Erdogan ziet ‘smerig complot’ uit buitenland

Premier haalt hard uit naar aanleiding van corruptieonderzoek

In een serie felle toespraken heeft de Turkse premier Tayyib Erdogdan afgelopen weekend niet nader genoemde buitenlandse diplomaten ervan beschuldigd achter het corruptieonderzoek te zitten dat heeft geleid tot de arrestatie van tientallen medestanders. Het onderzoek was volgens hem een „smerig complot” van „internationale duistere kringen”, bewoordingen die hij ook gebruikte tijdens de anti-regeringsprotesten van afgelopen zomer.

Erdogan noemde geen landen bij naam, maar regeringsgezinde media brachten verhalen dat de Amerikaanse ambassadeur het corruptieonderzoek had geïnstigeerd. Erdogan hield het bij „sommige” diplomaten, journalisten en financiers en dreigde hen met uitzetting. „Ze zetten smerige, doortrapte valstikken in ons land, met behulp van hun lokale pionnen, om de eenheid en integriteit van Turkije ondermijnen”, aldus Erdogan gisteren in Giresun, een stad aan de Zwarte Zee waar hij op tournee was.

Zaterdag zijn 24 mensen, onder wie de zonen van twee ministers en de directeur van de staatsbank Halk Bank, formeel in staat van beschuldiging gesteld wegens corruptie. Velen zien in het corruptieonderzoek de hand van de invloedrijke Turkse islamgeleerde Fethullah Gülen, die een wereldwijd imperium leidt van scholen en welzijnsorganisaties. Aanhangers van Gülen bekleden hoge posities binnen politie en justitie.

Om hun macht te breken heeft Erdogan tientallen politiefunctionarissen ontslagen of overgeplaatst, onder wie de machtige chef van de politie in Istanbul. Ook dit weekend werden weer 25 politiechefs in Istanbul op non-actief gesteld, meldde het staatspersbureau Anadolu Agency gisteren.

De harde reactie op het corruptieonderzoek toont volgens analisten de autoritaire regeerstijl van premier Erdogan en leidt tot twijfel over het zelfreinigende vermogen van zijn regering. Erdogan heeft tot dusverre geweigerd vier ministers te ontslaan die betrokken zijn bij het schandaal. Ook hebben de autoriteiten snel een wet aangenomen die aanklagers verbiedt zonder toestemming strafrechtelijke onderzoeken te openen. En gisteren weigerden de autoriteiten journalisten de toegang tot gebouwen van de politie, tenzij ze waren uitgenodigd voor een persconferentie. Volgens journalisten probeert de regering op die manier censuur toe te passen, opdat het schandaal niet uitbreidt

In een toespraak ontkende Erdogan dat hij het schandaal in de doofpot wil stoppen. „We zullen iedereen die steelt van de staat voor de rechter slepen, zelfs al zijn het onze broeders.”

Maar lang niet alle Turken geloven hem. In Istanbul liep een geplande demonstratie tegen grote bouwprojecten van de regering uit op een protest tegen corruptie in de regerende AK-partij, waar circa tienduizend mensen op afkwamen. „Deze bende van dieven kan dit land niet leiden”, zei Pelin Demirci tegen persbureau AP. „De regering moet aftreden en alle vuile handen moeten worden berecht”, zei de demonstrant, die een spandoek vasthield met de tekst: ‘AKP hou je vuile handen uit onze zakken’. De politie gebruikte traangas en waterkannonnen om de demonstranten te verdrijven.