Prostitutiezone ligt op drijfzand

Utrechtse prostituees zouden ‘een nieuw Zandpad’ krijgen. Is hun prachtige zwaan een dode mus?

De nieuwe prostitutiezone aan het Utrechtse Zandpad is voorzien in de groenstrook tegenover de woonboten die voorheen dienst deden als werkplek voor de prostituees. Foto ANP

Een half jaar zijn de arken aan het Zandpad nu leeg. Bij de sluiting van de prostitutieboten, wegens „signalen van mensenhandel”, beloofde Utrechts burgemeester Aleid Wolfsen (PvdA) de ruim 200 prostituees „een snelle oplossing”. Die diende zich twee weken geleden aan: Utrecht wees een nieuwe prostitutiezone aan, vlak bij het Zandpad. De boten worden op last van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht weggesleept. Binnen een jaar zou de nieuwe zone 162 werkplaatsen – ‘ramen’ – bieden.

Maar nu zijn er problemen. De nieuwe locatie blijkt maar tot 2017 gebruikt te kunnen worden. De gemeenteraad is nog niet akkoord. En met het waterschap Stichtse Vecht, eigenaar van een deel van de grond, zijn nog geen bindende afspraken.

Vandaag debatteert de gemeenteraad over nieuw, strenger prostitutiebeleid. Zo krijgt de raamexploitant meer verantwoordelijkheid om de veiligheid van de prostituees te waarborgen, stijgt hun minimumleeftijd van 18 naar 21 jaar en wordt hun registratieplicht verscherpt.

Ook zou de raad praten over de nieuwe prostitutiezone, maar dat debat is verschoven naar begin volgend jaar. Burgemeester Wolfsen neemt vanavond afscheid; hij schuift het dossier door naar opvolger Jan van Zanen (VVD).

Dat het ‘nieuwe Zandpad’ slechts tot 2017 kan worden gebruikt, ligt aan waterschap Stichtse Vecht. Een woordvoerder: „We gaan de rioolwaterzuivering die op het terrein ligt moderniseren. Het is onze taak water te zuiveren. We willen best meedenken met de gemeente, maar het is tijdelijk.”

Volgens PvdA-raadslid Bouchra Dibi brengt juist die tijdelijkheid de lokale politiek aan het twijfelen. De gemeente zou 2,5 miljoen euro moeten neerleggen om de grond bouwrijp te maken. Dibi: „Best veel geld voor die paar jaar. En wat gebeurt er daarna? Een snelle oplossing voor de prostituees is niet meer aan de orde.”

Kandidaat-exploitanten zijn boos. Toen de vergunning van de laatste raamexploitant in de stad werd ingetrokken, dienden drie partijen een aanvraag in om de exploitatie over te nemen: een beveiligingsbedrijf, de coöperatie van prostituees Macha’s en het bedrijf van een individuele prostituee. Ook zij staan voor hoge investeringen – in huisvesting, beveiliging, nutsvoorzieningen – die nu op losse schroeven staan.

Prostituee Caja van Tolie, die met haar bedrijf Freya ramen wil verhuren: „We hebben berekend dat een raam circa 50.000 euro kost. Er komen 162 ramen, dus er zijn miljoenen nodig. Ik denk dat niemand zoveel wil investeren in een prostitutiezone die in 2017 weer wordt opgedoekt.”

Dick Spel, adviseur van Macha’s: „De nieuwe zone is een dode mus, gepresenteerd als een prachtige zwaan.”

De gemeente deed eerder onderzoek naar andere locaties, maar alleen op ‘het nieuwe Zandpad’ kan ze 162 ramen kwijt zonder onrust in de buurt. Een woordvoerder: „Verplaatsing van de prostitutie is ingrijpend. Het duurt minimaal een half jaar, maar trajecten als deze duren vaker een jaar. Voor de vrouwen is dat natuurlijk lang.”

De kandidaat-exploitanten zijn teleurgesteld dat het zo lang duurt. Veel prostituees zitten werkloos thuis, of werken onder slechtere omstandigheden. Van Tolie: „Wolfsen beloofde een snelle oplossing. Aan woorden alleen hebben we niets. Er zijn vrouwen die nu thuisontvangst doen, maar dat is zonder bescherming gevaarlijk. Sommigen huren een pooier in als beveiliging. Dat is precies wat niemand wil.”

    • Enzo van Steenbergen