Hoe Hiddink Koeman de pas afsneed

Ronald Koeman zou de nieuwe bondscoach worden, dacht iedereen. Toen verraste Guus Hiddink met een ‘open sollicitatie’. Voor de KNVB was hij toen al kandidaat nummer één.

Guus Hiddink (links) enRonald Koeman stonden in 2004 tegenover elkaar als coaches van respectievelijk PSV en Ajax. Koeman won die confrontatie, met 2-1. Foto ANP

Arno Vermeulen kan er op zondagavond 17 november wel om lachen. De chef voetbal van de NOS is aangeschoven bij het programma Studio Voetbal, waar een frase uit Guus Hiddinks Telegraaf-column van een dag eerder in beeld wordt gebracht. „Een rol als bondscoach, waar dan ook, zou kunnen”, schrijft Hiddink. „Het Nederlands elftal, waarmee mijn naam in verband wordt gebracht, is nu niet concreet. Maar je weet nooit wat de toekomst gaat brengen.” Vermeulen: „Eigenlijk zegt hij dus helemaal niets en maken wij zelf nieuws van dit soort berichten, bijvoorbeeld door het nu weer te laten zien.”

Precies dat, het in beweging brengen van het journaille, is de bedoeling van Hiddink en zijn zaakwaarnemer Cees van Nieuwenhuizen, zo blijkt uit een reconstructie van deze krant.

Tot het verschijnen van de column van Hiddink (67) lijkt Ronald Koeman (50) de opvolger van Louis van Gaal te worden als bondscoach van het Nederlands elftal. Althans, in de beleving van de buitenwacht. De Feyenoord-trainer geeft openlijk blijk van die ambitie. En met reden. De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) sprak twee jaar geleden al met zijn zaakwaarnemer, Guido Albers, over de mogelijke beschikbaarheid van Koeman voor Oranje in de toekomst. Afgelopen zomer informeert Albers op zijn beurt hoe het met de interesse staat. Koeman staat op de shortlist.

De oud-verdediger heeft na het horen van de namen van de andere drie kandidaten (de oud-bondscoaches Dick Advocaat, Frank Rijkaard en Hiddink) nog steeds zijn hoop op Oranje gevestigd. Hij acht zich kansrijk. Maar een uitnodiging voor een gesprek met directeur betaald voetbal Bert van Oostveen, die nagenoeg in zijn eentje beslist over de opvolging van Van Gaal, blijft uit. Koeman krijgt na de slechte seizoensstart van Feyenoord via zijn zaakwaarnemer wel een waarschuwing uit Zeist. De wijze waarop hij zijn jonge spelers openlijk aanpakt, valt slecht bij Van Oostveen, zo is de boodschap.

Dan maakt de KNVB medio oktober de benoeming van Jelle Goes als technisch manager bekend. Goes werkte in het verleden nauw met Hiddink samen. Een link met de mogelijke komst van Hiddink legt niemand. Over de opvolging van Van Gaal blijft het stil. Tot zaterdag 16 november.

Voor de buitenwereld komt de ambitie van Hiddink als een verrassing. Ook voor Koeman. Die schrikt van Hiddinks open sollicitatie. Hij weet niet dat de ervaren rot dan al enige tijd de bevestiging van de KNVB heeft dat die de eerste kandidaat is. Sterker, volgens ingewijden sprak Hiddink al twee maanden voor diens column met Van Oostveen.

Met de column, die traditiegetrouw in samenspraak met een sportverslaggever van de krant tot stand komt, heeft De Telegraaf een primeur van formaat. Het nieuws dat er al serieus gesproken is, haalt de kolommen dan nog niet. Jaap de Groot, chef sport van De Telegraaf: „We stellen Hiddink wel vragen, maar hij heeft de regie in handen. Het is zijn column.” De Groot gaat er dan al wel van uit dat het proces al langer gaande was. „Als Hiddink zoiets zegt in zijn column, zijn er eerder al stappen gezet. Dat kan bijna niet anders.”

Hiddinks strategie werkt. Studio Voetbal laat Maurice de Hond peilen wie Van Gaal moet opvolgen. Hiddink is het populairst, Koeman een goede tweede. Anchorman Jack van Gelder: „Met andere woorden: Guus heeft nog altijd een grote naam.”

De eerste slag is geslagen. In de dagen die volgen, gebeurt er wat Hiddink en zijn rechterhand Van Nieuwenhuizen beogen: Hiddinks kandidatuur neemt een vlucht in de publiciteit. Voetbal International (VI) zet Hiddink groot op de cover: „Topkandidaat voor Oranje.” In De Telegraaf prijst Ajax-trainer Frank de Boer hem. „Guus heeft in het verleden bewezen dat hij een goede bondscoach is.”

De voorstanders van Koeman, onder wie Ruud Gullit, Pierre van Hooijdonk, Dick Advocaat en Co Adriaanse, zijn talrijk, maar ongeorganiseerd. Advocaat, die zelf niet wil: „Het is tijd voor een jongere generatie.” Adriaanse: „Er moet nu een jongere vent komen die vernieuwend is. Want dat zal Hiddink zeker niet zijn.”

Opvallend afwezig in de opvolgingsdiscussie is Johan Cruijff, die doorgaans zijn mening graag deelt. In zijn wekelijkse column in De Telegraaf vermijdt de voormalige adviseur van de KNVB het onderwerp. Jaap de Groot, ghostwriter van Cruijff: „We hebben het er wel even over gehad, maar Johan had een ander onderwerp voor zijn column.”

Cruijff heeft zowel met Hiddink als Koeman een goede band. Hiddink maakte zich geliefd bij Cruijff door diens zoon Jordi in 1996 international te maken. Met Koeman won Cruijff als coach van Barcelona in 1992 de eerste Europa Cup I van de club.

Elf dagen na Hiddinks column verduidelijkt Van Nieuwenhuizen de ambities van zijn baas. In het Algemeen Dagblad (AD) zegt hij: „Guus wil graag, hij is er klaar voor. Als de KNVB belt en een kop koffie komt drinken, verwacht ik dat we er snel uit zijn.” Opmerkelijk, gezien het feit dat achter de schermen het gesprek al gaande is.

Koeman is not amused. Dezelfde avond is hij te gast bij de NOS, als analyticus. Gevraagd naar een reactie, zegt hij: „Het verbaast me wel dat een zaakwaarnemer dat zegt. Ik denk dat Guus dat niet meer nodig heeft.” Zelf is hij nog altijd geïnteresseerd in het bondscoachschap. Koeman: „Dat is een van mijn ambities.”

In de tweede week van december komt het mediaspektakel in een eindfase. Verslaggever Joep Schreuder heeft een reeds lang geplande afspraak met international Arjen Robben in München, voor het jaaroverzicht van de NOS. Hij vraagt hem naar een opvolger voor Van Gaal. Robben acht Hiddink en Koeman geschikt. Dan volgt toch zijn voorkeur: „Hiddink is in mijn ogen wel een trainer die heel goed is om te werken met jonge jongens, die eraan komen. Dat is een ding dat zeker is.” Hiddinks leeftijd, in de afgelopen weken een door Hiddinks criticasters herhaald minpunt, is volgens Robben geen probleem. „Hij moet zich omgeven met jonge assistenten.” Precies wat Hiddink voor ogen heeft.

Koeman heeft dan al via zijn zaakwaarnemer van de KNVB vernomen dat hij de in januari geplande gesprekken met Feyenoord over contractverlenging niet hoeft af te zeggen. De oud-international (78 interlands) besluit niet te reageren op aanhoudende vragen van de pers over Oranje.

Op vrijdag 13 december bevestigt Hiddink tegenover de NOS voor het eerst officieel dat hij in gesprek is met de voetbalbond. „Ik wil niet ontkennen dat ik één keer contact heb gehad, want dan krijg je zo’n spelletje van geen commentaar.” De Telegraaf meldt de volgende ochtend op de voorpagina dat er al een principeakkoord is. „Guus Hiddink bondscoach”, luidt de kop.

De succescoach moet Oranje twee jaar leiden, waarna hij plaats maakt voor een jongere opvolger. Saillant detail: daarvoor bedenkt Van Oostveen een bijzondere oplossing. Koeman moet eerst twee jaar Hiddink assisteren, om het vervolgens van hem over te nemen. Koeman bedankte vorige week voor de eer. Hij wil nú bondscoach worden.

Op zondag 15 december kan Koeman zijn ergernis niet langer verbergen. Of hij zich erbij neer heeft gelegd dat Hiddink de nieuwe bondscoach wordt, is de vraag op een persconferentie. „Ik zie ook de media, maar ik heb me voorgenomen er niets over te zeggen. Ik heb hier wel een antwoord op, maar ik vind het niet reëel als ik dat nu geef.” Rond de Kerst geeft hij opening van zaken, zegt Koeman met ingehouden woede.

Daarmee lijkt het spel voor even ten einde. Hiddink en zijn zaakwaarnemer gaan beiden tevreden op vakantie. De presentatie van de nieuwe technische staf van Oranje staat voor januari gepland. Van Nieuwenhuizen, per sms: „Ik zit in het buitenland. Voorlopig niet terug, hoop ik.”

Koeman verwerkt zijn verlies in stilte. Hij heeft bovendien andere zorgen. Zijn vader ligt op sterven. De media laten de opvolgingskwestie echter niet rusten, tot ergernis van Van Oostveen. Als het AD op woensdag 18 december stelt dat hij in november 2012 met Koeman heeft gesproken, ontsteekt Van Oostveen in woede. Een corrigerende tweet van Albers aan zijn 54 volgers, waarin hij de ontmoeting ontkent, kalmeert Van Oostveen niet. Die komt met een persverklaring. „Laat ik helder zijn: het beeld zoals nu geschetst, is absoluut onjuist. De KNVB heeft nimmer het initiatief genomen met Ronald Koeman of zijn zaakwaarnemer over een eventueel bondscoachschap te praten.”

Een paar uur later komt het bericht dat Koemans vader is overleden. Feyenoord speelt met rouwbanden en wint zonder zijn trainer het bekerduel van Heracles.

    • Hugo Logtenberg
    • Koen Greven