Ze zijn zo heilig, zo superieur aan ouderen

Kinderen zijn heilig. Die hysterie staat de werkelijkheid in de weg, vindt Floor Rusman.

Elke minderheid krijgt in Nederland wel eens de wind van voren. Marokkanen, asielzoekers, huismoeders, werklozen, politici – de lijst is te lang om op te noemen. Er is maar één groep mensen die niets verkeerd kan doen: kinderen. Zij zijn heilig. Staan symbool voor onschuld. Wie zich positief uitlaat over kinderen, krijgt onze sympathie. Wie hen kwaad doet, kan op doodsbedreigingen rekenen.

De afgelopen jaren reageerde het grote publiek het emotioneelst op incidenten waarbij kinderen waren betrokken. Kort na elkaar kwamen pedofielenvereniging Martijn, Robert M., Benno L. en Sytze van der V. in het nieuws. De gemiddelde reactie luidde ongeveer: „VIEZE SMEERLAP BLIJF VAN ONZE KINDEREN AF JE MOET DOOD”.

Daarna raakte een moeder in opspraak die haar kind alleen rauw voedsel gaf en thuis het onderwijs verzorgde. Deze ontaarde moeder moest zo snel mogelijk normaal doen of uit de ouderlijke macht worden ontzet.

En vervolgens leefde heel Nederland twee weken mee met de zoektocht naar de vermiste broertjes Ruben en Julian. Toen bleek dat de jongens waren vermoord, stroomden condoleanceregisters, sociale media en krantenfora vol met ontzette reacties: „Blijf van de kinderen af” en „Waarom deze onschuldige kinderen?”

Ik wil niet bagatelliseren hoe vreselijk deze gebeurtenis was. Het gaat mij om de inhoud van de reacties: de moord was extra erg omdat het ging om ‘onschuldige kinderen’. Maar zijn de meeste vermoorde volwassenen niet ook onschuldig?

Om dezelfde reden verbaast het mij dat bij aanslagen vaak wordt vermeld hoeveel (onschuldige) kinderen er zijn omgekomen. Alsof een overleden kind erger is dan een overleden volwassene. Waarom zou dat zo zijn? Omdat kinderen niet verantwoordelijk zijn voor de wrede wereld waarin ze leven? Maar dat geldt toch ook voor de meeste volwassenen?

Ook op een ander terrein, het ouderschap, doet de heilige status van het moderne kind zich voelen. Vroeger moesten zwangere vrouwen alleen van de alcohol en sigaretten afblijven, tegenwoordig mogen ze ook geen rauw vlees, mosselen, venkelthee, roofvissen, zachte kaas, salami, paling en kruidenpreparaten gebruiken. Doe je dat toch, dan ben je een kinderbeul.

En de veroordeling door andere ouders gaat door als het kind eenmaal geboren is. Werk je zestig uur per week? Hoe durf je je kind zo te verwaarlozen! Geef je hem niet alle aandacht waarom hij vraagt? Pas op, straks krijgt hij een hechtingsstoornis! Je zou bijna denken dat je een paar jaar een cursus moet volgen voordat je klaar bent voor verantwoord ouderschap.

Inmiddels hebben politici de heilige statuur van het kind ontdekt. Ze afficheren zich zoveel mogelijk met kinderen, waarschijnlijk in de hoop dat hun onschuld op hen afstraalt. In verkiezingsfilmpjes gebruiken politici kinderen als een talisman. PvdA-leider Diederik Samsom liet zijn gehandicapte dochtertje figureren in zijn campagnefilmpje. CDA’er Eelco Brinkman werd twee jaar geleden, in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen, gefilmd met zijn kleinkinderen op de arm.

Ik heb de programma’s uit de jaren vijftig eens vergeleken met die van nu. Kwam het woord ‘kinderen’ zestig jaar geleden nog in vrijwel geen enkel programma voor, in 2012 begint elke partij haar visie met een zin als: „Wij willen een duurzaam/sterk/welvarend Nederland voor onze kinderen”.

Alle partijen willen de staatsschuld verkleinen of juist investeren in de werkgelegenheid in het belang van de kinderen, die geen rekening doorgeschoven willen krijgen of juist niet opgezadeld willen worden met een kapotte arbeidsmarkt. Blijkbaar is een streven pas de moeite waard als het voor de kinderen is.

Kinderen zijn heilig. Zijn superieur aan volwassenen. Daar lijkt bijna iedereen het over eens. Maar moeten we niet eens ophouden ze zo op te hemelen? Om te beginnen, in het belang van de kinderen zelf. Zodra ze de onschuldige fase voorbij zijn,in de puberteit, vallen ze van hun voetstuk. Dan zijn het sletjes en etterbakken, rotjochies of -meiden, dan moeten ze harder gestraft worden en respect tonen. Verwarrend moet dat zijn, na zo lang te zijn vertroeteld en beschermd.

Ook voor de ouders zou een meer ontspannen houding geen kwaad kunnen. Een overdreven nadruk op het kwetsbare kind creëert overbezorgde ouders. Dat is nergens goed voor. Die bezorgdheid leidt bovendien tot bizarre situaties. Onlangs werden zestig kinderen in een Engels zwembad overhaast geëvacueerd omdat een beenprothese was aangezien voor een pedofiel.

Dit laat zien waar een obsessie met kinderlijke onschuld toe kan leiden. Een einde aan deze heiligenverering is niet alleen in het belang van kinderen en ouders - ze is in het belang van ons allemaal. Hysterie en sentimentaliteit blokkeren de weg naar een nuchtere blik op de werkelijkheid.

Die werkelijkheid luidt: kinderen zijn dikwijls lief, fantasierijk, nieuwsgierig en ontwapenend. Maar ze kunnen ook egocentrisch, manipulatief, wreed en vermoeiend zijn. Wat dat betreft zijn het net mensen.

    • Floor Rusman