Kerstmis is oorlog

Jaarlijks winden ze zich bij het Amerikaanse Fox News op over de kerstgedachte die bedreigd zou worden. Sarah Palin deelt die zorgen. Ze zet de gevaren op een rijtje en geeft tips voor een goede Kerst.

‘Wens mij een vrolijk Kerstfeest’, schrijft Sarah Palin gebiedend in haar nieuwe boek, Good Tidings and Great Joy: Protecting the Heart of Christmas. Kerst, schrijft de voormalige Republikeinse kandidaat-vicepresident uit 2008, staat in de Verenigde Staten onder druk. Dat mensen elkaar op straat ‘Happy Holidays’ wensen in plaats van ‘Merry Christmas’, is volgens Palin een teken dat de christelijke cultuur onder druk staat. De ‘seculiere liberale elite’, die ‘nergens zo kwaad van wordt als van een horizontale en een verticale plank’, is met een campagne tegen het christelijke Kerstfeest bezig, een War on Christmas. ‘Ze zijn woedend omdat de Naam boven alle namen erin genoemd wordt.’

Palins boek is een bescheiden succesje voor de alweer bijna vergeten politicus. Het belandde deze maand op de negende plek in de bestsellerslijst van The New York Times. Al enkele jaren is de War on Christmas een favoriet decemberonderwerp onder conservatieve Amerikanen. Alle conservatieve thema’s komen erin samen: de eigen, christelijke cultuur, een geheim liberaal complot om de cultuur te ondermijnen, het samenbindende element dat repressie nu eenmaal biedt. Het is, zoals het politieke weblog Politico omschrijft,’een cultuuroorlog, waarin cultuurstrijders in de loopgraven kruipen als speelgoedsoldaatjes, hun bajonetten grijpen en keer op keer dezelfde strijd voeren’.

Het idee dat binnenlandse, vijandelijke elementen de Amerikaanse burger het Kerstfeest willen afpakken, werd in 1959 geboren. Toen publiceerde de rechtse organisatie John Birch Society een pamflet waarin gewaarschuwd werd voor communisten ‘en de goddeloze Verenigde Naties’, die gezamenlijk probeerden Amerikaans-christelijke cultuur te verwateren. ‘Een van de technieken van de roden is om Kerst te ontdoen van Christus – om de religieuze betekenis af te pakken van de gebeurtenis.’ Negen jaar geleden maakte Fox News-presentator Bill O’Reilly de ‘Aanval op Kerst’ tot het thema van zijn goedbekeken talkshow. O’Reilly kwam met een serie voorbeelden waarin Kerst gevierd werd zonder aandacht aan de christelijke achtergrond te besteden.

Ook dit jaar is de War on Christmas weer het centrale december-thema van Fox News. Op de site van de zender kunnen mensen scholen of bedrijven aangeven die Jezus niet noemden. Op een kaart van de Verenigde Staten staan alle ‘incidenten’ gemeld. Volgens Fox zou op een school in Colorado zouden ‘humanisten’ proberen de kerstinzameling voor armen te saboteren. In Texas zou een school dit jaar geen kerstboom willen, ‘en de kleuren rood en groen willen verbieden’

Een verslaggever van de O’Reilly Factor, het programma van O’Reilly, reisde naar het stadje Bar Harbor in Maine, waar de gemeenteraad op een monument voor oorlogsveteranen kerstelementen verwijderd had. De verslaggever stormt een raadsvergadering binnen en eist een verklaring: ‘Voor de soldaten die zijn gesneuveld was er geen Kerst.’

Sarah Palin en Bill O’Reilly hebben gelijk als ze zeggen dat religie rond Kerst in de openbare ruimte gemeden wordt. Scholen vieren vrijwel altijd de feestdagen van andere religies en culturen (het Joodse Hanukkah, het Afro-Amerikaanse Kwanzaa), of houden het strikt seculier. Maar progressieven ontkennen dat er sprake is van een geheim plan om het christelijke Kerstfeest te laten verdwijnen. Jon Stewart, presentator van het satirische The Daily Show, zei het deze week zo: ‘Iedereen houdt van Kerst, onze favoriet vakantie. En toch wordt Kerst voortdurend aangevallen! Door iemand! Door iets!’

Dit jaar heeft Fox News een nieuw, niet-religieus element aan de discussie toegevoegd: ras. Presentator Megyn Kelly praatte over een blogger van Slate.com, die zich afvroeg waarom de Kerstman altijd blank moet zijn. De blogger, de Afro-Amerikaanse Aisha Harris, had geschreven: ‘Toen ik opgroeide, vroeg ik mijn vader hoe de echte Kerstman er uitzag. Was hij bruin, net als wij? Of was hij echt wit?’ Megyn Kelly: ‘Voor alle kinderen thuis zeg ik: de Kerstman is blank. Jezus was ook een blanke man. Het is een historische figuur, net als de Kerstman.’ De opmerkingen leidden afgelopen dagen tot heftig debat. Linkse bloggers beschuldigden Kelly van racisme, terwijl conservatieven het juist voor haar opnamen: ze had willen aankaarten dat voor de politiek-correcte elite nu zelfs de Kerstman niet langer heilig is. Kelly zei zelf later dat ze het humoristisch had bedoeld.

Overigens geloven steeds minder Amerikanen dat de War on Christmas bestaat. Onderzoeksbureau PPP publiceerde gisteren een peiling, waaruit bleek dat 41 procent van de Amerikanen het eens is met Sarah Palin en Bill O’Reilly. Vorig jaar geloofde nog 47 procent dat er een plan bestond om Kerst te seculariseren. Als mensen ‘Happy Holidays’ te horen krijgen in plaats van ‘Merry Christmas’, is slechts 22 procent beledigd. Verder vindt eenderde van de Amerikanen (Republikeinse kiezers) dat de Kerstman blank moet zijn. De oorlog tegen Kerst wordt door een steeds kleiner deel van de samenleving ervaren.

    • Guus Valk
    • Toef Jaeger