Twee derde van de moslims vindt religieuze wetten belangrijker dan seculiere: slecht voor de rechtsstaat

Alarmerend zijn de cijfers over de afstand van Nederlandse moslims tot de rechtsstaat. Volgens socioloog Koopmans (WZB) vindt tweederde van moslims in o.a. Nederland en Duitsland dat religieuze wetten belangrijker zijn dan seculiere (13 december). Driekwart meent dat de Koran maar op één manier kan worden geïnterpreteerd. Als dit waar is, zijn de meeste moslims in Nederland fundamentalistisch. Zij beantwoorden de vrijheid die hen wordt gegund, met opvattingen die deze vrijheid anderen niet gunnen. Dat is slecht nieuws voor de rechtsstaat.

De politiek is te lang om deze gevaarlijke situatie heen gelopen. Daarmee kon Wilders het thema ‘islam’ monopoliseren. Dat is kwalijk omdat Wilders' omgang met mensen wordt gekenmerkt door minachting. Maar het probleem begint onder moslims; Wilders vergroot het alleen maar. Daarom moet de zoektocht naar een islam die verenigbaar is met de westerse cultuur snel terug op de politieke agenda.

Laat het redelijke deel van politiek Nederland overleggen met het redelijk deel van islamitisch Nederland. De islam zelf is niet intolerant, zij is alleen nog te weinig resistent tegen misbruik door intolerante geesten. Laat de wetgever de vrijheid van godsdienst ondergeschikt maken aan de rechtsstaat. Wie het eerste gebruikt om het tweede te bestrijden, verdient straf in plaats van vrijheid en subsidie. Dat is paradoxaal maar onontkoombaar.

Tenslotte: laten wij allen bruggen bouwen op een dieper niveau dan argumenten, namelijk door dagelijks medemenselijk respect te beoefenen. Sociale polarisatie kan worden voorkomen als genoeg mensen dit voorbeeld volgen. Dat hebben Mandela en Zuid-Afrika laten zien. Maar dit zou te soft zijn zonder de andere twee acties. De rechtsstaat heeft niet alleen een hart nodig, ook hoofd en ruggengraat.

Maurits In 't Veld

Moslimlanden praten al

Koopmans concludeert dat fundamentalisme onder Europese moslims erg hoog is. Eén van zijn drie indicatoren hiervoor is dat moslims slechts één interpretatie van de Koran voorstaan. Hij pleit voor een debat hierover. In ‘Islamitische landen’ is dit debat al langer gaande, maar verschilt van wat westerse wetenschappers verwachten. Theologen stellen dat het debat zich niet moet concentreren op de interpretatie van de Koran. Het zwaartepunt moet liggen op concepten en voorstellingen die moslims hebben bij begrippen als Islam, (praktiserende) moslim, ongelovige, jihad, paradijs, sharia, dawa, man en vrouw. Voorstellingen die vaak als vanzelfsprekendheden worden gereproduceerd door moslims. Men denkt dat als moslims hun veronderstellingen toetsen aan de praktijk, de menselijke verhoudingen en de rede, dit zal leiden tot het bijstellen van hun veronderstellingen en als gevolg hiervan tot een ander begrip van Koran.

Mohamed Ajouaou

Religie minder vergankelijk

Ik ben ongelovig, maar vind niettemin dat religieuze wetten natuurlijk belangrijker zijn dan de wetten van het land. Elk land bestrijkt maar een klein stukje aarde, en een nog kleiner stukje tijd. Voor iedereen is het van belang de wetten van een land te kennen en gehoorzamen: dit houdt de natie bijeen. Maar de natie en haar wetten, en de hele ‘internationale gemeenschap’, is een door mensen bedacht drama, dat tegen de achtergrond van de eeuwigheid in het niet valt. Religie biedt mensen een manier om zich tot deze overkoepelende realiteit te verhouden.

Jan Warndorff

    • Maurits In 't Veld
    • Mohamed Ajouaou
    • Jan Warndorff