De onjuiste spatie van 2013

a, we kunnen weer kiezen voor de onjuiste spatie van het jaar! Ik ben een fan van de onjuiste-spatieverkiezing, al was het maar omdat je er iets van kunt opsteken.

Er zijn zes nominaties. De eerste is bronstige hertenimitator. Toelichting op spatiegebruik.nl, de website waar u uw stem kunt uitbrengen: „Volgens de kop op nrc.nl is de Hoge Veluwe op zoek naar een bronstige hertenimitator. Is het imiteren van herten wellicht gemakkelijker als je zelf een beetje bronstig bent?”

Het fijne van deze verkiezing is dat de spatiefout wordt gedocumenteerd. In dit geval ziet u een foto van een artikel op de website van NRC Handelsblad met daarop de kop: ‘Geen grapje: Hoge Veluwe zoekt “bronstige hertenimitator”.’

Zo heeft die kop op de website van NRC Handelsblad gestaan. Hoe lang weet ik niet, wel dat deze spatiefout inmiddels is gecorrigeerd (“Geen grapje: Hoge Veluwe zoekt ‘bronstigehertenimitator’”). Het gaat om een serieus artikel waarin wordt gemeld dat natuurpark De Hoge Veluwe op zoek is naar mensen die bronstige herten kunnen nadoen; zij zouden kunnen deelnemen aan het eerste Open Nederlandse Kampioenschap Burlen.

De tweede kandidaat voor de onjuiste spatie van het jaar is ‘Weer updates’, een rubriek bij Buienradar. Of ze bij Buienradar weten dat er een taalkundig verschil bestaat tussen weer updates (alweer updates) en weerupdates (actualiteiten over het weer) is mij niet bekend. Wellicht weten ze het wel, maar vinden ze dit onderscheid gewoon ouderwetse onzin. Hoe dan ook: ze kiezen daar consequent voor weer updates. Op andere websites kunt u genieten van weer foto’s, weer berichten, weer alarm, enzovoorts.

De derde genomineerde is een kop op bruno.nl, een website met nieuwsberichten over entertainment. ‘Haagse rechters laten Máxima portretten verwijderen’, kopte de redactie in juli van dit jaar. Commentaar van spatiegebruik.nl: ‘Máxima die portretten moet verwijderen... dat klinkt als een koninklijke taakstraf!’ Wellicht herinnert u zich de aanleiding: drie rechters in Den Haag hadden staatsieportretten laten verwijderen waarop Máxima naast Willem-Alexander stond. Reden: zij spraken alleen namens de Koning recht, niet tevens namens zijn echtgenote.

Ik ga hier niet in op alle nominaties, maar deze nog wel, omdat je ’m steeds vaker tegenkomt: basis onderwijs. Taal behoort samen met rekenen tot de basis van goed onderwijs, stelt de overheid, maar tegelijk zie je dat steeds meer basisscholen zich afficheren als basis school. Waar basis onderwijs wordt aangeboden. Ja, het verschil is klein, maar je moet toch vaststellen dat er al meteen bij de eerste stappen íéts misgaat.

Vorige week ging het in deze rubriek over ‘Het weerwoord van 2013’. Als winnaar is wolkenwak gekozen, voor het blauw tussen de wolken als voorbode van mooier weer. Voor de vereiste hoeveelheid blauw bestaat een uitdrukking, meldde ik: je moet er een (mans)broek uit kunnen snijden / knippen. Uit de vele reacties van lezers blijkt dat men in plaats van (mans)broek ook wel zegt: soldatenbroek, matrozenbroek of huzarenbroek – aanwijzingen dat deze uitdrukking al behoorlijk oud is. Nog een fraaie nonsensweerspreuk tot slot: als het regent in september, wordt het Kerstmis in december.

Taalhistoricus Ewoud Sanders schrijft wekelijks op deze plek over taal.

    • Ewoud Sanders