Column

Tijd voor een gekozen burgemeester

Ik heb ooit in een ver verleden een relatie gehad met de dochter van de burgemeester van Leiden. Die relatie duurde nog korter dan zijn toch al zo korte ambtsperiode, maar in die korte periode viel één Kerstfeest en ik was uitgenodigd voor het diner in de ambtswoning. Ik was toen nog geen columnist van het Leids Universitair Weekblad Mare, maar dat zou ik een aantal jaren later wel worden. Dat had hij kunnen weten of op zijn minst moeten voorzien. Wat nu als er tijdens dat kerstdiner iets onoorbaars was voorgevallen? Burgemeester ben je vierentwintig uur per dag en zeven dagen per week, zelfs op Kerstavond. Je hebt een voorbeeldfunctie. Mijn aanwezigheid op zijn kerstdiner had hem in theorie in een chantabele positie kunnen brengen.

En dan, wat is onoorbaar? Ik vind het persoonlijk heel veel schokkender dat een burgemeester is getrouwd met Albert Verlinde dan dat hij een jongetje zoent in een hotellobby. Ik heb liever een burgemeester die de homobars, nachtclubs en cruisingzones van de stad op zijn duimpje kent en die door middel van de immer wisselende contacten die hij opdoet via een datingsite met beide benen in de samenleving staat, dan een burgemeester die zich binnenshuis verschuilt achter de slagschaduw van zijn Statenvertaling.

En wat is chantabel? Ik ben bijvoorbeeld niet chantabel. Niet omdat ik van onbesproken gedrag ben. Integendeel. Omdat iedereen al lang weet dat ik een smeerpijp ben. Een burgemeester die openlijk homoseksueel is en openlijk promiscue, is aanzienlijk minder chantabel dan een brave burgervader in de Biblebelt die soms op zaterdagavond, hoewel het al laat is, een blokje om gaat fietsen.

Het is mooi hoe premier Rutte het zei: „In dit land zoent iedereen wie hij zelf wil.” Hij zei dat met de volle morele superioriteit van een man van 46 zonder kinderen, om het uit te drukken in de bewoordingen van de inmiddels vertrokken Russische diplomaat Borodin in diens afscheidsbrief aan zijn buren, waarmee hij wilde suggereren dat hij ook Rutte in staat achtte tot seksuele handelingen die in zijn eigen Rusland bij wet verboden zijn.

En dat laat maar weer zien dat de belangrijkste vraag is: wie bepaalt wat al dan niet onoorbaar gedrag is, dat al dan niet gepast is in het licht van de voorbeeldfunctie die de burgermeester moet vervullen? Onno Hoes moest zich verantwoorden voor zijn eigen gemeenteraad. Ik zou het hebben vertikt om me te laten vernederen door dat stelletje hypocriete zakken die de euvele moed hebben om mijn privéleven te agenderen.

Als de affaire-Hoes ons iets leert, is het dat we direct gekozen burgemeesters nodig hebben. Laat de democratische stem van de kiezers maar bepalen wat voor soort burgemeester ze willen.