VN wil bemiddeling in conflict Zuid-Soedan, Nederlanders geëvacueerd

Japanse VN-soldaten voorzien vluchtelingen in Zuid-Soedan van water. Duizenden hebben hun huizen verlaten om bescherming te zoeken in VN-kampen. ANP / VN

In een tot nog toe troebel en bloedig conflict in Zuid-Soedan willen de Verenigde Naties dat de Oegandese president Yoweri Museveni de rol van bemiddelaar op zich gaat nemen. De regering evacueert ondertussen Nederlanders uit het land. De nieuwe strijd is volgens onze correspondent een ordinair politiek machtsspel.

Correspondent Koert Lindijer schrijft vanmiddag in NRC Handelsblad dat het dodental bij gevechten in de hoofdstad Juba sinds een vermeende couppoging afgelopen zondag reeds is opgelopen tot vijfhonderd. Reuters meldt vanochtend dat de VN van Museveni verwacht zich aan te sluiten bij een “Oost-Afrikaanse bemiddelingspoging in Zuid-Soedan”. De zittende president Salva Kiir gaf gisteren aan open te staan voor een dialoog met zijn tegenstander, de “rebel” Riëk Machar.

Buitenlandse Zaken stuurt toestel om Nederlanders op te halen

Volgens de NOS is vandaag vanaf Eindhoven Airport een Herculestoestel vertrokken om Nederlanders iN Zuid-Soedan te evacueren. Het toestel doet diverse plaatsen in het land aan om mensen op te halen. Volgens Buitenlandse Zaken zouden er op dit moment zo’n 150 Nederlanders in Zuid-Sudan zijn.

Duidelijk is dat de ruzie tussen Kiir en de voormalig vice-president Machar heeft geleid tot gevechten op tribale basis binnen in het regeringsleger. Veel minder evident is wat er nu werkelijk is gebeurd afgelopen zondag; de aanleiding tot de hernieuwde strijd. Lindijer:

“Kiir behoort tot de grootste stam de Dinka, Machar tot de tweede stam de Nuer. Die hekelt Kiirs autoritaire stijl van regeren en veroordeelden bijvoorbeeld pogingen om de media te muilkorven. De president ontbond vorige maand bovendien eenzijdig alle bestuursorganen van zijn regeringpartij SPLM (Soedanese Volksbevrijdingsbeweging). Machar en zijn aanhangers wilden hiertegen zaterdag in Juba demonstreren. Op zondag vond een bijeenkomst plaats van 160 SPLM-partijleden om te praten over het manifest van de partij. Die vergadering betekende het startpunt voor de gewelddadigheden.”

Volgens president Kirr begonnen de couppoging en het schieten tijdens die bijeenkomst, volgens Riëk pas enkele uren later door een “misverstand” binnen de Presidentiële Garde. “We wilden democratische veranderingen in de SPLM, maar Kiir wilde de vermeende coup gebruiken om van ons af te komen”, vertelde Riëk gisteren.

Hij is op de vlucht nadat soldaten trouw aan president Kiir onmiddellijk na de bijeenkomst zondag in actie kwamen. Ze omsingelden het huis van Riëk in de hoofdstad Juba en vielen met tanks de woning aan. De president verscheen maandag in militair uniform op de tv en noemde zijn voormalige vicepresident een verrader.

    • Jules Seegers