Aanklager ICC vraagt om uitstel proces Keniaanse president

President Kenyatta bij de viering van vijftig jaar Keniaanse onafhankelijkheid, vorige week. Foto AP / Sayyid Azim

De aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) wil uitstel van het proces tegen de Keniaanse president Uhuru Kenyatta. Een belangrijke getuige heeft zich teruggetrokken en een andere zegt dat hij een verkeerde verklaring heeft afgelegd over een gebeurtenis die een cruciale rol speelt in de rechtszaak. Dat heeft aanklager Fatou Bensouda vandaag bekendgemaakt, meldt persbureau AP.

Kan het proces nu nog wel doorgaan?

Bensouda zegt tijd nodig te hebben om het bewijs dat nog rest te heroverwegen.

“Ik ben tot de conclusie gekomen dat de zaak tegen meneer Kenyatta op dit moment niet voldoet aan de hoge bewijslast die nodig is.”

Het is nu aan de rechters in het proces, dat plaatsvindt in Den Haag, om de rechtszaak uit te stellen of zelfs helemaal te seponeren.

Activisten waarschuwden al voor intimidatie van getuigen

Kenyatta en zijn plaatsvervanger William Ruto staan terecht voor hun rol bij geweld na verkiezingen in 2007. Eerder riepen hun advocaten al op het proces volledig te staken. Vervolgens deed de Afrikaanse Unie hetzelfde. Toen dat niet lukte, vroeg de AU om een jaar uitstel, maar de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties stak daar een stokje voor. Uiteindelijk werd het proces toch nog een beetje uitgesteld, tot 5 februari.

Mensenrechtenactivisten waarschuwen al langer dat getuigen in de zaak worden geïntimideerd. Human Rights Watch noemt de nieuwe ontwikkeling “zeer zorgwekkend”.

Kenyatta wordt verdacht van misdaden tegen de menselijkheid, waaronder moord, verkrachting en het onder dwang verplaatsen van groepen mensen. Hij zou een rol hebben gespeeld bij het organiseren van de gewelddadigheden, waarbij meer dan duizend mensen de dood vonden. Zelf houdt hij vol dat hij niets heeft misdaan.

Proces ligt gevoelig. In Afrika en het westen

Kenyatta voert al een tijdje een geslepen campagne om zijn proces in Den Haag te saboteren, schreef buitenlandredacteur Toon Beemsterboer in oktober:

De Keniaanse overheid werkte het strafrechtelijk onderzoek volgens hoofdaanklager Fatou Bensouda op alle mogelijke manieren tegen. Het Keniaanse parlement besloot in september het lidmaatschap van het Strafhof op te zeggen. Hoewel dit niet zomaar kan, was de boodschap duidelijk. En de Keniaanse regering probeerde de andere lidstaten van de AU over te halen om eveneens uit het Strafhof te stappen. Dit mislukte, maar de organisatie nam twee weken geleden wel een resolutie aan dat zittende leiders niet langer vervolgd mogen worden.

Hoewel westerse landen voorstander zijn van het Strafhof als instelling om de grootste mensenrechtenschenders te vervolgen, hechten zij ook waarde aan een goede band met Kenia.

Het land is een economische grootmacht in het snel groeiende Afrika. Nairobi is de grootste stad van Oost-Afrika – veel westerse bedrijven en hulporganisaties zijn er gevestigd. En Kenia is een belangrijke bondgenoot in de strijd tegen terrorisme, vooral in buurland Somalië waar de terreurgroep Al-Shabaab banden heeft aangeknoopt met Al-Qaeda. Het gevaar hiervan bleek toen Al-Shabaab vorige maand een aanval uitvoerde op het winkelcentrum Westgate, waarbij 71 doden vielen. Vicepresident Ruto zat op dat moment in de rechtszaal in Den Haag.

    • Laura Klompenhouwer