Jan van Aken wint Gouden Vullings 2013 met historische roman ‘De afvallige’

Jan van Aken heeft met zijn historische roman ‘De afvallige’ de Gouden Vullings 2013 gewonnen, de literaire prijs ‘zónder prijzengeld, lelijke sculptuur, fotomoment met de sponsors of zelfs maar de overhandiging van een oorkonde’ van Vrij Nederland-recensent Jeroen Vullings.

Vullings, die de eenmansjury van de prijs vormt, zegt in Vrij Nederland het samenstellen van de longlist van de prijs een ‘peuleschil’ gevonden te hebben. Het kiezen van de shortlist viel Vullings zwaarder:

“Maar hoe dierbaar de andere [..] romans mij ook zijn, van de buitelende anti-ironische ironicus De Vries tot de bezonken (auto)biograaf van zijn grootvader Hertmans, ik verkies uiteindelijk deze vier: De Afvallige, Vertedering, Van dode mannen win je niet en Boy.”

Van deze genomineerden pakt Jan van Aken het in zijn zesde historische roman en gesitueerd rond 376 na Christus ‘het het meest omspannend aan’, schrijft Vullings:

“Van Aken schrijft in wezen jongensboeken vol rare types uit de Oudheid, die rondbanjeren op een door seks en geweld bestierde wereld. Historische informatie voegt hij zo terloops mogelijk in. De onbetrouwbaarheid van de geschiedenis is zijn thema. Dat zie je aan zijn keuze voor pathologisch onbetrouwbare vertellers, maar ook schrijft hij vaak over mensen die een romantisch waanidee hebben van hun eigen achtergrond, een vals beeld van de werkelijkheid. De grondtoon in dit vrolijke proza is pessimistisch, want niets verandert ten goede: de sektarische christenen en het desintegrerende Romeinse Rijk van toen weerspiegelen in ons heden respectievelijk de samenzwerende islamisten en de Europese Unie.”

Vullings is vooral onder de indruk van Van Akens ‘vertelplezier’, een van de redenen om hem de Gouden Vullings te schenken:

“Als een hond in een kadaver, zo wentelt Jan van Aken zich in het theater van de wreedheid en de waanzin dat de geschiedenis is voor hem (en zijn welbeschouwd verstandige hoofdpersonen). Ontmanning, jezelf opeten, perversiteiten, ruwe gasten in louche gelegenheden, hij schrijft er met verdacht veel vertelplezier over – hulde. De Gouden Vullings 2013 komt hem rechtens toe.”

Veel wint Van Aken niet met de Gouden Vullings. Een prijs, zo schrijft Vullings, ‘zónder prijzengeld, lelijke sculptuur, fotomoment met de sponsors of zelfs maar de overhandiging van een oorkonde.’