De burgemeester slikt en gaat

Eigenlijk wilde burgemeester Bolten best blijven. Maar nu is de raad het beu.

Burgemeester Saskia Bolten (59, GroenLinks) van Steenbergen staat met vochtige ogen in de hal van het gemeentehuis. De gemeenteraad heeft zojuist het vertrouwen in haar opgezegd. Journalisten vragen wat dit met haar doet. Ze slikt zichtbaar. „Alles”, zegt ze.

En weg is ze, uit haar gemeentehuis. Sinds gisteravond is ze het nieuwste lid van het snel groeiende korps voortijdig vertrekkende burgemeesters. Ambtgenoten in Utrecht, Assen, Groningen, Veendam, Neerijnen en Vlieland gingen haar dit jaar voor. Maar de manier waarop Bolten het podium verlaat, is in pijnlijkheid vermoedelijk onovertroffen.

Woensdag nog leek zij zélf op vertrek aan te sturen. Een verklaring, bedoeld voor de Brabantse commissaris van de koning, lekte uit. Ze was „voornemens” haar ontslag aan te bieden. Ze was het „beu” dat in het gemeentehuis met haar werd „gesold”, er was „volstrekt onvoldoende ruimte en ondersteuning” om te functioneren. Media kondigden haar vertrek aan.

Ten onrechte, zo blijkt deze donderdagavond aan het begin van de drukbezochte raadsvergadering. Bolten noemt haar vertrek ineens „geen uitgemaakte zaak”. Er was al die tijd ook een ander scenario, zegt ze: aanblijven. Ze had op een „tweesprong” gestaan, en haar uitgelekte verklaring was slechts een „ongepolijste, ongenuanceerde” uitwerking van één van haar keuzes. Door een „technische storing” belandde die op straat, en ontstond een „waar mediacircus”. Vervolgens betuigden talloze burgers van de 23.000 inwoners van Steenbergen hun steun aan haar. „Mijn conclusie”, zegt Bolten, „is dat ik hier wil blijven werken.” En: „Of ik die kans krijg, is aan de raad.”

De raad die dus op woensdag een volledig gebrek aan steun voor de burgemeester is toegedicht, wordt donderdag gevraagd om het vertrouwen in haar uit te spreken. Wat doet een gemeenteraad, in zo’n geval?

Zo’n gemeenteraad schorst de vergadering, en veegt vervolgens de vloer aan met de burgemeester.

In augustus zat het al fout, zegt raadslid na raadslid. De burgemeester riep de fractievoorzitters bijeen op het gemeentehuis. Er bleek een hoogoplopend conflict tussen haar en de gemeentesecretaris – de directeur van de ambtelijke organisatie. „De burgemeester zei: of zij eruit, of ik eruit”, aldus een raadslid. Een externe, onafhankelijke commissie ging de bestuurlijke verhoudingen verkennen. Intussen was ‘radiostilte’ afgesproken; beter voor „herstel van vertrouwen”. De bevindingen van de commissie zouden alleen de fractievoorzitters ter ore komen – niet de burgemeester dus.

De commissie besloot ook dat een coach burgemeester en gemeentesecretaris zou begeleiden. Dat leek goed te gaan, zegt Cors Zijlmans (Gemeente Belangen). „Zondag nog zei de burgemeester dat de samenwerking met de gemeentesecretaris positiever verliep.” Haar negatieve verklaring daarna heeft hem „zeer verbaasd”. Petra Lepolder (VVD): „Haar verklaring geeft een aardig inkijkje in haar visie op bestuurlijk Steenbergen.” Loes Baselier (D66): „Ze heeft de radiostilte verbroken. Een doodzonde.” De vergadering wordt opnieuw geschorst.

Burgers in de zaal snappen de kritiek op de burgemeester nauwelijks. Ook zij kennen de kritische bevindingen niet, van die commissie. Wat zij wel weten: de burgemeester is een warm mens. „Ze is heel benaderbaar”, zegt Dirk-Jan van Weezel (42). „Ik zie haar regelmatig op straat lopen of op een terrasje zitten.” „Ik vind het frappant wat er gebeurt”, zegt Thomas Deurwater (20). „Ze is er voor de burgers. Laatst nog was er ’s nachts een actie van de politie op de markt. Kwam zij ook opdraven, om vier uur in de ochtend.” Cees Iriks (67), oud-wethouder voor het CDA: „Dit gaat om een intern, bestuurlijk conflict. Dat zegt burgers niets.”

De vergadering wordt heropend. Een fractievoorzitter dient een motie van wantrouwen in, gesteund door zes van de acht partijen. Ze zeggen hun vertrouwen op in de burgemeester wegens haar „diepe wantrouwen jegens gemeenteraad, wethouders en de ambtelijke organisatie”. Veertien raadsleden stemmen voor, drie tegen.

„De motie is duidelijk”, zegt burgemeester Bolten. „Ik verlaat de zaal.” Ze staat op, staat de pers te woord en loopt naar buiten. Binnen gaat de raad naar het volgende agendapunt.

    • Ingmar Vriesema