanse Xavier Niel”. Dat was een grapje. Want Niel is in Frankrijk in alles een buitenstaander, een ondernemer van het Amerikaanse slag die lak heeft aan reputaties, concurrentie geen vies woord vindt en niets moet hebben van de politiek-industriële elite die het in de Franse republiek sinds jaar en dag voor het zeggen heeft.

Vanaf 1984 verdiende hij miljoenen met erotische diensten en hij richtte de eerste Franse internetprovider, Worldnet, op. Niel heeft zo’n 60 procent van de aandelen van moederbedrijf Iliad, waarmee Forbes zijn vermogen schat op een kleine 6 miljard euro. Dat is voor een groot deel te danken aan de ‘Freebox’, een kastje voor snel internet, telefoon en tv dat Free in 2002 op de markt bracht.

Dankzij de scherpe prijzen en gehaaide marketing is Free nu de tweede internetprovider van Frankrijk. Niel liet eerder dit jaar zijn macht gelden door enkele dagen via een software-update in de Freebox alle online-Google-advertenties te blokkeren uit protest tegen de weigering van Google om voor internetverkeer door dochterbedrijf YouTube te betalen.

    • Peter Vermaas