Kater wegspelen op Boxing Day

Voetbal op Tweede Kerstdag is behalve traditie ook een belangrijke payday voor de clubs

De kerstboom is opgetuigd, de overhemden zijn gestreken, de poppies bevestigd aan de microfoontjes. Dan tettert de welbekende tune 4,3 miljoen huishoudens in. Gary Lineker, presentator van Match of the Day, leunt naar de camera toe en begint te praten: „I hope your Christmas was exceptional, but there comes a time when a bit of football is required. And have we got some football for you.

Welkom in Engeland. In Italië, Spanje en Duitsland liggen de voetbalcompetities stil, hier wordt er met Kerst en op Nieuwjaarsdag gewoon gevoetbald. Voetbal op Boxing Day, zoals de Engelsen 26 december noemen, is voor de fans traditie en voor de clubs een goudmijn.

Het is 26 december 1860 als de allereerste officiële voetbalwedstrijd tussen twee teams uit Sheffield wordt gespeeld. De traditie van de lokale derby is daarmee geboren. Handig voor de trouwe fans, die zo minder lang hoeven te reizen. En hun hoge opkomst zorgt ervoor dat clubs kunnen cashen. Tot 1891 is het heel normaal dat op beide Kerstdagen twee lokale teams elkaar bespelen in een doubleheader, uit en thuis. Pas als Arsenal, op straffe van vijf pond, in dat jaar protest aantekent tegen voetbal op Eerste Kerstdag wordt langzamerhand Boxing Day de enige speeldag.

Tegenwoordig zijn derby’s op Boxing Day bijna uitgestorven. Alleen de Londense derby West Ham United-Arsenal staat op het programma. De Premier League heeft lokale inkomsten niet meer nodig nu de wedstrijden zijn verworden tot wereldwijde televisie-evenementen. Televisiecontracten leveren de komende drie jaar ruim 3 miljard euro op.

Speciale sfeer

Ook zonder derby’s profiteren clubs van Boxing Day. In het seizoen 2011-2012 zaten bij 34 van de 40 gespeelde wedstrijden in de vier Britse profcompetities de stadions voller dan het seizoensgemiddelde. Zes wedstrijden waren voor de thuis spelende clubs de best bezochte van het hele jaar.

Voor de Engelse voetbalfans is het dan ook een speciale dag. Stefan Szymanski, een Engelse voetbaleconoom, ziet hele families naar het stadion gaan. „Voor veel jongetjes is het de eerste keer dat ze naar een stadion gaan en in aanraking komen met de magie van het voetbal,” aldus Szymanski. Er hangt een speciale sfeer op Boxing Day, vindt voetbaljournalist Simon Kuper: „Supporters zijn uitgelaten en minder fanatiek.”

Die ontspannen sfeer kan eenvoudig worden verklaard, zegt John van Zweden, mede-eigenaar van de voetbalclub Swansea City. „De supporters hebben allemaal nog de drank van de vorige dag in hun kop zitten.”

Ook de spelers spelen nog wel eens met een kater. Verdediger Paul McGrath, één van de beste Ierse voetballers ooit, beschrijft in zijn autobiografie Back from the Brink hij hoe hij op Tweede Kerstdag 1992, als zijn Aston Villa tegen Coventry City speelt, zijn directe tegenstander drie keer laat scoren. Aston Villa verliest. McGrath weet achteraf wel waarom: „Ik denk dat ik in de sferen van de feestmaand was verzeild. Mijn spel die dag werd beïnvloed door mijn drankgebruik van de dag ervoor.”

Clubs doen er alles aan om spelers niet te verliezen aan de verleidingen. Een trainingskamp op de avond van 25 december is daardoor bijna net zo zeer traditie als het voetbal op de dag erna. Gerald Sibon, die vier jaar bij Sheffield Wednesday speelde, ondervond het aan den lijve. „Thuis had ik maar een uitgebreide kerstbrunch, want om vijf uur ’s middags moest ik me al melden bij de club.”

December kan een feestmaand zijn voor clubs, maar het is ook een periode waarin het seizoen verpest kan worden. Volgens John van Zweden heeft zijn Swansea al eens veertien wedstrijden in drie weken moeten spelen. Dit jaar moet zijn ploeg tussen 22 december en 1 januari aantreden tegen Everton, Chelsea, Aston Villa en Manchester City. Van Zweden: „En dan zegt Tiny Sanders dat het voor PSV beter zou zijn geweest als ze geen Europa League hadden gespeeld.”

Melkkoe

Rust is het toverwoord van het verzet dat ook in Engeland steeds meer aanhang krijgt. De Premier League is tegenwoordig als mondiaal voetbalspektakel ook het thuis van vele internationale sterren. Zij klagen over een gebrek aan rust. Daarin staan ze niet alleen. De Engelse bondscoach Roy Hodgson is een groot voorstander van een winterstop. Hij verwijt het gebrek aan succes van het nationale voetbalelftal aan de overvolle competitie.

Daarmee staat de voetbalbond FA recht tegenover de Engelse clubs. Zij zien niet graag hun melkkoe verdwijnen. De nekslag voor de traditie lijkt echter niet uit Engeland te komen, maar uit Qatar, gastland van het WK voetbal in 2022. Zomers voetballen in de woestijn is geen optie.

Een winters WK lijkt zo onontkoombaar. En voor één van de grootste sportevenementen ter wereld zal ook een oude traditie als Boxing Day football mogelijk moeten wijken. Kuper ziet het verzet dat de Engelse profclubs nu nog bieden als een farce. „Ze hebben zichzelf een betere onderhandelingspositie gegeven door eerst ‘nee’ te zeggen. Maar als de FIFA meer geld biedt gaan ook zij om. Uiteindelijk gaat het allemaal om geld.”

    • Sam de Voogt