Even voor echte mensen koken

Rond Kerst willen meer bedrijven ‘iets’ doen voor de maatschappij. Koken bij een Resto VanHarte, bijvoorbeeld.

Chef Nicole van Dijk is tevreden. „Sommige vrijwilligers moet je echt aan het werk zetten, maar deze ING’ers zijn aanpakkers”, zegt ze terwijl ze een pan couscous inspecteert. „Ze kwamen om twee uur binnen en om vier uur waren ze klaar met koken.” Tegen die tijd hadden ze acht kilo uien en twee pompoenen gesneden, vijf kilo couscous gestoomd, 3,5 liter slagroom geklopt, een grote stapel pannenkoeken gebakken en 55 couverts gedekt.

Acht medewerkers van de afdeling formuleontwikkeling van het callcenter van ING zijn op bedrijfsuitje bij Resto VanHarte, een organisatie met nu 34 restaurants waar buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten tijdens een betaalbare driegangenmaaltijd. „We doen elk jaar rond Kerst een teamuitje”, zegt Nicole van der Stelt in buurthuis De Meeuw in Amsterdam-Noord. „We hebben besloten om het dit jaar hier te houden omdat we graag één keer per jaar iets goeds willen doen.”

Tegen Kerst stijgt altijd het aantal vragen om mee te helpen bij Resto VanHarte, dat is gekopieerd van het Franse liefdadigheidsinitiatief Restos de Coeur. „ING, Rabo, Shell, KPN, Achmea, Van Ede & Partners allemaal doen ze mee”, zegt oprichter Fred Beekers. „De bedrijven willen een maatschappelijke bijdrage leveren, de samenleving leren kennen. En het is ook een vorm van teambuilding. Vroeger ging je naar Madurodam, nu ga je koken in een Resto VanHarte.”

Couvert van 6 euro

Dat de afdeling duurzaamheid van de bank structureel met Resto VanHarte samenwerkt maakte de keuze voor dit vrijwilligersuitje makkelijk, zegt Van der Stelt. En dat het niet uit het afdelingsbudget betaald hoeft te worden, maakt het nog gemakkelijker. ING heeft een ‘duurzaam inzetbaarheidsbudget’, waaruit de bank 65 euro per vrijwilliger aan Resto VanHarte betaalt.

Geld betalen om vrijwilligerswerk te doen. „Zo maakt ING deze avond mogelijk”, zegt locatiemanager Lucas Geluk. „Als er bedrijfsvrijwilligers komen, bel ik een aantal van de vaste vrijwilligers af. Die vinden het niet erg om een avondje vrij te hebben.”

Geluk en chefkok Nicole van Dijk zijn de enige betaalde krachten. Vroeger werkte Geluk als sommelier in vijfsterrenhotel Okura en was hij vrijwilliger bij VanHarte. „Ik ben van 160 euro per couvert naar 6 euro per couvert gegaan”, zegt hij. Waarom? Simpel: „Dit werk doe je met je hart.”

Eten bij Resto VanHarte kost 6 euro, of 3 euro voor mensen met een minimuminkomen. „Als bedrijfsvrijwilligers zien dat de gasten moeten betalen willen ze vaak hun portemonnee trekken en voor de hele zaal betalen”, zegt Geluk. „Dat houden we af. Dat heeft met waardigheid te maken.”

Bij elkaar afbellen

Vanaf half zes stroomt de zaal vol. Veel mensen zijn vaste gasten, wat oudere ras-Amsterdammers. Zoals Paul Hoekman en Fred Verheijen, die vroeger een koffiehuis hadden. „Wij komen hier twee keer per week”, zegt Hoekman. „Het gaat om het contact. Lekker ouwehoeren met je eigen vaste mensen.” Zijn buurvrouw Tiny valt in: „Voordat we hier kwamen kende ik hem niet, maar nu zijn we vrienden.”

„Als we een keer niet kunnen komen, dan bellen we bij elkaar af”, vertelt Hoekman. „En als we van iemand niets horen, dan gaan we langs om te kijken wat er aan de hand is.” Mevrouw Van der Linden, die tegenover hem zit, heeft genoeg kennissen die het sociale contact wel kunnen gebruiken. „Maar je krijgt ze haast niet mee. Ze durven niet. Ik moest er ook even doorheen, maar daarna is het leuk.”

„Ze denken dat dit de bedeling is”, zegt Verheijen. „Dan zeggen ze: ga je weer bij de daklozen eten?” Hem kan het niets schelen. Hoekman: „Je wordt ook wijs gemaakt hier. De brandweer is voorlichting komen geven en de politie is langs geweest om over inbraakpreventie te vertellen.” En er is muziek: een accordeonist krijgt de zaal plat met ‘Geef mij maar Amsterdam’ en andere gouwe ouwen.

Eenzaamheid verdrijven

De ING-medewerkers vinden het leerzaam mensen te ontmoeten die ze in hun dagelijks leven niet tegenkomen. Dat kan in het werk van pas komen, zegt Anne Fijnaut, een van de ING-vrijwilligers. „Er bellen bijvoorbeeld veel mensen naar de klantenservice die hun bankzaken niet via internet regelen, omdat ze dat niet onder de knie hebben. Dat signaal krijg je uit je eigen omgeving niet zo snel.”

Zo bellen er ook klanten die zouden willen dat je 5 euro kunt pinnen, in plaats van minimaal 20, zegt haar collega Pim Theusink. En er bellen veel mensen om de eenzaamheid te verdrijven. „Veel ouderen bellen elke dag”, vertelt Nicole van der Stelt. „Ze staan op, zetten thee en bellen de bank om een praatje te maken. We krijgen ook veel telefoontjes van demente ouderen. Hoe kun je mensen helpen die zestig keer een nieuwe bankpas aanvragen? Daar denken we nu over na.”

Een paar dagen later helpen vier Shell-medewerkers bij het kerstdiner voor kinderen in het Van Harte-restaurant in buurthuis De Mussen in de Haagse Schilderswijk. „We organiseren het op het tijdstip waarop ook veel scholen hun kerstdiner houden, anders zou het te druk worden”, zegt locatiemanager Ben Lachhab. De prijs van het kerstdiner is 1 euro per persoon. Voor de kinderen ligt er een pakje onder de kerstboom.

De vier vrijwilligers zijn lid van het Young Shell Network, een netwerkorganisatie van jongeren. „Het past bij de kerstgedachte”, zegt Bonnie Mulder. Binnen Shell houdt ze zich bezig met interne communicatie. Het is de eerste keer dat ze aan een dergelijke activiteit meedoet. Goed voor haar cv? Ze lacht luid terwijl ze driftig met een spatel door een grote bak met groenten roert die op het fornuis staat. „Mijn baas weet niet eens dat ik hier ben.”

Vrijwilligersfonds

Bedrijfsjurist Marijke Kos heeft wel toestemming gevraagd aan haar chef. „Ik zag een oproep en dacht direct ‘leuk, ga ik doen’. Ik vind het leuk om deze mensen te ontmoeten”, zegt ze.

Shell ondersteunt het KinderResto VanHarte ieder jaar met 5.000 euro, vertelt Fred Beekers. En elk jaar komen een paar keer Shell-medewerkers helpen in de keuken. Marijke Kos: „Shell heeft een social investment-programma. Deze activiteit past daar perfect in.”

Shell-medewerkers worden gestimuleerd actief te zijn in de buurt waarin ze wonen en werken en kunnen daartoe een beroep doen op het Shell Vrijwilligersfonds voor een bijdrage variërend van 300 tot 2.500 euro. Afgelopen jaar werden de 600 verzoeken toegewezen. Shell publiceert geen totaalbedrag dat met dit soort activiteiten is gemoeid.

Het is goed dat een „gigant” als Shell ook weet wat er in de samenleving speelt, zegt Edward Warrillon. Hij is een Brit, houdt zich bezig met exploitatie en woont drie jaar in Nederland. „Ik doe ook mee omdat ik Nederland en de mensen beter wil leren kennen, en mensen in deze wijk kom ik niet dagelijks tegen. Dat is toch een andere wereld.” Leergierig volgt hij de aanwijzingen van kok Luis Tortosa, samen met restomanager Ben Lachhab de enige betaalde kracht op deze avond. Luis Tortosa snijdt de kalkoen en Edward Warrillon schept de gegratineerde gebakken aardappelen erbij. Met de groenten worden de borden uitgeserveerd door andere Shell-vrijwilligers.

Achterhoek van de maatschappij

Adil Malih wordt regelmatig aangesproken. Hij ontwerpt bij Shell infrastructuur voor nieuwe olie- en gasvelden. Hij is in Nederland geboren, zijn ouders komen uit Marokko.„Mensen uit deze buurt herkennen dat en spreken mij aan.” Vervelend? „Absoluut niet. Ik kan daardoor minder snel bedienen, maar ik vind het leuk om over mijn baan te vertellen. Shell is toch een bedrijf dat ver van hen staat.” In het sfeervolle buurthuis genieten ruim honderd bezoekers van hun maaltijd. De meesten zijn allochtone vrouwen met hun kinderen. Verder een enkele vader en autochtone Nederlanders. „Ik kom hier wel vaker”, zegt student bedrijfskunde Majda Ahraoui (21). „Soms help ik mee, soms eet ik mee.” Resto VanHarte trekt mensen uit hun isolement, dat is goed, zegt ze. Ze wist niet dat vier vrijwilligers bij Shell werken. „Mooi dat zo’n topbedrijf iets doet voor de achterhoek van de maatschappij.”

    • Hanneke Chin-A-Fo
    • Cees Banning