De Avonden maakt doorstart in de nacht

Cultuurprogramma De Avonden stopt na 19 jaar op Radio 6. Hoe divers en cultureel wordt het nieuwe programma op Radio 1?

Wim Noordhoek, radioveteraan Foto Roel Siebrand

„Dag Arnon... je bent in New York, dit is je landlijn, zo goed?”

„Zo goed.”

„Ja... nou... het zijn weer van die belachelijke dagen, ik weet dat je daar niet van houdt, dus ik dacht: hoe behandelen we deze rare dag?”

Al tien jaar lang belt radiomaker Wim Noordhoek (70) op maandagochtend een kwartiertje met schrijver Arnon Grunberg voor het VPRO-radioprogramma De Avonden. Maandag was de laatste keer dat Noordhoek de schrijver belde vanuit Studio Desmet in Amsterdam. En vanavond is de allerlaatste uitzending van het cultuurprogramma dat negentien jaar werd uitgezonden, sinds 2007 op Radio 6.

Vanaf 6 januari maakt het programma een doorstart onder de titel Nooit meer slapen op Radio 1, doordeweeks van twaalf tot twee ’s nachts. „Bij De Avonden was alles mogelijk”, zegt Noordhoek, tot 2006 eindredacteur. Samen met eindredacteur Wim Brands, bouwde hij het programma vanaf 1995 uit tot een vrijplaats voor kunst en literatuur. „Willem Frederik Hermans las wekelijks veertig minuten voor uit ‘De God Denkbaar’. En we maakten live radio vanaf de bank bij Hans Dorrestijn thuis.” Jong talent kreeg veel ruimte. „Voordat hij schrijver werd, maakte Arnon al columns voor ons. Die kwamen terug in Blauwe Maandagen, zijn eerste roman.”

Op dit moment heeft De Avonden dagelijks ongeveer 15.000 luisteraars. Nu het programma een doorstart maakt op een andere zender, is het de vraag hoeveel fans meegaan. En blijft er genoeg ruimte voor het experiment en nieuw talent? Noordhoek twijfelt. Hij spreekt van een ‘voortdurende culturele versmalling’ bij de publieke omroep. „De radio wordt nog sneller geformatteerd dan de tv. Radio 1 is nu de enige zender van het gesproken woord, op alle andere zenders draait het om muziek. Het wordt één grote muziekdoos.”

Toch is hij niet somber over de toekomst. „Hilversum is Hilversum. Met kunst en vliegwerk krijg je altijd wel iets gedaan. Maar makkelijk zal het niet worden. Nooit meer slapen wordt ook afgerekend op de luistercijfers.”

Lotje IJzermans, sinds 2006 eindredacteur bij De Avonden, ziet de overstap naar Radio 1 juist ‘als een enorme verbetering’. „Radio 6 kan je alleen via de kabel en de digitale ether ontvangen. Nu kunnen we een breder publiek dienen.” Ook het tijdstip van de uitzending is gunstig. „We hoopten op dit tijdslot. Casa Luna, dat nu op die plek is geprogrammeerd, heeft zo’n 150.000 luisteraars.” Volgens IJzermans, die met een aantal makers van De Avonden volgend jaar doorgaat, krijgt Nooit meer slapen een andere opzet. In het eerste uur houdt presentator Pieter van der Wielen een interview met iemand uit de cultuursector. Het tweede uur wordt gevuld met twee reportages en een gesprek met een schrijver die reageert op de actualiteit. Het programma sluit af met de korte rubriek ‘Door de nacht’. „We zullen de vrijheid van De Avonden zeker missen”, zegt IJzermans. „Maar ik ben ook pragmatisch, we zitten nu eenmaal in dit bestel en willen daar ook graag deel van uitmaken.”

Wat gaat Noordhoek doen nu hij zijn wekelijkse gesprek met Grunberg niet meer kan voeren? „Misschien kan ik de gesprekken met Grunberg op mijn dagelijkse blog voortzetten.” Het afscheid in de studio tussen presentator en schrijver is in ieder geval kort. „Dag Wim, tot... wanneer?” „Dag Arnon...tot, uh...tot.”

De Avonden, Radio 6, 21.00-23.00. programma.vpro.nl/deavonden

    • Rosan Hollak