‘Een bijstandsgezin met twee kinderen ontvangt 3.255 euro netto’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Dat stond op 26 mei in nrc.next.

De aanleiding

Gratis geld voor iedereen. Dat stond boven een verhaal op de website daskapital.nl. Volgens het artikel op de financiële zustersite van GeenStijl ontvangt een bijstandsgezin van twee ouders en twee volwassen kinderen netto 3.255 euro per maand. Veel mensen reageerden verontwaardigd over het bedrag. De pagina is bijna een kwart miljoen keer bekeken en vaak op Facebook gedeeld. Waarom nog werken als je gratis geld kunt verdienen? Voordat je een ontslagbrief schrijft naar je baas of je volwassen kinderen weer in huis neemt, checken wij of de stelling klopt.

Waar is het op gebaseerd?

De berekening is gebaseerd op een rapport van het Nibud, het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting. Vanaf 1 juli 2014 krijgen mensen in de bijstand te maken met de ‘kostendelersnorm’. De totale bijstand van een bijstandsgezin neemt dan af naarmate meer individuen in het huishouden een uitkering ontvangen. De SP vroeg het Nibud onderzoek te doen naar het nieuwe (lagere) bedrag dat huishoudens in de bijstand vanaf juli 2014 ontvangen. Aan de hand van een aantal voorbeelden berekenden zij dat een huishouden volgens de huidige regeling met twee volwassen kinderen en twee ouders inderdaad 3.255 euro netto per maand ontvangt.

De som is als volgt. De hoogte van een uitkering is gekoppeld aan het wettelijk minimumloon. Dat is op dit moment, inclusief vakantiegeld, 1.323 euro netto, per maand. Volgens de berekening van het Nibud ontvangen twee volwassenen samen WWB100. WWB staat voor Wet Werk en Bijstand. Het getal 100 betekent dat zij 100 procent over 1.323 euro ontvangen. Per kind komt daar WWB60 bovenop, dus 60 procent van 1.323 euro. Twee ouders en twee volwassen kinderen, ontvangen 100 procent + 120 procent = 220 procent over 1.323 euro én 347 euro zorgtoeslag = 3.257,60 euro (laten we voor het gemak even uitgaan van 3.255 euro). Vanaf juli 2014 is het bedrag per volwassen kind overigens WWB30, de helft minder.

En, klopt het?

We nemen nog even contact op met het Nibud. Een woordvoerder zegt dat het bedrag zoals beschreven in het artikel van Das Kapital klopt. Ook Philip de Jong, bijzonder hoogleraar economie van de sociale zekerheid, verbonden aan de UvA, checkt de berekening voor ons. De Jong komt ook uit op een bedrag van 3.255 euro. Het ministerie van Sociale Zaken kijkt ook naar de berekening en laat weten dat het Nibud er in het rapport van uitgaat dat twee volwassenen samen 100 procent van 1323 euro ontvangen (WWB100). Terwijl de gemeentes die de bijstand uitkeren 10 procent minder uitbetalen (WWB90). Ook Divosa, de vereniging van directeuren van sociale diensten, bevestigt dit. Een woordvoerder van Divosa zegt dat zo’n 90 procent van de gemeenten WWB90 uitkeert en 10 procent WWB100. In dat geval zou het bijstandsgezin dus minder geld ontvangen. In plaats van 220 procent over 1.323 euro is het dan 10 procent minder, 210 procent over 1.323 euro. Dat is 2.778 euro + zorgtoeslag = 3.125 euro – 130 euro minder dan de 3.255 euro.

De berekening van Das Kapital en het Nibud kloppen dus wel, maar het bedrag dat de meeste gezinnen ontvangen is iets lager. Ook zegt de woordvoeder van Divosa dat hij begrijpt dat werkende mensen op basis van de berekening van het Nibud verbaasd reageren. Als mensen met een baan ook hun zorgtoeslag en vakantietoeslag bij hun salaris optellen en ook bijvoorbeeld hun eindejaarsuitkering meerekenen, dan is hun inkomen ook veel hoger.

Sociaal econoom Philip de Jong die ook partner is bij APE, een economisch onderzoek en adviesbureau, rekent voor ons uit wat hetzelfde huishouden met een minimumloon of modaal inkomen verdient. Hetzelfde gezin zou met twee ouders en twee kinderen (boven de 23 jaar) die allemaal werken en een minimumloon hebben, ongeveer 4.597 euro netto per maand verdienen, inclusief vakantiegeld en zorgtoeslag. Verdienen ze allemaal modaal, dan zou het in totaal om 7.228 euro gaan. Tot in de duizenden euro’s verschil dus met 3.255 euro.

Er zijn dan ook niet veel huishoudens die in de bijstand zitten. Het Nibud zegt dat er naar verwachting 4.000 huishoudens zijn waarbij ‘ouder(s) met thuiswonend(e) meerderjarig(e) kind(eren)’ gebruik maken van bijstand. Dat kunnen dus alleenstaanden zijn met één of meer thuiswonende meerderjarige kinderen, maar ook paren met één of meer thuiswonende meerderjarige kinderen. Het totale aantal huishoudens van twee ouders met twee thuiswonende meerderjarige kinderen zal dus niet heel hoog zijn, zegt de woordvoerder.

Conclusie

In een artikel op de website Das Kapital stond afgelopen maandag dat een bijstandsgezin van twee ouders en twee volwassenen kinderen per maand 3.255 euro ontvangt. Waarom zou je nog werken? De berekening klopt in principe maar het ministerie van Sociale Zaken en Divosa zeggen dat het uitgekeerde bedrag door 90 procent van de gemeenten 130 euro minder is. Hetzelfde huishouden zou met een minimum of een modaal inkomen minimaal 1.000 euro meer verdienen. Wij beoordelen deze stelling als grotendeels waar.

    • Maral Noshad Sharifi